Berichten getagd met: sawah

Sawah met jonge rijstplantjes (10 december 2018)

Deze sawah’s op de foto hierboven bevinden zich achter mijn huis. De rijst is net 4 dagen geleden geplant. In het midden van de foto zijn 2 stukken groen te zien; dit zijn de nog niet geplante rijstplantjes, bibit genaamd. Deze bibit worden gekocht bij een handelaar; bibit voor 1/4 hectare kost rp 100.000. Deze bibit worden eerst allemaal bij elkaar gezet. Is de sawah eenmaal klaar voor het planten, dan worden kleine bosjes bibit uitgezet; daarna worden door de planters de bibit stuk voor stuk geplant.
Het planten van de rijst is in zeer grote delen van Indonesie nog handwerk, waaraan ook de vrouwen deelnemen. Het is echter slechts een kwestie van 1 of 2 dagen voordat alles is geplant. Dat de vrouwen meewerken met het planten, komt omdat het planten snel moet gebeuren. De rijstplantjes moeten gelijk opgroeien. Voor sawah’s met een zeer grote oppervlakte zijn er tegenwoordig machines, die de bibit planten.

Hier zijn de bosjes bibit te zien, die later uitgezet worden


Website “Indonesie Actueel


 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Over de sawah's / landbouw | Tags: , | Een reactie plaatsen

Vogels (7 nov. 2018)

Er zijn erg weinig vogels in mijn regio. Wel hebben de meeste huizen een vogel in een kooi. Waarom vliegen er zo weinig vogels rond ? Wel, vanwege de sawah’s. Mijn desa ligt in een enorm uitgestrekt landbouwgebied, waar zeer veel rijst wordt verbouwd. Veel vogels eten van de rijst, die op de sawah staat en dat betekent, dat de oogst later minder is. En de oogst van de sawah’s vormt het inkomen voor de boeren; dus wordt er alles aan gedaan om de sawah’s te beschermen. Niet alleen rijst wordt gegeten door de vogels, ook bijvoorbeeld tabaksplanten.
Dus worden zoveel mogelijk vogels afgeschoten of gevangen. Zo nu en dan zie ik wat zwaluwen of een duif vliegen tijdens mijn wandelingen door de sawah’s, maar meer niet. Overigens zijn veel vogels hier beschermd. Wie bijvoorbeeld een kakatoe wil hebben, heeft een vergunning nodig.
Ook andere dieren, die een gevaar vormen voor de sawah’s worden gedood; zoals slangen en muizen. Ondanks deze maatregelen zijn de sawah’s nog niet veilig. Er blijft het gevaar van insecten, die de rijstplantjes aantasten (“hama”). Daarom worden de sawah’s bespoten om de insecten te doden. Het bespuiten van de sawah gebeurt door een tukang in te huren. Rijst is een kwetsbare plant.
Veel huizen hebben een vogel in een (kleine) kooi. In heel zuid oost Azie ziet men vogels in een kooi bij huis.

Een tukang besproeit de sawah’s tegen insecten

 


 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Over de sawah's / landbouw | Tags: , | 2 reacties

Sawah’s kapot (21 juni 2018)

Gisteren berichtte ik over zieke sawah’s ten gevolge van bacterien.
Vandaag heb ik op verschillende plekken kapotte sawah’s gezien; kapot in die zin, dat de rijstplanten door de wind of de regen waren geplet. Van deze rijst valt bijna niets te halen. Triest voor de boeren.

121212

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Over de sawah's / landbouw | Tags: , , | Een reactie plaatsen

Sawah’s ziek (20 juni 2018)

Veel sawah’s in mijn regio zijn ziek, dwz. er is een bacterie, die de rijstplantjes aantast. De aangetaste sawah-delen geven bijna geen rijst; het zal dus een slechte oogst worden voor de boeren.
Rijstplantjes zijn gevoelig; bij veel wind kunnen ze plat gedrukt worden; als ze net geplant zijn, is er het gevaar van muizen, en de plantjes kunnen worden aangetast door verschillende bacterien.
Bij een slechte of verloren oogst is er van overheidswege geen steun voor de boeren.

Het bruine is het aangetaste deel van de sawah. Op de achtergrond is een groot stuk bruin te zien.

1 aa

————————————-

Rechterhelft gezonde sawah. Links op de achtergrond grote bruine stukken aangetaste sawah

1 a

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Over de sawah's / landbouw | Tags: , , | Een reactie plaatsen

Sawah’s met kedelai (7 aug. 2017)

Een foto van het laagland achter mijn huis. Het is een enorme laagvlakte. Op de sawah’s staat nu kedelai, de grondstof voor soja-producten. Maar  ook bv. boontjes, mais en kouseband worden verbouwd. Over ongeveer 2 maanden kan geoogst worden, daarna wordt weer rijst geplant. De kedelai-oogst van vorig jaar was erg slecht, omdat het tijdens het droge seizoen veel had geregend. Kedelai behoeft droogte. Eind september beginnen gewoonlijk buien weer te komen. Nog geen regenseizoen, maar de buien kunnen wel al fors zijn. Het echte regenseizoen begint eind november.
Tussen de sawah’s lopen veel smalle weggetjes. De lucht is schoon en zuiver, geen verkeer, dus het is heerlijk wandelen. Een stevige pas kan echter niet, omdat de weggetjes bepaald niet effen zijn.

Sawah-vlakte achter mijn huis

Sawah-vlakte achter mijn huis

Categorieën: Over de sawah's / landbouw | Tags: , , | Een reactie plaatsen

Het weer (27 dec. 2016)

Na de vele regen van de afgelopen weken, maakt het regenseizoen nu een pas op de plaats. Al 5 dagen heeft het niet geregend; wel in de tweede helft van de middag en in de avond veel donkere bewolking, maar geen regen.
Overdag is het heet, 33-34 C, en in de avond rond de 28 C. De luchtvochtigheid is hoog, dus plakkerig weer.
Er is nu nog voldoende water voor de sawah’s, maar als er nu langere nog geen regen valt, ontstaat een water-probleem op de sawah’s. Het is nog niet zover, maar ik heb al een paar boeren hierover horen praten.
De meeste rijst is inmiddels geplant. Dat wil niet zegen, dat de boeren nu niets te doen hebben; elke middag gaan zij “op patrouille” door de sawah’s. Op zoek naar ongedierte, slechte gewassen, en onkruid. Ook de dijkjes langs de sawah’s hebben aandacht nodig, ze mogen bijvoorbeeld niet verstopt raken, zodat de watertoevoer in het honderd loopt. Ook moet er gemest worden.
Over ongeveer 3 maanden is het weer oogst-tijd.

Categorieën: Het weer, aardbevingen, vulkaanuitbarstingen, ander natuurgeweld, Over de sawah's / landbouw | Tags: , , , , | Een reactie plaatsen

Rijst planten (4 nov. 2016)

Inmiddels is de kedelai geoogst, verwerkt en verkocht. De sawah’s moeten nu ruim een week rusten. Daarna worden ze geploegd, en begint het planten van de nieuwe rijstplantjes (bibit).
Voor het ploegen maakt men gebruikt van een ploegmachine. In mijn regio wordt niet meer de karbouw gebruikt. Veel vrouwen zijn betrokken bij het planten van de bibit. Zwaar fysiek werk is hier taboe voor vrouwen, je ziet dat dan ook nooit. Anders dan op Bali, waar veel vrouwen werken als draagster van zand en stenen op hun hoofd, als er  bijvoorbeeld een huis moet worden gebouwd.
Als de bibit geplant is, duurt het ongeveer 3 maanden voordat geoogst kan worden.

Het regenseizoen is in volle gang, dus goed voor het planten van de bibit. De bevloeiing van de rijstvelden is in handen van de overheid. Er is een “Dinas Perairan”, die de toevoer van water in de regio regelt.

Een ploegmachine, zoals die tegenwoordig wordt gebruikt.

Vrouwen, bezig met het planten van de bibit.

Categorieën: Over de sawah's / landbouw | Tags: , , | Een reactie plaatsen

Het weer (21 aug. 2015)

We zijn nu midden in het droge seizoen. In sommige delen van midden en west Java heerst grote droogte, geen water in de putten, dus ook geen drinkwater. De gewassen op de sawah’s verdorren. De overheid probeert de getroffen burgers middels tankwagens van water te voorzien.
In mijn regio is het ook droog, er valt in elk geval al heel lang geen regen meer. Maar water is er nog voldoende. De kanaaltjes en kanalen voor de irrigatie hebben nog water. Ook de waterput achter mijn huis bevat nog voldoende water. Wel is het overal erg stoffig. Dus in mijn regio geen last van droogte.
De temperatuur overdag is rond de 30 C.  ’s Avonds en in de nacht is het nu erg koud, 18-20 C; de mensen lopen met jassen aan, en mutsen op. En het is stil ’s avonds in de desa vanwege de kou.
Overdag geen bewolking, in de namiddag wel lichte bewolking, maar geen regen. In de nacht is het helder.
Rijst is nu nergens te bekennen op de sawah’s. Daarvoor is meer water nodig. Op  alle sawah’s, waar normaal rijst op staat, staat nu kedelai, de grondstof voor soja-producten. Deze gewassen kunnen met weinig water toe.
De kedelai wordt geoogst in september. Rond oktober begint zo langzamerhand het regenseizoen; dan kan weer rijst geplant worden. Eerst in oktober zo nu en dan een bui, maar in november steeds vaker en heftiger.

1

Water voor de burgers in door droogte getroffen gebieden.

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Het weer, aardbevingen, vulkaanuitbarstingen, ander natuurgeweld | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

Wandelen en privacy

Het tropisch klimaat leent zich nu niet bepaald voor lange wandelingen. Toch vind ik het belangrijk, dat ik voldoende lichaamsbeweging krijg. Dus wandel ik aan het einde van de middag, als de ergste hitte voorbij is. Het liefst wandel ik door de sawah’s; de lucht is zuiver, geen last van verkeer en het belangrijkste voordeel voor mij is, dat ik even alleen ben. In de desa leef je met elkaar, men wipt te pas en te onpas even aan; dit is zeer plezierig, echter ik wil toch zo nu en dan even alleen zijn, even een moment voor mijzelf. Dit is nu, wat  de desa-bewoner zich niet kan voorstellen. Als ik alleen op mijn  terras zit, hoor ik van de buren of voorbijgangers “kasian, papa sendiri” (wat zielig, papa is alleen). Als ik alleen op de brommer een boodschap doe in de Indomaret, wordt steevast gevraagd door het winkelpersoneel, waarom ik alleen ben. De behoefte om alleen te zijn, kent men hier niet. Gelukkig heb ik in mijn huis een eigen kamer, waar ik ook alleen kan zijn. Men is daar nu aan gewend, ik ben dus niet boos of zo, wat men aanvankelijk dacht.
Een wandeling door de desa is ook plezierig, alleen wordt je vaak aangeklampt voor een praatje, terwijl ik graag op mijn tempo wil doorlopen.
Dus een wandeling door de sawah’s is ideaal om even alleen  op pad te zijn. Maar “elk voordeel heb zijn nadeel”: wandelpaden zijn er niet. De eerste 2 kilometer van mijn middagwandeling is er nog een redelijk pad, maar dat houdt op, en dan is het lopen over  kleine richels en kleine dijkjes door de sawah’s. De eerste paar keer was het balanceren en zorgen om niet in de slootjes te vallen. Inmiddels gaat dit steeds beter.
Vele kilometers kun je wandelen door de sawah’s. Wel is het zaak om drinken mee te nemen, want warungen zijn er niet op de sawah’s.
Omdat we in het droge seizoen zitten, zijn de sawah’s niet beplant met rijst, maar met kedelai, de grondstof voor tahu en ketjap. Eind september wordt de kedelai geoogst, en als de eerste regenbuien van het regen-seizoen zich aandienen eind september / oktober, wordt er weer rijst geplant.
In het regenseizoen kan het wandelen langs de sawah’s erg gevaarlijk zijn wegens bliksem. Elk jaar overlijden er boeren, die door de bliksem zijn getroffen, terwijl ze op de sawah werkten.
Voor een stevige wandeling op tempo zal ik gebruik moeten maken van de openbare weg.
Opmerkelijk is, dat er heel weinig vogels zijn. Vogels worden gevangen voor verkoop, of om op te eten.

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat | Tags: , | Een reactie plaatsen

Landbouw

Toen ik enige tijd geleden in Nederland was, ben ik regelmatig met de trein van Groningen naar het westen gegaan via de nieuwe lijn Zwolle – Lelystad, door de polders.
Wat mij trof, waren de enorme uitgestrekte akkers in de polders. En de enorme machines, die daar aan het werk waren; ik heb maar 1 persoon gezien, die deze machines bediende. De tijd van de kleine boer is voorbij, schaalvergroting moet economischer  en kostenbesparend zijn. Het aantal mensen, dat bij de boer werkt, is minimaal.
Ook op Oost Java, zijn er uitgestrekte sawah’s. Vaak echter bestaan deze uit verschillende percelen van verschillende eigenaren. De sawah-percelen hier beslaan doorgaans 1/4, 1/2 of soms 1 hectare of meerdere.
Sommigen in de desa hebben slechts 1/4 hectare, anderen iets meer en rijke mensen hebben vele hectares. Deze rijke mensen, die meestal ver weg wonen in steden, verpachten doorgaans de gronden. Zij, die geen sawah hebben, kunnen een sawah pachten, of  op de sawah werken. Hun loon bestaat dan uit een deel van de opbrengst.
Alle percelen worden van elkaar gescheiden door een kleine sloot  of geul, nodig voor de water toevoer. Rijst wordt het meest verbouwd, maar tussen de rijst-sawah’s staan ook sawah’s met jerukken, mais, suiker, tabak en meer.
Dus naast vrij grote rijst-sawah’s veel andere producten. Een versnipperd beeld, maar wel  erg mooi.
.
Tijdens het planten en het oogsten van de gewassen zijn er vele tientallen mensen aan het werk; ook op een perceel van 1/4 hectare zijn er velen aan het werk. Al deze mensen krijgen een klein inkomen van de sawah’s.
Machines worden bijna niet gebruikt op de sawah’s, het meeste werk is handwerk. Ook voor het oogsten van de rijst op uitgestrekte sawah’s worden in mijn regio geen machines gebruikt. Voor het omploegen van een sawah wordt wel een machinale hand-ploeg gebruikt (vroeger een karbouw).
Dit handwerk betekent, dat de sawah tot in de kleinste uithoeken optimaal wordt gebruikt; zelfs op de richels van de sloten of geulen, kan nog wel iets verbouwd worden, zoals pepertjes. De sawah’s worden dus zeer intensief gebruikt.
Zou men nu aan schaalvergroting willen doen, waardoor efficiente machines kunnen worden ingezet, dan verliezen heel veel mensen een (klein) inkomen.

Sawah op Java.

Sawah op Java.

Akkerbouw in de polder in Nederland.

Akkerbouw in de polder in Nederland.

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat | Tags: , , | Een reactie plaatsen

Sawah’s beschadigd (9 maart 2015)

De laatste dagen hebben we slecht weer gehad, veel regen en veel wind.
Hierdoor zijn veel sawah’s beschadigd, dat wil zeggen op hele stukken van de sawah zijn de rijstplantjes door de wind en de regen plat tegen de grond gedrukt.
Niet hele sawah is plat, maar merkwaardigerwijze alleen stukken in de sawa, soms midden in de sawah, soms alleen aan de zijkanten.
Hier valt niets aan te doen. Deze rijst kan wel geoogst worden, maar is van mindere kwaliteit. En brengt ook minder op voor de boeren.Veel boeren hebben dus een mindere oogst dit jaar, en bijgevolg ook minder inkomsten. Regelingen voor inkomsten-derving bestaan hier niet.
Ik heb gehoord, dat ook jeruk-bomen zijn beschadigd door de wind.

Ik heb altijd begrepen, dat rijst (klaar om te eten) gewoon rijst is.  Maar inmiddels ben ik erachter, dat er heel veel smaken zijn. Er is goedkope rijst, per kilo rp 8000-9000, de duurste rijst is per kilo rp 12.000-13.000. Arme mensen kopen dus de goedkope rijst.
De prijs van rijst is dit jaar al gestegen met ongeveer rp 2000 per kilo.Een gezin van 4 personen eet ongeveer 1 kilo witte rijst per dag.

Een van de ziektes, die hier veel voorkomt, is suikerziekte, diabetes. Een belangrijke oorzaak van deze ziekte is het zeer frequent eten van witte rijst. Er zijn in het verleden al campagnes van de overheid geweest om mensen minder rijst te laten eten, maar dat heeft niets opgeleverd. Er bestaat hier geen maaltijd zonder witte rijst. De mensen weten wel, dat hier diabetes van kan komen, maar het lijkt ondoenlijk om het eetpatroon te veranderen.

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

De boeren hier – Grootmeesters

Inmiddels is de rijst halverwege de aanstaande oogst over ongeveer 1,5 maand. Op dit moment is op enkele sawah’s de “wereng” aangetroffen. Dat is een klein keverachtig insectje, dat schade kan toebrengen aan de rijst op het land. Op dit moment nemen de boeren nog geen actie tegen dit insect; het hangt van de soort van het insect af, of ze schade gaan berokkenen. Blijkt het een “kwaadaardige” soort te zijn, dan wordt de sawah bespoten met gif. Maar de boer loopt wel schade op; de schade bestaat erin, dat de oogst veel minder wordt dan normaal. Dus een verliespost voor de boeren.
Elke ochtend en namiddag gaan boeren de sawah’s op om de stand van zaken te bezien. Het zijn doorgaans de oudere boeren, die dit doen. Vorig jaar om deze tijd was er een muizenplaag. Toen gingen de boeren met helpers ’s avonds laat de sawah’s op om muizen te vangen cq. dood te slaan. Dit heeft inderdaad gewerkt.
Rijst is een gevoelige plant, bevattelijk voor ziekten, insecten en meer. De overheid houdt zich ook bezig met de rijstbouw; nieuwe rijstplanten worden getest, de juiste mest wordt samengesteld en de bestrijding van insecten wordt onderzocht.
Echter niet alleen rijst is bevattelijk voor ziekten en insecten, ook bijvoorbeeld de jeruk-bomen. De stammen van die bomen worden in de gaten gehouden en ook de jonge vruchten. De boer beslist of er gespoten moet worden.
Voor mij als leek is er niets te zien aan de gewassen. Alles staat er schitterend bij, ik blijf het indrukwekkend vinden. Ik was in Nederland een stadsmens, het boerenbedrijf was een heel ver van mijn bed show, ik had er geen enkele affiniteit mee. Dat is hier inmiddels heel anders; vrijwel iedereen in mijn desa is betrokken bij de sawah’s en wat daarop groeit. Je ziet de gewassen groeien, je maakt de oogsten mee, en je weet dan, dat weer heel veel mensen hun boodschappen op de markt kunnen doen. Mislukt bijvoorbeeld de oogst van boontjes, dan zijn die dan ook bijna nergens te krijgen. De relatie tussen het boerenbedrijf in Nederland en wat de mensen daar kunnen kopen en eten, is lang zo sterk niet als hier.
De boeren hier zijn de grootmeesters van de tropische landbouw; geen schoolopleiding, geen certificaten en/of cursussen en geen betweterige docenten; de boeren hier werken vanuit een eeuwenoude kennis omtrent de gewassen; een kennis, die van generatie op generatie wordt doorgegeven.

De wereng

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Maaltijd vandaag / eten en drinken | Tags: , , , , | Een reactie plaatsen

Rijst planten (nov. 2014)

Ik woon in een geheel agrarisch gebied. In de wijde omtrek is geen industrie. Bijna iedereen in mijn desa, en de andere desa’s in de regio, leeft van de opbrengst van landbouw en is dus ook werkzaam op de sawah’s. Verbouwd worden rijst, mais, suiker, jerukken, tabak en nog veel meer.
De oogst gaat meestal naar Surabaya en naar Bali.
Het regenseizoen is dit jaar erg laat begonnen, en het is nog steeds niet op volle toeren; maar wel bijna elke dag een forse bui van een half uur. Duidelijk is te zien, dat de sawah’s al nat beginnen te worden. Door het zeer lange droge seizoen waren ze keihard geworden.
De sawah’s, waar rijst geplant moet gaan worden, beginnen dus weer nat te worden. Om rijst te planten, moeten ze modderig zijn. Zoals vaker hier gezegd, rijst is buitengewoon belangrijk; iedereen eet het hier 3x per dag, aangevuld met groenten en wat tahu/tempe en een ei.
Hier en daar is men al begonnen met het omploegen van de sawah’s, meestal met een gemotoriseerde ploeg (zie foto). Karbouwen heb ik nog niet zien gebruiken.
De jonge rijstplantjes zijn uitgezet in een afgepaald stuk van de sawah. Als ze groot genoeg zijn, worden ze gepoot.
Het planten van de jonge rijstplantjes gebeurt veel door vrouwen. Het lijkt mij vermoeiend werk, want je moet voortdurend gebogen staan. Behalve voor het planten van jonge rijstplantjes zie je hier vrouwen geen zwaar werk doen, anders dan op Bali. Daar worden vrouwen ingezet om stenen en zand in manden op hun hoofd te vervoeren. De javaan spreekt hier schande van.
Zijn de plantjes eenmaal gepoot, dan is het oppassen voor vooral muizen, die die jonge aanplant graag eten. In de avonduren zie je vaak boeren op de sawah’s om de muizen te vangen (=dood slaan). Maar na enige tijd houdt dit op.
Daarna zie je elke namiddag boeren door de sawah’s lopen, om onkruid weg te halen, een dammetje te versterken en zo meer.
De toevoer van water voor de sawah’s wordt op Bali geregeld door de “Subak”, een oude instelling, die nu Unesco bescherming heeft. De Subak’s hebben hun eigen tempels en tempeltjes. De Subak bestaat al meer dan 1000 jaar.
Op Java wordt de toevoer van water anders geregeld. De Dinas Pengairan (overheidsdienst) regelt de toevoer van water. Een paar dagen lang krijgt een deel van de sawah’s water, daarna een volgend deel en zo voort. Ik heb begrepen, dat dat goed loopt.
Wat hier ook wordt verbouwd, het staat er allemaal bijzonder goed bij. Ik vind het indrukwekkend om kilometers lang zeer goed verzorgde sawah’s te zien. De boeren krijgen geen enkele opleiding. Men leert van vader op zoon. En ik vraag me af, wat een opleiding zou moeten toevoegen aan de kennis van de boeren hier. Dus geen sprake van een opleiding hier.
Over 3 maanden is het oogsttijd.

Het ploegen van de sawah

De kleine rijstplantjes (bibit), die uitgeplant worden

Het planten van de rijstplantjes (bibit).

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Het weer, aardbevingen, vulkaanuitbarstingen, ander natuurgeweld | Tags: , , , , , | Een reactie plaatsen

Regen (15 nov. 2014)

De laatste 3 dagen heeft het geregend. Maar nog geen tropische buien. Rond het middaguur betrekt de lucht, dan wat onweer, vervolgens een uur regen, en dat was het dan. Dus nog geen stortbuien / banjir-buien. Die enorme tropische buien leggen het openbaar leven vaak stil, er is niet om door te komen. Straten zijn vaak geblokkeerd door het vele water.
De boeren kunnen nog steeds niet aan de slag op de sawah’s. De sawah’s moeten eerst helemaal modderig zijn voordat de plantjes in de grond kunnen.
Het planten van de rijst-plantjes is vaak een zaak voor de vrouwen, waarom weet ik niet. In tegenstelling tot Bali zie je hier geen vrouwen zwaar lichamelijk werk doen.
Het regenseizoen is ook het seizoen met grote temperatuurschommelingen op een dag. Vlak voor de regenbui is het 32 – 34 C, na de regenbui zakt de temperatuur tot 26 C. Veel mensen zijn in dit seizoen ziek, verkouden of grieperig.

Zover is het nog niet !

Zover is het nog niet !

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Het weer, aardbevingen, vulkaanuitbarstingen, ander natuurgeweld | Tags: , , , , , | Een reactie plaatsen

Blog op WordPress.com.