Dorpsleven, cultuur en Adat

Suikerfabriek te Semboro (4 febr. 2019)

Vandaag wilde ik de suikerfabriek te Semboro bezoeken voor een foto-reportage. Van mijn desa is het op de brommer plm 10 km. Deze suikerfabriek stamt nog uit de nederlandse tijd en is dus behoorlijk op leeftijd. Op Jawa stonden vroeger (nederlandse tijd) veel suikerfabrieken, de meeste zijn niet meer in werking. Op de sawah’s rondom de fabriek wordt veel suikerriet verbouwd. Er rijden nog kleine vracht-treintjes, die het suikerriet naar de fabriek brengen.
Bij de ingang van de fabriek werd ik gestopt door de security; nadat ik had verteld, wat ik wilde, werd mij gezegd, dat ik eerst toestemming moest hebben. Die toestemming kon ik krijgen bij het “Kantor” op het terrein.
Op het “Kantor” werd ik ontvangen door het hoofd van een afdeling. Na een genoeglijk gesprek (je moet nooit meteen ter zake komen), vertelde het hoofd mij, dat er van hogerhand toestemming moet zijn om foto’s te maken; de fabriek zou enigszins verouderd zijn, zo zei hij. Hij liet een ambtenaar een formulier maken, dat ik moest ondertekenen; dit formulier (met een copie van mijn verblijfsvergunning) zal zijn weg vinden naar het hogere niveau. Binnen ongeveer 2 weken zal ik telefonisch bericht krijgen omtrent de toestemming.
Ik zag, dat op de afdeling plm 20 personen aan het werk waren, allen administratief medewerkers. Hoewel allen met formulieren en computers aan het werk waren, hing er een weldadige rust op de afdeling; ik zou zeggen, voor overspannen mensen een ideale omgeving om tot rust te komen. Hoe anders mijn ervaringen in Nederland met administratieve afdelingen.
Mijn bezoek aan het “Kantor” heeft een uur geduurd. Ik zal U op de hoogte houden van de toestemming.


Website “Indonesie Actueel“: klik hier
“Indonesie Actueel” op Twitter: klik hier


 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat | Tags: , | Een reactie plaatsen

Geheimzinnig, mysterieus en spoken (1 febr. 2019)

Op plm 300 meter van mijn huis ligt midden in de uitgestrekte sawah’s van de grote vlakte achter mijn huis een “bomen-eiland”. Het eiland is plm 150 meter lang en 75 meter breed. Het is een mysterieuze plek waar zelden mensen komen. Midden in het eiland bevindt zich een meertje. Ik heb op meer plaatsen in mijn regio zulke eilanden gezien; soms staat er een hele grote rots in, maar bijna altijd is er een meertje.
Het eiland is niet aangelegd; het bestaat al sinds mensenheugenis, zo wordt gezegd.
Een (door de regen blubberig) pad voert om het eiland heen; tussen de bomen kan men de sawah’s mooi zien liggen. Zoals gezegd, is er midden in het eiland een meertje en op een heuveltje van plm 3 meter hoogte liggen een aantal graven. De graven versterken de mysterieuze sfeer. Het water in het meertje is donker vanwege de vele bomen en struiken eromheen.
Ik kom een enkele keer op het eiland, omdat het er rustig en stil is, iets wat de javanen helemaal niet op prijs stellen. Maar zonder meer hangt er een mysterieuze sfeer; het is geen plek om te picknicken. Ik kijk tijdens het wandelen toch zo nu en dan even om mij heen. Er wordt gezegd, dat op deze plek “hantu’s” (spoken) voorkomen; en dat het goed mogelijk is, dat overdag een eenzame bezoeker gevolgd kan worden door kleine naakte (spook)kinderen; je kunt deze spookkinderen alleen maar in een flits zien want ze zijn zo weer weg, zo wordt verteld. In het donker gaat sowieso niemand naar deze plek.
Het eiland is het bezit van iemand uit een naburige desa. Het eiland zou al generaties in het bezit zijn van de familie. De graven zijn de graven van familieleden van de eigenaar van het eiland.

————————————–

Het enige pad, dat naar het eiland voert

 

————————————–

Het meertje midden op het eiland

————————————–

Een aantal graven


 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat | Tags: , | 1 reactie

Moeder buurvrouw in ziekenhuis (27 jan. 2019)

De familie kampeert op de gang van het ziekenhuis, een zeer gebruikelijk tafereel.

De moeder van mijn buurvrouw Karsi (die een toko aan huis heeft) is al geruime tijd ziek. Zij woonde alleen in een desa verderop. Dit zelfstandig wonen lukte niet meer door haar ziekte en daarom is zij ruim een week geleden bij haar dochter komen wonen, naast mijn huis dus. 3 Dagen geleden verslechterde haar toestand en is ze opgenomen in een ziekenhuis in de stad Jember. Ibu Karsi verblijft nu in het ziekenhuis om haar moeder te verzorgen. De verzorging van de patient is een zaak voor de familie; het is alom gebruik, dat bij een ziekenhuisopname (een deel van de) familie naar het ziekenhuis “verhuist”; dit voor de verzorging van de patient (wassen, schone kleren, eten), dat niet een taak is van het verplegend personeel. Zelden zie je in een ziekenhuis een patient alleen liggen, vrijwel steeds is er iemand (of meerderen) bij. De familie, die mede in het ziekenhuis verblijft, neemt onder meer matrassen mee om te slapen gedurende de nacht. De familie kampeert zogezegd in het ziekenhuis, vlakbij de kamer van de patient op de gang. Het kan op de gangen een drukte van belang zijn. Buiten het ziekenhuis zijn er altijd warungen en toko’s om van alles te kopen. De patienten krijgen eten van het ziekenhuis, maar dit is, naar ik uit eigen ervaring weet, vrij smakeloos; sambal wordt niet gegeven en kruiden zijn minimaal toegevoegd, het is dus wel gezond eten, maar met weinig smaak. De familie, die in het ziekenhuis logeert, koopt zelf eten bij de warung, dat gegeten wordt op hun logeerplek in het ziekenhuis; uiteraard wordt ook voor de patient eten gekocht.
Ondertussen zorgt de man van Ibu Karsi voor de toko naast het huis, die dus niet gesloten is. Hoe lang de moeder van Ibu Karsi in het ziekenhuis zal verblijven, is nog niet bekend.

Familie bij de patient

——————————–

Familieleden van patienten kamperen op de gang

 


Website “Indonesie Actueel“: klik hier
“Indonesie Actueel” op Twitter: klik hier


 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat | Een reactie plaatsen

Kleine wereld (26 jan. 2019)

Mijn wereld tijdens stroomuitval

Ik heb al meermalen bericht, over de stroomstoringen tijdens het regenseizoen. Vandaag was het weer zover; de stroomuitval begon om 17 uur, en duurde tot 20.30 uur. Geen verlichting, internet, radio, water en AC. Het is aardedonker. Gewoon de tijd uitzitten in het donker met een klein lampje voor mij op een tafeltje. Een enkele keer komt er een auto voorbij, waardoor er door de koplampen even wat te zien valt. Een erg kleine wereld.
De storing duurde 3,5 uur, het viel dus mee, want het kan veel langer duren.


Website “Indonesie Actueel“: klik hier
“Indonesie Actueel” op Twitter: klik hier


 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat | Tags: , | 1 reactie

De beste wensen voor 2019 ! Selamat tahun baru !

 


 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat | 3 reacties

Verplaatsing warung-2 (28 dec. 2018)

Inmiddels is de verplaatste (opnieuw gebouwde) warung bijna klaar. Alleen binnen moet nu nog worden ingericht. De bedoeling is, dat de oude warung, rechts, wordt afgebroken. De nieuwe warung is bijna helemaal gemaakt van bamboe. De muren zijn van gevlochten bamboe-platen, in het javaans “gedhek” genaamd. Deze gevlochten bamboe-platen worden nog veelvuldig gebruikt. Voor het dak zijn asbest-platen gebruikt, duurzaam en goedkoop. Asbest wordt alom veel gebruikt.


Website “Indonesie Actueel“: klik hier


 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat | Tags: , | Een reactie plaatsen

Verplaatsing warung-1 (26 dec. 2018)

Op plm 60 meter van mijn huis bevindt zich de warung van Ibu Wasih, naast een driesprong van wegen; een van deze wegen leidt langs mijn huis. Deze driesprong is indertijd gerenoveerd, en nu staat de warung te dicht bij de driesprong. De warung moet een paar meter van de driesprong verwijderd zijn.
Sinds gisteren is men bezig om naast de bestaande warung een nieuwe te bouwen, geheel van bamboe met een dak van asbestplaten. De oude warung wordt afgebroken, als de nieuwe klaar is. De nieuwe warung wordt iets groter dan de oude. In deze warung kan men vele soorten drinken krijgen, alsmede allerlei snacks. De meeste frisdrank komt uit kleine zakjes (mengen met water). Ook kan een kom warme mie worden geserveerd. Benzine is er ook te koop.

De oude warung met daarachter straks de nieuwe

—————————————

De nieuwe warung in aanbouw. Hier is men bezig met de asbest-platen voor het dak.

 


Website “Indonesie Actueel“: klik hier


 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat | Tags: , | Een reactie plaatsen

Goede kerstdagen en een goed 2019

Ruim 4 jaar nu schrijf ik dit blog, met veel plezier. Het leek mij goed, om ter gelegenheid van de komende feestdagen even uit de anonimiteit te treden. U ziet mij op de foto, samen met mijn aangenomen zoon, diens vrouw en hun zoontje, mijn kleinzoon, Rayen.

Wij wensen U goede feestdagen en het beste voor 2019.

Rayen is inmiddels 9 maanden, een allerliefst mannetje


 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat | 4 reacties

Na school naar huis (12 dec. 2018)

In Indonesie hebben schoolgaande kinderen altijd een uniform aan. Verder moeten zij gepoetste schoenen aan hebben, en een goed verzorgd kapsel en schone handen hebben. Het schooluniform geldt tot en met de middelbare school.
Voor veel kinderen is het lopen met schoenen aan onplezierig; buiten schooltijd lopen zij op teenslippers en vaak op blote voeten. Als kinderen, vooral van de lagere school, na schooltijd naar huis gaan, is het eerste wat ze doen, de schoenen uittrekken.
De kleuren van het schooluniform verschillen per klas. Gaan de kinderen over naar een hogere klas, dan wordt het uniform weggegeven of verkocht.
Het schooluniform staat niet ter discussie; in nederland trekt men naar school aan wat men wil (“ik wil mezelf zijn”), in Indonesie gaat men niet naar school om zichzelf te zijn, maar om iets te leren.


 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat | Tags: , , | 4 reacties

Sawah met jonge rijstplantjes (10 december 2018)

Deze sawah’s op de foto hierboven bevinden zich achter mijn huis. De rijst is net 4 dagen geleden geplant. In het midden van de foto zijn 2 stukken groen te zien; dit zijn de nog niet geplante rijstplantjes, bibit genaamd. Deze bibit worden gekocht bij een handelaar; bibit voor 1/4 hectare kost rp 100.000. Deze bibit worden eerst allemaal bij elkaar gezet. Is de sawah eenmaal klaar voor het planten, dan worden kleine bosjes bibit uitgezet; daarna worden door de planters de bibit stuk voor stuk geplant.
Het planten van de rijst is in zeer grote delen van Indonesie nog handwerk, waaraan ook de vrouwen deelnemen. Het is echter slechts een kwestie van 1 of 2 dagen voordat alles is geplant. Dat de vrouwen meewerken met het planten, komt omdat het planten snel moet gebeuren. De rijstplantjes moeten gelijk opgroeien. Voor sawah’s met een zeer grote oppervlakte zijn er tegenwoordig machines, die de bibit planten.

Hier zijn de bosjes bibit te zien, die later uitgezet worden


Website “Indonesie Actueel


 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Over de sawah's / landbouw | Tags: , | Een reactie plaatsen

De toko (9 dec. 2018)

5 Jaar geleden had mijn buurvrouw, Ibu Karsi, voor haar huis een kleine warung; deze was gemaakt van bamboe, er was alleen een dak op bamboe-palen en een bankje om op te zitten. Ze verkocht daar allerlei soorten frisdrankjes en koffie.
Ongeveer 3 jaar geleden werd deze bamboe-warung vervangen door een klein stenen gebouwtje dat een toko werd met een beperkt assortissement.
Ongeveer 2 jaar geleden werd het kleine tokootje vergroot; het meet nu 2×2 meter. De toko heeft een verrassend ruim aanbod van artikelen. Frisdranken, diverse soorten koffie (in zakjes), allerlei soorten zeep, shampoo, cremes voor de huid, vele soorten kruiden, alles om kleren te wassen, water in flessen en gallons (= 20 liter), frituurolie, veel soorten snoep en koekjes voor de jeugd, plastic zakjes en doosjes in diverse maten, diverse soorten chips, pennen, schriften en pakpapier, vele merken sigaretten, suiker, bloem, zout, peper, ketjap, tomatensaus en nog veel meer.
Het is mij niet duidelijk, hoe haar verdiensten / inkomsten zijn. Op een pakje sigaretten van rp 14.000 verdient zij rp 500. Op goedkopere produkten verdient ze tussen de rp 100 en 500 per stuk.
De man van Ibu Karsi, Pa De, heeft zijn eigen baan. Hij maakt elke dag kroepoek klaar, die hij in zakjes verkoopt aan een aantal afnemers (warungen). In de loop van de middag frituurt hij de kroepoek in een schuurtje achter zijn huis en begin van de avond worden plastic zakjes/zakken gevuld. De volgende ochtend vroeg brengt hij de zakken naar zijn afnemers.
Veel ibu’s hebben een warung of toko bij huis om wat extra geld te verdienen. Maar de toko van Ibu Karsi is wel een van de grotere bij mij in de buurt.
Ibu Karsi heeft geen last van de overheid. Zij hoeft geen belasting te betalen over haar inkomsten. Bij de bouw van de toko waren er geen bestemmingsplannen of wat dan ook; zij kon gewoon een toko bouwen.


Website “Indonesie Actueel“: klik hier


 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Winkels, markt, aankopen | Tags: , | 2 reacties

Pengajian (7 dec. 2018)

Een pengajian bij de buren

Een pengajian is een islamitische gebedsbijeenkomst; deze bijeenkomsten zijn er voor zowel mannen als vrouwen. De pengajians voor de mannen zijn meestal in een moskee.
Er zijn pengajians, waar duizenden mensen op af komen, en waar bekende predikers te horen zijn.
In mijn desa (en vooral op Java) zijn er regelmatig pengajians voor vrouwen. Deze pengajians worden bij huis gehouden. Zo heeft mijn buurvrouw gisteren een pengajian georganiseerd voor vrouwen uit de buurt; ook andere vrouwen organiseren zo nu en dan een pengajian. Er was de gebruikelijke luidspreker geinstalleerd voor muziek; er kwamen in totaal ongeveer 25 vrouwen. De bijeenkomst vond plaats op het terras voor het huis. Na afloop kreeg een ieder een kleinigheid mee naar huis (snack bv.).
Tijdens deze bijeenkomst wordt uit de Koran gelezen, en er worden gebeden gereciteerd. Tenslotte is een predikatie van een prediker te horen; hij is er zelf niet bij, maar de predikatie staat op de band.
Zoals gezegd is een pengajian een godsdienstige bijeenkomst; maar even belangrijk is het sociale gebeuren. Er wordt druk onderling gepraat en de kleine kinderen in de selendang worden bewonderd. Er zijn snacks. Na afloop krijgt elke bezoeker een kleinigheid mee, zoals koekjes en pisang goreng.
Het geheel maakt een gezellige indruk.


Website Indonesie Actueel: link


 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Islam / Religie | Tags: , , | Een reactie plaatsen

Vraag: wordt er drie keer per dag gegeten? En waar bestaan die andere maaltijden uit? (1 dec. 2018)

Op mijn eerder bericht van vandaag, “De maaltijd vandaag“, kreeg ik vragen omtrent het eten”: “wordt er drie keer per dag gegeten? En waar bestaan die andere maaltijden uit?”
Er zijn geen vaste etenstijden en gezamenlijk eten, zoals we dat in nederland gewend zijn, is er niet.
De vrouw des huizes kookt in de vroege ochtend rijst; daar komen wat groenten bij, eventueel een gebakken ei of wat visjes. Het eten wordt in de keuken klaargezet. Ieder, die wil eten, schept zichzelf op in de keuken; er wordt dan tegen de aanwezigen gezegd “saya mau makan” (ik ga eten), en de maaltijd wordt in stilte op een rustig plekje genuttigd. Dit gaat zo de hele dag door, vaste tijden zijn er niet.
In de loop van de dag kan er nog wat eten bereid worden, als het eten van de ochtend niet voldoende is. Soms worden wat snacks gekocht, zoals pisang goreng of gevulde tahu.
Kleine kinderen krijgen hun eten, als ze in de selendang zijn; moeder loopt dan door het huis, of meestal buiten voor het huis met het kind in de selendang en geeft zo het kind te eten. Als het kind kan lopen, loopt moeder achter het kind aan met een bord eten. Bord leegeten of eten wat de pot schaft, is er niet bij.
In Nederland en veel andere landen is de gezamelijke maaltijd een belangrijk sociaal gebeuren; er wordt bijgepraat en en dag besproken. In de desa is dit niet het geval.
Net zoals bij het eten, zijn er ook voor het naar bed gaan geen vaste tijden. Men gaat slapen (ook de kinderen) als men moe is en niet eerder.
U ziet, het gezinsleven op Java is heel anders dan het gezinsleven in Nederland. Hier is het de taak van de mannen om geld te verdienen. En het huishouden en het opvoeden van de kinderen is de taak van de vrouwen. Deze rol-verdeling tussen man en vrouw komt voort uit de Koran. Vanwege de prominente rol van de moeder bij de opvoeding van kinderen, komt haar het meeste respect toe, zo leert de Koran.

Het eten staat klaar in de keuken


 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Het gezin, ouders en kinderen, Maaltijd vandaag / eten en drinken | Een reactie plaatsen

Maaltijd van vandaag (1 dec. 2018)

De maaltijd van vandaag was zoals gebruikelijk eenvoudig, maar voedzaam.
De maaltijd bestond uit:
– bord witte rijst met tauge, boontjes en sambal,
– bord met 3 kleine visjes (tongkol) en stukjes gefrituurde tempe.
Deze maaltijd zal plm rp 6000 hebben gekost voor 2 personen. Alle ingredienten zijn vanochtend gekocht bij “Ibu Sayur”, zeg maar de groentenboer, die elke ochtend langskomt; zie de foto hieronder.
De dagelijkse gerechten hier lijken in niets op de gerechten die in nederland verkocht worden bij de chinees, of bij een indonesisch restaurant; dat zijn bijna allemaal gerechen uit de nederlandse tijd.
Binnenkort zal ik het recept geven, hoe hier echte sambal thuis wordt gemaakt.

De Ibu Sayur

 


 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Maaltijd vandaag / eten en drinken | Tags: , | 2 reacties

Blog op WordPress.com.