Dorpsleven, cultuur en Adat

De Gunung Agung en de desa (1 december 2017)

Geplaatst op 01/12/2017 door Oost Java Info

Hulpdienst op zoek naar slachtoffers

In de desa is men op de hoogte van de problemen met de Gunung Agung op Bali, maar het is voor de desa-bewoners een ver-van-hun-bed-show.
Het leven gaat in de desa gaat gestaag zijn gang, zoals het al eeuwen gebeurt.
Het regenseizoen is volop aan de gang, bijna elke dag uren lang regen, maar de zware tropische buien komen naar verwachting binnenkort. De regio van mijn desa heeft niet te maken met landverschuivingen, immers liggend in een laagvlakte. Wel zeer zware tropische buien, omvallende bomen en sawah’s, die langere tijd onder water komen te staan, waardoor de rijst verrot. Tijdens de urenlange regen is het erg stil in de desa. De boeren werken echter gewoon door, en gaan door de stromende regen later weer naar huis; voor natte kleren is men niet bang.
Gevaarlijk wordt het voor de boeren, als straks de heftige onweersbuien komen; elk jaar sterven er weer boeren op de sawah’s, getroffen door de bliksem.
Elders onder meer op Java veel problemen met het weer; zo zijn er op midden Java veel doden gevallen tijdens overstromingen en landverschuivingen. En het regenseizoen is eigenlijk pas begonnen.
Het kan er in Indonesie bijzonder heftig aan toe gaan tijdens het regen-seizoen.
Opmerkelijk is, dat de problemen  met de Gunung Agung wereldwijde aandacht krijgen. Bali is het troetelkind van de toeristen. De problemen op Java echter krijgen vrijwel geen aandacht, terwijl daar tot nog toe vele doden zijn gevallen. Maar Java is, op enkele gebieden na, geen troetelkind van toeristen.

 

 

Categorieën: Bali, Dorpsleven, cultuur en Adat | Een reactie plaatsen

Ibu sayur – de Groenteboer (20 nov. 2017)

Geplaatst op 20/11/2017 door Oost Java Info

Elke ochtend, rond 8 uur, komt “Ibu Sayur” langs, de groentenboer. Zij heeft op haar motor een hele stellage bevestigd, waar de koopwaar zich bevindt; soms in zakjes, soms los.

Het is verbazend, wat er allemaal te koop is; een rit naar de pasar is niet meer nodig de dag van aankoop bij haar.
Ze verkoopt diverse soorten groenten, kruiden, visjes, eieren, mais, kleine snacks, cabe (kleine pepertjes), tomaten, komkommertjes, tahu, tempe, zout en peper (in mini-zakjes), kroepoek, aardappeltjes, zakjes voor bouillon en meer. Het aanbod is per dag anders, is afhankelijk wat er beschikbaar is. Alleen vlees is er niet te koop, daarvoor moet je naar de pasar.

Ik doe er vaak ook mijn boodschappen, als ik rp 6000 (plm. 40 euro-cent) uitgeef, is het veel.
Er rijden veel van deze Ibu sajurs rond in de desa, elk heeft zijn eigen route en klanten. Meestal komen ze aan het einde van de middag weer langs. Het zijn de vrouwen, die groentenboer zijn, mannen heb ik dit nog niet zien doen.

 

 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Maaltijd vandaag / eten en drinken, Winkels, markt, aankopen | Tags: , , | Een reactie plaatsen

Het weer en ziektekosten (11 nov. 2017)

Geplaatst op 11/11/2017 door Oost Java Info

Inmiddels is het nu elke dag, na het middaguur, zwaar bewolkt. Forse tropische buien zijn er nog niet, maar wel bijna elke dag regen. Tegen het middaguur is de temperatuur gestegen tot plm 34 C, erg heet en klam. Na de regen is het in de avond droog, en vallen de temperaturen zo’n 6-8 graden terug. In de avond is het aangenaam.
Gevolg van de temperatuursverschillen en de regen is, dat verkoudheid (“batuk” en “pilek”) en griep (hier influenza genaamd) veel voorkomt. De gang naar de dokter neemt men niet snel. Men probeert eerst met “jamu” (kruidenmengsels) en massage wat aan de klachten te doen. Helpt dat niet, dan gaat men naar de Puskesmas (gezondheidscentrum van de overheid in de desa).  Bij de Puskesmas werken erkende artsen, en is er een apotheek. Men kan er ook opgenomen worden, hoewel niet voor zware gevallen.
Afspraken maken is er niet bij. Je laat je inschrijven bij de Puskesmas, en dan is het wachten tot je aan de beurt bent; en dat kan soms erg lang duren.

Belangrijk is de BPJS, een volksverzekering voor iedereen, die een paar jaar geleden door de regering is ingevoerd.
Deze verzekering telt 3 klassen; de goedkoopste (derde) klas kost 3 euro per maand en de eerste klasse 10 euro per maand. Deze verzekering loopt nog niet helemaal op rolletjes, maar ik heb van desa-bewoners goede ervaringen gehoord. Een praktisch probleem is bijvoorbeeld, dat iemand niet kan worden opgenomen op de derde klasse, omdat die vol is. Maar er is wel plaats op de tweede klasse, maar dan moet worden bijbetaald en dat kunnen de mensen vaak niet. Maar de BPJS wordt steeds meer een begrip.

De Puskesmas van mijn desa

 

 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat | Tags: , , , , | Een reactie plaatsen

“Berkat” en “Selamatan”

Geplaatst op 03/11/2017 door Oost Java Info

Berkat, om mee naar huis te nemen

Bij moslims vinden er regelmatig gebeds-bijeenkomsten plaats aan huis. Er zijn vele aanleidingen om zo een gebeds-bijeenkomst te houden. Bijvoorbeeld op de 7e dag na iemands overlijden, en ook op de 40-ste, 100–ste en 1000-ste dag na het overlijden.
Is een vrouw zwanger, dan wordt op de 7e maand van de zwangerschap een gebedsdienst bij huis gehouden.
Ook bij pas geboren baby’s vindt er een gebeds-bijeenkomst plaats. En ook enige maanden na de geboorte.
Doorgaans zijn het de mannen, die als gezinshoofd aanwezig zijn bij de gebedsbijeenkomst. Gebruik is, dat er een uitnodiging uitgegaat. Uitgenodigd worden doorgaans vrienden, bekenden, buren. Deze uitnodiging wordt in de loop van de ochtend bij de mensen thuis bezorgd. Op die uitnodiging staat vermeld de reden van de bijeenkomst, hoe laat die zal plaats vinden (meestal begin van de avond) en degene, van wie de uitnodiging uitgaat.
Deze gebeds-bijeenkomsten duren plm 45 minuten. De mannen zijn bijna allemaal gekleed in sarong en een mooi overhemd. Als hoofddeksel dragen de meesten de songkok (zwarte hoofddeksel). Er worden gebeden gereciteerd en een stuk uit de Koran voorgelezen. Samenzang vindt niet plaats, is onbekend. Elke man kan deze bijeenkomsten “leiden”. Er zijn geen vaste voorgangers.

Aan het einde van een gebeds-bijeenkomst vindt er een “selamatan” plaats: een gezamenlijke maaltijd voor de aanwezigen bij de gebedsbijeenkomst. Deze maaltijd is in mijn desa doorgaans eenvouding (een soto, of rijst met wat kip en toebehoren).
De gebeds-bijeenkomst en de selamatan vinden (uiteraard) zittend op de grond plaats. Zij, die niet op de grond kunnen zitten, gebruiken een krukje of een stoel.
Aan het einde van de selamatan krijgen de aanwezigen een “berkat” mee: een doos met rijst met toebehoren. Deze is bestemd voor de gezinsleden thuis.

Selamatan, gezamenlijke maaltijd voor de aanwezigen bij de gebedsbijeenkomst

 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Islam / Religie, Maaltijd vandaag / eten en drinken | Tags: , , | 7 reacties

Terug van Ubud in de desa (27 oktober 2017)

Geplaatst op 27/10/2017 door Oost Java Info

Bali: desa Penglipuran

Gisteren ben ik na een 10-daags verblijf in Ubud op Bali weer terug in de desa aangekomen.
Aangezien het van mijn desa naar Ubud plm 15 uur rijden is met de auto, heb ik 2 dagen over de reis gedaan door in Banyuwangi te overnachten.
Het was deze keer iets minder druk in Ubud dan gewoonlijk. Mogelijk door de problemen met de Gunung Agung; ook is het nu nergens vakantie-seizoen.
Toch waren er desondanks weer vele toeristen op Bali. Bali en Oost Java lijken wel 2 verschillende landen. Op Bali alom tempels, op Oost Java alom moskeen. Kenmerkend voor  beide gebieden is het aanzien van de stadjes, de desa’s. Op Bali zijn alle “family-compounds” ommuurd, op Oost Java geen family-compounds, maar gewone huisjes en huizen zonder muren eromheen. Lopend door mijn desa kan ik overal een praatje maken, men is bezig in de tuin, of zit op  de veranda. De mensen zijn bij huis zichtbaar. Op Bali speelt het leven zich af binnen de compounds; lopend door een balinese desa zie ik veel muren, met poorten als toegang tot de compound.
De miljoenen toeristen, die jaarlijks Bali bezoeken, hebben een enorme invloed op de balinese cultuur. Alles staat in het teken van de toeristen. Desondanks gaan de vele ceremonien gewoon door, alleen zijn ze veel “luxer” dan vroeger. De grote desa-tempels zien er zeer goed uit, overal worden nieuwe stoffen en payungen (papapluies) gebruikt, en de kleine tempels bij huis zijn prachtig geverfd.
Moskeen worden ook goed onderhouden, alleen niet voor toeristen, die komen bijna niet op Oost Java.

Java: mijn desa

 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat | Tags: , | Een reactie plaatsen

Bezoek in de desa (13 oktober 2017)

Geplaatst op 13/10/2017 door Oost Java Info

Mijn gast, ikzelf en een paar gasten van het Cafe.

Ongeveer 3 weken geleden heb ik in de desa een volle dag bezoek gehad van Albert van Sambeek. Hij was in zijn eentje op vakantie op Java. Ik kende hem niet, we kwamen via dit blog met elkaar in contact. Hij wilde graag een bezoek brengen aan de desa.
Het was voor Albert en voor mij ook een bijzondere gebeurtenis. Voor Albert bijzonder, om op bezoek te zijn in  een traditionele desa, ver van alle luxe; voor mij bijzonder, om de desa te laten zien en daarover te vertellen.
We zijn naar het Cafe vlak bij mijn huis geweest, en ook naar de warung van Ibu Wasih.
’s Middags hebben we het vissersplaatsje Puger bezocht.
Dit bezoek was voor de desa-bewoners dagenlang een gespreksonderwerp: hoe ik hem kende, hoe lang hij zou blijven, had hij kinderen, wat voor werk hij deed in nederland, hoe oud was hij en meer. De desa-bewoners hebben dit bezoek zeer gewaardeerd. Bij mijn weten is dit de eerste keer, dat ik op deze wijze een gast in de desa had.

Albert heeft professionele foto’s van de desa gemaakt.
Een aantal van deze foto’s kunt U zien, op link 1 en op link 2.

 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat | Tags: , | 1 reactie

Het weer – hitte (12 oktober 2017)

Geplaatst op 12/10/2017 door Oost Java Info

De aanloop naar het regenseizoen is goed op gang.
In de ochtend weinig tot geen bewolking, in de loop van de middag donkere wolken, en regelmatig regen met lichte onweer. `s Avonds soms bewolking, soms helder.
Rond het middaguur is het buitengewoon heet, in de schaduw 34-35 C.  De kinderen blijven desondanks gewoon buiten spelen, en lijken geen last van de hitte te hebben.
Ikzelf trek mij dan tot ongeveer 14.00 uur terug op mijn kamer, waar het door de AC behaaglijk is. Na de afgelopen 2 koele maanden is het weer erg wennen aan de hitte. Na 14.00 uur zit ik meestal in het steegje tussen mijn huis, en dat van de buren, waar een aangenaam windje waait, dat echter niet echt afkoeling brengt.
Na 17.00 uur duidelijke afkoeling en rond 21.00 uur is het nog steeds ruim 28 C, wat door de desa-bewoners als fris wordt ervaren.
Tussen 12.00 uur en 15.30 uur is het voor mij eigenlijk een “dode” tijd, te heet om wat te doen. Internet is dan een geweldige uitkomst.
De vroege ochtenden zijn aangenaam, de hitte is nog ver weg.
De komende tijd zal het steeds vaker gaan regenen en onweren, als de “Global warming” het weer niet in de war stuurt.

 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Het weer, aardbevingen, vulkaanuitbarstingen en natuurgeweld | Tags: , , , , | Een reactie plaatsen

Ganzen-familie en dierenliefde (6 oktober 2017)

Geplaatst op 06/10/2017 door Oost Java Info

Familie Gans woont achter mijn huis. 2 x per middag komen ze luid snaterend bij mijn keukendeur. Ze willen eten. Ik geef ze stukjes witbrood, dat ze kennelijk erg lekker vinden. Het zijn op dit moment alleen vader en dochter die langs komen, want moeder zit te broeden.

Dat ik dit doe met de ganzen, vindt men in de desa vreemd. Plezier beleven aan dieren is er niet bij. Dieren (koeien, kippen, eenden, vogels en meer) vertegenwoordigen geld. Een volwassen koe brengt bijvoorbeeld zo’n 15 miljoen rupiah op. Kippen-kuikens geeft men te eten, evenals eenden, omdat ze later worden verkocht. Niemand heeft hier een huisdier, alleen om er plezier aan te beleven; dat kost alleen maar geld. Zoals gezegd, moeder gans is aan het broeden; de kuikens zullen verzorgd worden om later te verkopen.
Op Bali had ik indertijd een erg leuke kip, mooi, groot; hij heette “Jojo” en kwam vaak bij mij op de grond zitten en kreeg natuurlijk goed te eten. Toen ik na een korte vakantie van 2 weken weer thuis kwam, was Jojo er niet. Hij was verkocht, omdat er in de buurt een feest was en men kip-sate wilde bereiden. De verkopers kregen er een mooi bedrag voor. Niemand had er ook maar enig begrip voor, dat ik eigenlijk boos was.

 

 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat | Tags: , , | 1 reactie

Keuken – fornuis (3 okt. 2017)

Geplaatst op 03/10/2017 door Oost Java Info

Traditionele kookplaats

Veel mensen in de desa koken op een kookplaat met 1 of hooguit 2 pitten. De kookplaat gebruikt gas. Bijna iedereen die een fornuis heeft, heeft een gasfles van 5 kilo. Zo’n gasfles kost rp 17.000, ruim 1 euro en gaat ongeveer 2 weken mee, dan is hij leeg.
Een niet onaanzienlijk deel van de mensen kookt op houtsvuur. Hout is vrijwel overal bij elkaar te sprokkelen en kost dus niets.
Keukens, zoals in Nederland, zijn hier niet. Meestal is achter het huis een aanbouwtje van bamboe, waar gekookt wordt. Er staan daar 1 of 2 bamboetafels, waarop de pannen staan. Een rek voor de borden is er meestal wel.
Ikzelf heb een keuken, bijna in nederlandse stijl, laten maken indertijd. Ik heb een koelkast, maar er is geen warm stromend water. Het water komt uit de put achter mijn huis. Afwasmiddelen en schoonmaakmiddelen zjn gewoon te verkrijgen.

 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat | Tags: , , , , | Een reactie plaatsen

Vandaag: overlijden en begrafenis (30 sept. 2017)

Geplaatst op 30/09/2017 door Oost Java Info

Achter het groene doek werd de overledene gewassen 

Vanmiddag rond 14.00 uur overleed in de Puskesmas (gezondheidscentrum van de overheid) van mijn desa een oudere dame, die achter mijn huis woont, een paar huizen verder.
Na haar overlijden werd ze met een ambulance naar haar huis gebracht en opgebaard door  de aanwezige familieleden. Tientallen vrouwen uit mijn buurt kwamen langs, met beras (niet gekookte rijst), en/of flessen water en/of rokerij. Dit gebeurt altijd; de komende dagen zullen vele bezoekers komen en op deze wijze zijn de kosten voor de familie van de overledene minder.
Rond 16.00 uur werd begonnen met de voorbereiding van de begrafenis. Dat betekent, dat zij gewassen diende te worden, daarna in wittte doeken gewikkeld, en vervolgens op een baar naar de begraafplaats werd gebracht.
Het wassen gebeurde buiten de woning, in de tuin. De overledene werd buiten op een baar gelegd, waarna deze plek werd afgeschermd door een groen lang doek (zie foto hier beneden). Het wassen gebeurde door vrouwen onder het reciteren van gebeden. Kinderen, hoe klein ook, konden gewoon meekijken. Bij dit gebeuren waren ongeveer 70 mensen aanwezig, de meesten buurtbewoners.
Door het wassen werd het lichaam “suci” (heilig, rein, zuiver). Als de overledene een man was geweest, dan was het lichaam gewassen door mannen.
Na het wassen werd het lichaam in witte doeken gewikkeld en op een draagbaar gelegd, waarover een groen doek werd gedrapeerd. Na een aantal gebeden vertrok de stoet naar de begraafplaats (zie foto beneden), alwaar de overledene, weer onder het reciteren van gebeden, in het graf werd gelegd. Het graf was gedolven door mannen uit de buurt. De stoet telde ongeveer 100 personen.
Om 17.30 uur was alles achter de rug.
Opmerkelijk vond ik de rust, waarmee alles gebeurde. Even verderop waren kinderen aan het spelen, uit een huis vlakbij klonk gelach. Het leven ging gewoon door. Geen verdrietige sfeer. De dood hoort bij het leven, net zoals een geboorte of een huwelijk. Er is een diep besef, dat men hier op aarde slechts tijdelijk is; de bestemming van de mens is om bij  Allah te zijn. Daarom ook worden overledenen zo snel mogelijk na het overlijden begraven.

De kosten van deze begrafenis ? 0,0 euro. Het is “gotong royong”, zeg maar burenhulp. Vandaag was deze dame aan de beurt, misschien morgen ik. En dan is er weer gotong royong.

De draagbaar onderweg naar de begraafplaats

——————–
Naar de begraafplaats

 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Islam / Religie | Tags: , , , | 1 reactie

Afsluiting feestelijkheden na 17 augustus, Bevrijdingsdag (22 sept. 2017)

Geplaatst op 22/09/2017 door Oost Java Info

Ter afsluiting van de feestelijkheden na 17 augustus (Bevrijdingsdag) was er vanavond een optreden van regionale artiesten, gevolgd door een wayang-voorstelling. De wayang-voorstelling begon om 24.00 uur en duurde tot de ochtend. Omdat de hele voorstelling in het javaans was, ben ik niet opgebleven om ernaar te kijken.
Het artiesten-optreden en de wayang-voorstelling vonden plaats op het centrale veld van de desa, in het centrum.
Er waren duizenden bezoekers, en op het veld stonden tientallen kraampjes, voor snacks, drinken en meer.
Voor de kinderen was er ook van alles te doen.

Foto’s

 

 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat | Tags: | Een reactie plaatsen

Wandeltocht – video (16 sept. 2017)

Geplaatst op 16/09/2017 door Oost Java Info

In het kader van de feestelijkheden na 17 augustus (Bevrijdingsdag) was er vandaag een wandeltocht begeleid door 15 jeugd-drumbands uit de desa.
Het was regelrecht oven-temperatuur, maar de deelnemers leken er geen last van te hebben. Trompetten, trombones en zo waren er niet. Die zijn er wel bij de meer professionele drumbands.
Er deden ongeveer 15 drumbands mee aan deze optocht.

 

 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

Homosexuelen, tolerantie ? (14 september 2017)

Geplaatst op 14/09/2017 door Oost Java Info

De laatste paar jaar bestaat er ongerustheid over de positie van homoseksuelen in Indonesie. Meerdere malen hebben hooggeplaatste lieden homo-onvriendelijke opmerkingen gemaakt over homoseksuelen. De tolerantie lijkt af te nemen, zo is de vrees.
Gisteren, tijdens het Karnaval in mijn desa, kwam ik in gesprek met een paar homoseksuelen; zij zochten een plek om te zitten op mijn terras om naar de voorbijtrekkende stoet te kijken; ik kende hen van een andere gelegenheid.
Uit hun verhalen bleek, dat zij geen enkel probleem hebben met de desa-bewoners. Van een afnemende tolerantie bespeurden zij niets. Wel hadden zij zo hun problemen met hun relatie, maar dat is iets anders.
Indonesie heeft een lange traditie van tolerantie jegens homoseksuelen. Bekend zijn de “bencongs” (travestieten); tijdens het Karnaval gisteren liepen er meerdere bencongs mee in de tocht, tot hilariteit van de toeschouwers.
Mijn indruk is, dat desa-bewoners wel wat anders aan hun hoofd hebben dan de positie van homoseksuelen. De desa-bewoners kennen de mensen, die homoseksueel zijn in hun desa en gaan normaal met hen om.
In Jakarta zijn invallen geweest in homo-clubs; echter regelmatig worden ook invallen gedaan in niet-homo clubs, waar prostitutie zou plaats vinden.
Er lijkt een soort twee-deling te bestaan: dat wat sommigen uit de hogere kringen willen (bestuurders, academici, politici) en dat wat het volk wil. De hogere kringen kunnen wel homo-onvriendelijke opmerkingen maken, of de tolerantie willen begrenzen, maar het is helemaal de vraag of de “gewone” mensen daar in mee gaan.
Je ziet die twee-deling ook op andere gebieden; de regering kan van alles willen, maar het is buitengewoon moeilijk om de “gewone” mensen mee te krijgen.
Blijft overeind, dat het zorgelijk is, dat hooggeplaatsten zich homo-onvriendelijk opstellen. Maar ik zie zo snel niet gebeuren, dat er een agressieve sfeer ontstaat jegens de homoseksuelen in Indonesie. Dit wordt wel anders, als fundamentalistische moslimgroepen (bv FPI) zich hiermee gaan bemoeien.

 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat | Tags: , , | Een reactie plaatsen

Vandaag Karnaval in mijn desa (13 sept. 2017)

Geplaatst op 13/09/2017 door Oost Java Info

Vandaag Karnaval in mijn desa.
Vanaf 13.30 uur trok een bonte en vrolijke stoet door de desa, en ook langs mijn huis. Gedurende ruim 3,5 uur; na 17.00 uur was het voorbij.
Het was buitengewoon heet, maar behalve ik, leek niemand daar last van te hebben. Er waren veel toeschouwers. En zoals gebruikelijk vele handelaren: verkopers van ijsjes, gekoelde dranken in plastic bekers, balonnen, vogeltjes in kleine kooitjes, maiskolven om te eten, aardbeien in plastic doosjes, zakjes met diverse soorten kroepoek  en nog veel meer.
De stoet vertrok van de “lapangan”, het centrale veld in het centrum van de desa. En keerde daar ook weer terug.
De politie was aanwezig, om het verkeer te regelen. Ondanks de enorme drukte moest het verkeer, met name de vele brommers, wel door kunnen rijden. Er zijn te weinig wegen om omleidingen te regelen.
De lange stoet bestond uit veel groepen leerlingen van de scholen in de desa. Maar ook groepen van ambtenaren en “individuelen” deden mee.
Dit soort gebeurtenissen gaat altijd gepaard met erg veel lawaai. Na elke paar groepen was er een vrachtwagen met daarop een enorme geluidsinstallatie en achter de vrachtwagen een generator voor de stroom. Volgens een app. op mijn phone was de geluidssterkte 80-90 dB.
Ongeveer 2 weken geleden was ik bij het Karnaval in het naburige Sukorejo; ook erg mooi, maar het haalt het niet bij het Karnaval in mijn desa.

 

 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat | Tags: , , | 4 reacties

Blog op WordPress.com.