Berichten getagd met: rijst

Sawah met jonge rijstplantjes (10 december 2018)

Deze sawah’s op de foto hierboven bevinden zich achter mijn huis. De rijst is net 4 dagen geleden geplant. In het midden van de foto zijn 2 stukken groen te zien; dit zijn de nog niet geplante rijstplantjes, bibit genaamd. Deze bibit worden gekocht bij een handelaar; bibit voor 1/4 hectare kost rp 100.000. Deze bibit worden eerst allemaal bij elkaar gezet. Is de sawah eenmaal klaar voor het planten, dan worden kleine bosjes bibit uitgezet; daarna worden door de planters de bibit stuk voor stuk geplant.
Het planten van de rijst is in zeer grote delen van Indonesie nog handwerk, waaraan ook de vrouwen deelnemen. Het is echter slechts een kwestie van 1 of 2 dagen voordat alles is geplant. Dat de vrouwen meewerken met het planten, komt omdat het planten snel moet gebeuren. De rijstplantjes moeten gelijk opgroeien. Voor sawah’s met een zeer grote oppervlakte zijn er tegenwoordig machines, die de bibit planten.

Hier zijn de bosjes bibit te zien, die later uitgezet worden


Website “Indonesie Actueel


 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Over de sawah's / landbouw | Tags: , | Een reactie plaatsen

Sawah’s kapot (21 juni 2018)

Gisteren berichtte ik over zieke sawah’s ten gevolge van bacterien.
Vandaag heb ik op verschillende plekken kapotte sawah’s gezien; kapot in die zin, dat de rijstplanten door de wind of de regen waren geplet. Van deze rijst valt bijna niets te halen. Triest voor de boeren.

121212

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Over de sawah's / landbouw | Tags: , , | Een reactie plaatsen

Sawah’s ziek (20 juni 2018)

Veel sawah’s in mijn regio zijn ziek, dwz. er is een bacterie, die de rijstplantjes aantast. De aangetaste sawah-delen geven bijna geen rijst; het zal dus een slechte oogst worden voor de boeren.
Rijstplantjes zijn gevoelig; bij veel wind kunnen ze plat gedrukt worden; als ze net geplant zijn, is er het gevaar van muizen, en de plantjes kunnen worden aangetast door verschillende bacterien.
Bij een slechte of verloren oogst is er van overheidswege geen steun voor de boeren.

Het bruine is het aangetaste deel van de sawah. Op de achtergrond is een groot stuk bruin te zien.

1 aa

————————————-

Rechterhelft gezonde sawah. Links op de achtergrond grote bruine stukken aangetaste sawah

1 a

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Over de sawah's / landbouw | Tags: , , | Een reactie plaatsen

Oogsttijd (3 maart 2018) – video

Inmiddels is het in mijn regio oogsttijd van de rijst. Naar ik heb gehoord van de boeren, wordt het een goede oogst.
Het oogsten gebeurt veelal nog met de hand. Bij het oogsten van de rijst en het planten ervan zijn ook de vrouwen actief. Anders dan op Bali, ziet men hier vrouwen geen lichamelijk (zwaar) werk doen; dit is voorbehouden aan de mannen. Uitzondering is dus het oogsten en planten. Op Bali ziet men bij onder meer bouwprojecten vrouwen, die zand en stenen in manden op hun hoofd vervoeren, van de straat naar de bouwlokatie. Dit ziet men niet op Java.
Als de sawah’s er geschikt voor zijn, dan wordt het oogsten ook wel gedaan met een machine; het oogsten gaat erg snel, en er zijn weinig mensen voor nodig. Op de sawah’s achter mijn huis was vandaag zo’n machine aan het werk. Deze machines worden gehuurd bij de gemeente. Op andere sawah’s werd het oogsten vandaag nog met de hand gedaan.
Wat overblijft van de rijstplantjes na het oogsten, wordt gebruikt voor de koeien. Veel boeren hebben bij huis 1 of 2 koeien.

Categorieën: Over de sawah's / landbouw | Tags: , | Een reactie plaatsen

Het weer en slechte oogst (8 july 2017)

We zitten nu midden in het droge seizoen (musim kemarau), ook wel het koude seizoen genoemd. Sinds ik terug ben vanuit nederland nu een week geleden, heeft het in de desa niet geregend, wel op andere plaatsen in de regio. Het is vaak bewolkt tot zwaar bewolkt met soms een beetje motregen. De temperatuur is aan de frisse kant, overdag 27-31 C, dus erg koud voor de desa-bewoners. In de nacht is het, bij bewolking, 24-25C; is het onbewolkt in de nacht, dan is het kouder.
Het weer is anders dan vroeger, toen het droge seizoen wel 4 maanden kon duren.

De oogst van de rijst is op moment aan de gang. Van de boeren begreep ik, dat de oogst voor veel boeren matig tot slecht zal zijn. Dit komt, omdat veel rijstgewassen aangetast zijn door de hama, een insect. Er zijn wel bestrijdingsmiddelen, maar die werken kennelijk niet altijd. De boeren zullen het verlies zelf moeten opvangen.
Rijst is een gevoelige plant. De plantjes zijn gevoelig voor allerlei insecten; jonge rijstplanten worden vaak door muizen aangevreten. Sterke wind kan de rijstplanten plat doen slaan en teveel water is ook slecht.
In mijn regio wordt de oogst met de hand gedaan.

Door hama aangetaste rijst

De handmatige oogst

Categorieën: Het weer, aardbevingen, vulkaanuitbarstingen, ander natuurgeweld, Over de sawah's / landbouw | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

Het weer (27 dec. 2016)

Na de vele regen van de afgelopen weken, maakt het regenseizoen nu een pas op de plaats. Al 5 dagen heeft het niet geregend; wel in de tweede helft van de middag en in de avond veel donkere bewolking, maar geen regen.
Overdag is het heet, 33-34 C, en in de avond rond de 28 C. De luchtvochtigheid is hoog, dus plakkerig weer.
Er is nu nog voldoende water voor de sawah’s, maar als er nu langere nog geen regen valt, ontstaat een water-probleem op de sawah’s. Het is nog niet zover, maar ik heb al een paar boeren hierover horen praten.
De meeste rijst is inmiddels geplant. Dat wil niet zegen, dat de boeren nu niets te doen hebben; elke middag gaan zij “op patrouille” door de sawah’s. Op zoek naar ongedierte, slechte gewassen, en onkruid. Ook de dijkjes langs de sawah’s hebben aandacht nodig, ze mogen bijvoorbeeld niet verstopt raken, zodat de watertoevoer in het honderd loopt. Ook moet er gemest worden.
Over ongeveer 3 maanden is het weer oogst-tijd.

Categorieën: Het weer, aardbevingen, vulkaanuitbarstingen, ander natuurgeweld, Over de sawah's / landbouw | Tags: , , , , | Een reactie plaatsen

Rijst planten (4 nov. 2016)

Inmiddels is de kedelai geoogst, verwerkt en verkocht. De sawah’s moeten nu ruim een week rusten. Daarna worden ze geploegd, en begint het planten van de nieuwe rijstplantjes (bibit).
Voor het ploegen maakt men gebruikt van een ploegmachine. In mijn regio wordt niet meer de karbouw gebruikt. Veel vrouwen zijn betrokken bij het planten van de bibit. Zwaar fysiek werk is hier taboe voor vrouwen, je ziet dat dan ook nooit. Anders dan op Bali, waar veel vrouwen werken als draagster van zand en stenen op hun hoofd, als er  bijvoorbeeld een huis moet worden gebouwd.
Als de bibit geplant is, duurt het ongeveer 3 maanden voordat geoogst kan worden.

Het regenseizoen is in volle gang, dus goed voor het planten van de bibit. De bevloeiing van de rijstvelden is in handen van de overheid. Er is een “Dinas Perairan”, die de toevoer van water in de regio regelt.

Een ploegmachine, zoals die tegenwoordig wordt gebruikt.

Vrouwen, bezig met het planten van de bibit.

Categorieën: Over de sawah's / landbouw | Tags: , , | Een reactie plaatsen

Het weer (15 dec. 2015)

Het regenseizoen is nu volop aan de gang. Elke dag forse tropische buien. ’s Ochtends is het doorgaans helder en zonnig. Na het middaguur komt donkere bewolking opzetten, en rond 2 – 3 uur zijn er de tropisch buien met veel onweer en bliksem. Na 6 uur in de avond wordt het weer droog. Maar later zullen ook buien in de avond en nacht komen. Tijdens de regen daalt de temperatuur tot 25-26 C. Voor het begin van de buien loopt de temperatuur op tot 31-33 C.
De boeren hebben de sawah’s  inmiddels geploegd, en de jonge rijstplantjes (bibit) zijn al geplant. Over 3 maanden is het oogsten. In deze 3 maanden kan er nog veel gebeuren, waardoor een misoogst dreigt: insecten, die de plantjes eten, ziekten en meer. De sawah’s worden regelmatig bespoten met anti-insectenspul.
Nu is het ook de tijd  van de “laron”; kleine vliegen met grote zilverkleurige vleugels. Zij komen aan het begin van de avond als het donker is. Ze komen op lampen af. Vele duizenden vliegen rond lampen; na een uur zijn ze allemaal dood, en kan de vloer geveegd worden. Dit kan enige weken duren.

laron 3

laron

Categorieën: Het weer, aardbevingen, vulkaanuitbarstingen, ander natuurgeweld, Over de sawah's / landbouw | Tags: , , , , , , , , , | Een reactie plaatsen

Even bijpraten (20 april 2015)

Het regenseizoen duurt nog steeds voort, hoewel de buien in hevigheid afnemen, en er meer dagen zijn zonder regen.
Ongeveer een maand geleden was er de rijstoogst; sinds vorige week worden opnieuw rijstplantjes gepoot. En over 3 maanden is er weer oogst. Daarna is er het droge seizoen, en wordt er geen rijst geplant, maar kedelai, de grondstof voor tahu en tempe.
Zo is de cyclus in mijn regio.
De afgelopen rijstoogst heeft wat minder opgebracht, door de schade aan de rijstplantjes vanwege harde wind en zware regen. Rijst is een kwetsbare plant.
Al met al is het geen zwaar regenseizoen geweest in mijn regio, op een paar dagen na. Ik heb het wel eens anders meegemaakt.

Het huis van buurman heeft inmiddels een nieuw dak. Een tukang met 3 helpers zijn er drie weken mee bezig geweest. Al het materiaal van het oude dak, dat nog gebruikt kon worden, heeft men weer gebruikt. En er is weer veel bambu gebruikt, dus de levensduur van het dak is ongeveer 20 jaar.

Regelmatig overlijden bij mij in de buurt mensen; ook een overlijden hoort hier bij het dagelijks leven. De overledene wordt door de buurtbewoners begraven en het leven gaat daarna gewoon weer verder. Als iemand is overleden, wordt het stoffelijk overschot meestal buiten gewassen (naast het huis van de overledene) en in witte doeken gewikkeld, waarna het op een draagbaar naar de begraafplaats word gedragen. Kinderen maken alles mee van begin tot eind. Hetzelfde bij een geboorte, die echter meestal plaats vindt in de dorpskliniek. Kinderen kijken door de ramen en zien alles. Zij groeien dus op met het besef van geboorte en dood.

De executie van 10 gevangenen wordt nu op korte termijn verwacht. Alle juridische procedures zijn vrijwel afgerond.
Het is geen gespreksonderwerp in mijn desa, elders ook niet. Men vindt het aan de ene kant juist, dat ze geexecuteerd worden, men is erg anti-drugs, maar tegelijkertijd vindt men het ook “kasian” voor de betrokkenen.

Het nieuwe hoofd van de politie in Indonesie wordt 4-sterren generaal Badrodin Haiti. Hij zal binnenkort worden beedigd door de president. Hij is geboren en getogen in mijn desa, zijn ouderlijk huis is 2 straten van mijn huis.

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

Sawah’s beschadigd (9 maart 2015)

De laatste dagen hebben we slecht weer gehad, veel regen en veel wind.
Hierdoor zijn veel sawah’s beschadigd, dat wil zeggen op hele stukken van de sawah zijn de rijstplantjes door de wind en de regen plat tegen de grond gedrukt.
Niet hele sawah is plat, maar merkwaardigerwijze alleen stukken in de sawa, soms midden in de sawah, soms alleen aan de zijkanten.
Hier valt niets aan te doen. Deze rijst kan wel geoogst worden, maar is van mindere kwaliteit. En brengt ook minder op voor de boeren.Veel boeren hebben dus een mindere oogst dit jaar, en bijgevolg ook minder inkomsten. Regelingen voor inkomsten-derving bestaan hier niet.
Ik heb gehoord, dat ook jeruk-bomen zijn beschadigd door de wind.

Ik heb altijd begrepen, dat rijst (klaar om te eten) gewoon rijst is.  Maar inmiddels ben ik erachter, dat er heel veel smaken zijn. Er is goedkope rijst, per kilo rp 8000-9000, de duurste rijst is per kilo rp 12.000-13.000. Arme mensen kopen dus de goedkope rijst.
De prijs van rijst is dit jaar al gestegen met ongeveer rp 2000 per kilo.Een gezin van 4 personen eet ongeveer 1 kilo witte rijst per dag.

Een van de ziektes, die hier veel voorkomt, is suikerziekte, diabetes. Een belangrijke oorzaak van deze ziekte is het zeer frequent eten van witte rijst. Er zijn in het verleden al campagnes van de overheid geweest om mensen minder rijst te laten eten, maar dat heeft niets opgeleverd. Er bestaat hier geen maaltijd zonder witte rijst. De mensen weten wel, dat hier diabetes van kan komen, maar het lijkt ondoenlijk om het eetpatroon te veranderen.

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

De boeren hier – Grootmeesters

Inmiddels is de rijst halverwege de aanstaande oogst over ongeveer 1,5 maand. Op dit moment is op enkele sawah’s de “wereng” aangetroffen. Dat is een klein keverachtig insectje, dat schade kan toebrengen aan de rijst op het land. Op dit moment nemen de boeren nog geen actie tegen dit insect; het hangt van de soort van het insect af, of ze schade gaan berokkenen. Blijkt het een “kwaadaardige” soort te zijn, dan wordt de sawah bespoten met gif. Maar de boer loopt wel schade op; de schade bestaat erin, dat de oogst veel minder wordt dan normaal. Dus een verliespost voor de boeren.
Elke ochtend en namiddag gaan boeren de sawah’s op om de stand van zaken te bezien. Het zijn doorgaans de oudere boeren, die dit doen. Vorig jaar om deze tijd was er een muizenplaag. Toen gingen de boeren met helpers ’s avonds laat de sawah’s op om muizen te vangen cq. dood te slaan. Dit heeft inderdaad gewerkt.
Rijst is een gevoelige plant, bevattelijk voor ziekten, insecten en meer. De overheid houdt zich ook bezig met de rijstbouw; nieuwe rijstplanten worden getest, de juiste mest wordt samengesteld en de bestrijding van insecten wordt onderzocht.
Echter niet alleen rijst is bevattelijk voor ziekten en insecten, ook bijvoorbeeld de jeruk-bomen. De stammen van die bomen worden in de gaten gehouden en ook de jonge vruchten. De boer beslist of er gespoten moet worden.
Voor mij als leek is er niets te zien aan de gewassen. Alles staat er schitterend bij, ik blijf het indrukwekkend vinden. Ik was in Nederland een stadsmens, het boerenbedrijf was een heel ver van mijn bed show, ik had er geen enkele affiniteit mee. Dat is hier inmiddels heel anders; vrijwel iedereen in mijn desa is betrokken bij de sawah’s en wat daarop groeit. Je ziet de gewassen groeien, je maakt de oogsten mee, en je weet dan, dat weer heel veel mensen hun boodschappen op de markt kunnen doen. Mislukt bijvoorbeeld de oogst van boontjes, dan zijn die dan ook bijna nergens te krijgen. De relatie tussen het boerenbedrijf in Nederland en wat de mensen daar kunnen kopen en eten, is lang zo sterk niet als hier.
De boeren hier zijn de grootmeesters van de tropische landbouw; geen schoolopleiding, geen certificaten en/of cursussen en geen betweterige docenten; de boeren hier werken vanuit een eeuwenoude kennis omtrent de gewassen; een kennis, die van generatie op generatie wordt doorgegeven.

De wereng

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Maaltijd vandaag / eten en drinken | Tags: , , , , | Een reactie plaatsen

Rijst planten (nov. 2014)

Ik woon in een geheel agrarisch gebied. In de wijde omtrek is geen industrie. Bijna iedereen in mijn desa, en de andere desa’s in de regio, leeft van de opbrengst van landbouw en is dus ook werkzaam op de sawah’s. Verbouwd worden rijst, mais, suiker, jerukken, tabak en nog veel meer.
De oogst gaat meestal naar Surabaya en naar Bali.
Het regenseizoen is dit jaar erg laat begonnen, en het is nog steeds niet op volle toeren; maar wel bijna elke dag een forse bui van een half uur. Duidelijk is te zien, dat de sawah’s al nat beginnen te worden. Door het zeer lange droge seizoen waren ze keihard geworden.
De sawah’s, waar rijst geplant moet gaan worden, beginnen dus weer nat te worden. Om rijst te planten, moeten ze modderig zijn. Zoals vaker hier gezegd, rijst is buitengewoon belangrijk; iedereen eet het hier 3x per dag, aangevuld met groenten en wat tahu/tempe en een ei.
Hier en daar is men al begonnen met het omploegen van de sawah’s, meestal met een gemotoriseerde ploeg (zie foto). Karbouwen heb ik nog niet zien gebruiken.
De jonge rijstplantjes zijn uitgezet in een afgepaald stuk van de sawah. Als ze groot genoeg zijn, worden ze gepoot.
Het planten van de jonge rijstplantjes gebeurt veel door vrouwen. Het lijkt mij vermoeiend werk, want je moet voortdurend gebogen staan. Behalve voor het planten van jonge rijstplantjes zie je hier vrouwen geen zwaar werk doen, anders dan op Bali. Daar worden vrouwen ingezet om stenen en zand in manden op hun hoofd te vervoeren. De javaan spreekt hier schande van.
Zijn de plantjes eenmaal gepoot, dan is het oppassen voor vooral muizen, die die jonge aanplant graag eten. In de avonduren zie je vaak boeren op de sawah’s om de muizen te vangen (=dood slaan). Maar na enige tijd houdt dit op.
Daarna zie je elke namiddag boeren door de sawah’s lopen, om onkruid weg te halen, een dammetje te versterken en zo meer.
De toevoer van water voor de sawah’s wordt op Bali geregeld door de “Subak”, een oude instelling, die nu Unesco bescherming heeft. De Subak’s hebben hun eigen tempels en tempeltjes. De Subak bestaat al meer dan 1000 jaar.
Op Java wordt de toevoer van water anders geregeld. De Dinas Pengairan (overheidsdienst) regelt de toevoer van water. Een paar dagen lang krijgt een deel van de sawah’s water, daarna een volgend deel en zo voort. Ik heb begrepen, dat dat goed loopt.
Wat hier ook wordt verbouwd, het staat er allemaal bijzonder goed bij. Ik vind het indrukwekkend om kilometers lang zeer goed verzorgde sawah’s te zien. De boeren krijgen geen enkele opleiding. Men leert van vader op zoon. En ik vraag me af, wat een opleiding zou moeten toevoegen aan de kennis van de boeren hier. Dus geen sprake van een opleiding hier.
Over 3 maanden is het oogsttijd.

Het ploegen van de sawah

De kleine rijstplantjes (bibit), die uitgeplant worden

Het planten van de rijstplantjes (bibit).

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Het weer, aardbevingen, vulkaanuitbarstingen, ander natuurgeweld | Tags: , , , , , | Een reactie plaatsen

Regen (15 nov. 2014)

De laatste 3 dagen heeft het geregend. Maar nog geen tropische buien. Rond het middaguur betrekt de lucht, dan wat onweer, vervolgens een uur regen, en dat was het dan. Dus nog geen stortbuien / banjir-buien. Die enorme tropische buien leggen het openbaar leven vaak stil, er is niet om door te komen. Straten zijn vaak geblokkeerd door het vele water.
De boeren kunnen nog steeds niet aan de slag op de sawah’s. De sawah’s moeten eerst helemaal modderig zijn voordat de plantjes in de grond kunnen.
Het planten van de rijst-plantjes is vaak een zaak voor de vrouwen, waarom weet ik niet. In tegenstelling tot Bali zie je hier geen vrouwen zwaar lichamelijk werk doen.
Het regenseizoen is ook het seizoen met grote temperatuurschommelingen op een dag. Vlak voor de regenbui is het 32 – 34 C, na de regenbui zakt de temperatuur tot 26 C. Veel mensen zijn in dit seizoen ziek, verkouden of grieperig.

Zover is het nog niet !

Zover is het nog niet !

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Het weer, aardbevingen, vulkaanuitbarstingen, ander natuurgeweld | Tags: , , , , , | Een reactie plaatsen

Rijsttafel

Grote bekendheid heeft in Nederland de rijsttafel in een Indonesisch restaurant. Rijsttafel is niet een gerecht, maar vele gerechtjes, die tesamen worden geserveerd.
Op Java komt men de rijsttafel zelden tegen. De rijsttafel is van oorsprong niet een indonesisch gerecht, maar komt van de Europeanen, die in Indonesie gewoond hebben vroeger. Uit gastvrijheid en om in aanzien te stijgen lieten Europeanen in de koloniale tijd zo veel mogelijk gerechten tegelijk op tafel serveren, dit werd op den duur min of meer gestandaardiseerd en resulteerde in de Rijsttafel.  Tempo Dulu tijd.
Er zijn op Java nog enkele restaurants, die rijsttafel serveren, maar de meeste indonesiers weten niet, wat het is. En op Oost Java ken ik geen restaurant, dat rijsttafel serveert.
Wat er in de verte een beetje op lijkt, is de Warung Bebas. Daar kan men tegen een vaste prijs kiezen uit een groot aantal gerechten. Soms staan deze gerechten al op tafel en kan men zich vrij bedienen. In andere warungen moet men naar een vitrine, waar de gerechten uitgestald zijn, en daar opscheppen.
Ik heb gemerkt, dat er een groot verschil is tussen de warungen, wat men serveert. Bijna de ene warung is vrijwel geen vlees, de andere warung biedt vis en vleesgerechten. Daarnaast worden tahu- en tempegerechten en groenten doorgaans aangeboden, alsmede eieren (gebakken of gekookt), alsmede wat andere gerechten. Drinken is niet inbegrepen in de prijs. Bier is niet beschikbaar, en ook andere alcoholische dranken niet.
De prijs is over het algemeen niet aan de hoge kant. Ongeveer rp 20.000 – 25.000 per persoon. Exclusief drinken.
Omdat zeer veel indonesiers met de hand eten, wordt meestal een schaaltje met water (met daarin wat citroensap) voor elke gast op tafel neergezet, zodat hij de vingers daarin kan wassen.
Het met de hand eten gebeurt van hoog tot laag. Zelfs de president eet met de hand, als hij een bezoek brengt aan een desa. Het is volstrekt “done” en volgens de mensen hier is het eten lekkerder, dan wanneer je het met een lepel eet.

Rijsttafel in Nederland

Warung Bebas

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Maaltijd vandaag / eten en drinken | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

Blog op WordPress.com.