Dorpsleven, cultuur en Adat

Ziektekosten – de BPJS (14 nov. 2014)

Begin van dit jaar is door de regering ingevoerd de “BPJS”; dit is een ziektekostenverzekering, bedoeld voor alle indonesiers. Bij de invoering was al duidelijk, dat het een hele onderneming zou worden om de BPJS goed ingevoerd te krijgen.
Uit persberichten begreep ik, dat nu ongeveer 90 miljoen indonesiers deze “Kartu Indonesia Sehat” van de BPJS hebben. Op vertoon van deze kaart wordt men in het ziekenhuis (vrijwel) gratis geholpen.
Bij deze verzekering zijn er 3 klassen: klas 3 (rp 25.000 p/mnd), klas 2 (rp 50.000 p/mnd) en klas 1 (rp 80.000 p/mnd).
Voor mensen met een laag inkomen, betaalt de overheid (desa) de premies.
De allerarmsten konden vroeger met een “Surat miskin” (armenbrief) vrijwel gratis medische hulp krijgen, maar ook toen vielen velen buiten de boot. Velen wisten niet van het bestaan van de Surat af, veel anderen waren malu om er een aan te vragen.
Het grootste deel van de indonesiers zal deze “Kartu Indonesia Sehat” van de BPJS kunnen betalen. Maar er blijven nog vele miljoenen mensen over, die dit niet kunnen. Hoe men deze allerarmsten tegemoet wil komen, is niet duidelijk.

Behalve de “Kartu Indonesia Sehat” zal ook worden ingevoerd de “Indonesia Smart Cards” (KIP). Deze kaart zal worden gegeven aan kinderen in de school-leeftijd en die uit arme gezinnen komen.
Het zal een enorme onderneming zijn de komende tijd (jaren?) om alle armen echt van deze 2 kaarten te voorzien.
Maar het is verheugend, dat er tenminste iets wordt gedaan.


 

 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Landelijk en politiek | Tags: , , , , , | Een reactie plaatsen

Regen ! (10 nov. 2014)

De donkere wolken noemt men “mendung”, wolken waaruit regen zal vallen

Het regenseizoen begint langzaam op gang te komen. Gisteren namiddag een bui van 10 minuten en vandaag in de namiddag een bui van 15 minuten.
Volstrekt onvoldoende om een einde te maken aan de droogte, maar het begin is er.
Tevens is er onweer-gerommel, maar nog niet heftig. In de ochtend is het zonnig en licht bewolkt, maar vanaf 12 uur komt donkere bewolking opzetten.
De boeren kunnen nog niet beginnen met de rijst-aanplant, daarvoor moet eerst veel meer regen vallen.
De droogte blijft dus nog even.


 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Het weer, aardbevingen, vulkaanuitbarstingen en natuurgeweld | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

Toko (nov. 2014)

toko

Mijn buurman heeft enige maanden geleden vlak voor zijn huis een toko’tje laten bouwen.
Op een dag kwamen 2 tukangen en die begonnen met het werk. Bestemmingsplannen, vergunningen, bouwverordeningen, opleidingscertificaten en zo meer, daar hebben ze hier geen last van. Het gebouwtje staat immers op terrein van de buurman, dus mag hij bouwen.
Het toko’tje met 2 x 2 meter. De dakpannen liggen op bamboe-palen. Het geheel is lek-vrij.
Te verkrijgen zijn in de toko: veel soorten limonades (in zakjes, aan te lengen met water), koffie, rookwaren, wat simpel speelgoed, diverse soorten kleine snacks, pakjes mie, wat huidcreme, alles voorzover voorradig. Ook leverbaar: suiker, zout, ketjap. Tevens te koop “cilot”, gekookte bolletjes van tahu met vulling, met een sausje. Wordt geleverd in een plastic zakje.
Per verkocht item verdient de buurman ongeveer rp 500. Afdracht BTW of belastingen is er niet.
Ik schat, dat buurman per maand zo’n rp 250.000 – 400.000 schoon binnen krijgt. Een fors bedrag hier.
De toko gaat in de vroege ochtend al open (06.00 uur) en sluit rond 21.00 uur.

toko


 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Maaltijd vandaag / eten en drinken, Winkels, markt, aankopen | Tags: , , | Een reactie plaatsen

Hitte (5 nov. 2014)

Het was vandaag ongekend heet in mijn regio. Rond het middaguur 36,5 C, dit komt zelden voor. De gevoelstemperatuur lag ver boven de 40 C.
De luchtvochtigheid bedraagt rond de 60 %.
Het was in de desa dan ook erg stil vandaag; de mensen rustten of sliepen. Bijna geen activiteiten in de desa, ook, omdat de boeren door de droogte nog niets kunnen doen.
Maar wegwerkers en kabel-leggers langs de grote weg naar Jember zijn wel gewoon aan het werk.
De hitte zou erop kunnen wijzen, dat het regenseizoen zeer aanstaande is. Volgens de app op mijn tablet zou het vanaf vrijdag kunnen gaan regenen. Op west Java regent het al. Oost Java is doorgaans als laatste aan de beurt.
Welkom, regen.


 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Het weer, aardbevingen, vulkaanuitbarstingen en natuurgeweld | Tags: , , , , | Een reactie plaatsen

Droogte (4 nov. 2014)

put

Een traditionele waterput.

Inmiddels heeft het nog steeds niet geregend. Het is buitengewoon heet (34-35 C – gevoelstemperatuur 40 C) en overal kurkdroog. Het is buiten en in huis zeer stoffig.
Men begint zich nu wel in de desa af te vragen, waar de regen blijft. Gewoonlijk valt eind september het eerste buitje, en in de loop van oktober  vaker.
De boeren kunnen niet aan het werk, voor rijst planten is regen nodig. De sawah’s zijn hard van de droogte.
De put achter mijn huis is in de namiddag al vrijwel leeg. Andere putten van de buren zijn al leeg. Onze put is dieper dan de andere. Dus komt men bij mij water halen uit de put.
Als echt nergens in de buurt meer water is, dan is de oplossing een “bor”, een pijp naar dieper gelegen grondwater, vanaf zo’n 40 meter diepte.
Die “bor” moet wel worden aangelegd, en dat duurt enige dagen. Maar op dit moment denken we hier nog niet aan, we redden het nog.
En het wordt al wel wat bewolkter in de namiddag, mogelijk een voorbode dat er snel regen komt.
De nacht-temperatuur is 25-26 C. Niemand, die hier AC heeft. Hooguit een kleine Fan. Als ik de AC in mijn kamer niet zou gebruiken, dan zou het 28-29 C zijn, als ik naar bed wil. Voor mij geen temperatuur, om in te slapen.


 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Het weer, aardbevingen, vulkaanuitbarstingen en natuurgeweld | Tags: , , , , | Een reactie plaatsen

Duurdere benzine op komst (okt. 2014)

Alles wijst erop, dat op korte termijn de benzineprijs wordt verhoogd. Een liter zou dan rp 9.500 of rp 10.000 gaan kosten (nu rp 6500). Heel veel overheidsgeld gaat nu op aan het subsidieren van de benzine. Door een verhoging van de benzineprijs komt geld vrij voor allerlei projecten in het land. President Jokowi had tijdens de verkiezingscampagne voor het presidentschap al gezegd niet afkerig te zijn van een prijsverhoging.

Gevolg van deze prijsverhoging zal zijn, dat het levensonderhoud duurder gaat worden. Toen een paar jaar geleden de prijs van rp 4500 naar rp 6500 ging, waren er in het hele land protesten en demonstraties.
Tot nog toe is het rustig. Bij mij in de desa is het geen gespreksonderwerp. Men neemt het voor lief. Hoewel men beseft, dat alles duurder gaat worden.

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Landelijk en politiek | Tags: , , | Een reactie plaatsen

Droogte (28 okt. 2014)

Van enige regen of bewolking, die regen doet vermoeden, is nog steeds geen sprake.
De afgelopen maand zijn verschillende voorspellingen gedaan over het begin van het regenseizoen. Alle hadden het over “in de loop van oktober”.
Normaal gesproken valt in september al een eerste bui, iets vaker in oktober en het echte regenseizoen is dan in november en de maanden daarna. Maar voor de komende week wordt ook nog geen regen verwacht. El Nino zou de oorzaak zijn van de vertraging van de regen.
Rijst kan nog niet geplant worden. Bij mij in de buurt staan veel water-putten leeg. De put achter mijn huis heeft nog wel water, omdat die dieper is dan de andere. De buren gebruiken nu dus ook deze put.
Het is overal, ook in huis, erg stoffig; het groen buiten is overal grijs.  Geen prettig weer dus.
Echter, de vertraging in de komst van het regenseizoen is geen gespreksonderwerp hier. Ja, wat zou je er ook aan kunnen doen ?
In andere delen van Indonesie is de droogte zorgelijk, drinkwater moet worden aangevoerd met tank-wagens van de overheid.

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Het weer, aardbevingen, vulkaanuitbarstingen en natuurgeweld | Tags: , , | Een reactie plaatsen

Dieren in en om huis en ongedierte (okt. 2014)

Een cicak

Ik woon in een landelijke desa, met veel zeer uitgestrekte sawah’s erom heen. En veel bomen.
De tropen; ongedierte wordt er vaak mee geassocieerd.
Toch heb ik van ongedierte eigenlijk geen last.
Een enkele keer een kakkerlak, en in huis natuurlijk veel cicak’s; buiten vleermuizen aan het begin van de avond, soms een kikkertje.
Er zijn veel katten; ze worden niet gesteriliseerd, dus steeds nieuwe katjes. De katten leven hun eigen leven en hebben niets met mensen. De meeste katten hebben geen staart, maar een stompje (zie foto hieronder). Anders dan ik altijd dacht, worden ze zo geboren; bij de geboorte hebben ze al stompjes. De staarten worden dus niet afgehakt.
Vorige week is even verderop een grote gevaarlijke slang (3 meter) door de dorpelingen gevangen. Dit komt echter weinig voor.
Opmerkelijk is het geringe aantal vogels. Dat komt onder meer omdat op vogels jacht wordt gemaakt; voor de verkoop zegt men en voor andere doeleinden, die mij niet duidelijk zijn. Als ik door de sawah’s wandel, wel vogels, maar bij lange na niet zoveel als in Nederland. Vogels zijn schadelijk voor de rijstvelden, ze kunnen veel schade aanrichten.
Wel zijn er vogels in een kooi bij huis, meestal 1 of 2 kooien en in elke kooi eentje. Dit treft men in heel Z-O Azie aan. Zelf vind ik dit helemaal niets, vogels moeten vliegen. Maar het is een oude traditie.
In de gehele wijde omgeving zijn geen honden en ook geen varkens, volgens de Koran immers “haram”. Toch ken ik jongeren, die graag een hond zouden willen hebben, maar de Adat laat dat nog niet toe.
Dat er geen honden zijn, is anderszijds ook wel prettig, immers geen kans op rabies. Bali worstelt al jaren met rabies, er is daar nog steeds gevaar voor rabies. Ik ben daar een paar jaar geleden gebeten door een hond, en ik wist niet, hoe snel ik naar het ziekenhuis moest voor behandeling van de wond (wondje), bang als ik was voor rabies.
Het verzorgen van huisdieren (incl. het laten inenten) is niet de sterkste kant hier, al was het maar omdat dat geld kost. Maar een goede verzorging van honden vermindert de kans op rabies, en dat wil er niet in hier.


 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat | Tags: , , , , , | Een reactie plaatsen

Ziekenhuis opname (okt. 2014)

Jember Klinik

Omdat ik mij al een paar dagen niet echt lekker voelde, wilde ik een aantal onderzoeken laten doen in het ziekenhuis in Jember.
Er zijn veel ziekenhuizen in Jember, de een is beter dan de andere. De meeste ziekennhuizen zijn  prive-ziekenhuizen (dwz. niet van de overheid). Het beste ziekenhuis is Jember Klinik, met een bijna nederlandse standaard; schoon en deskundig personeel. Het is wel het duurste ziekenhuis in Jember. Voor mensen, die Bali kennen: in Denpasar staat onder meer het alom geroemde “Prima Medika Hospital”. Jember-Klinik is m.i. vergeleken met dat ziekenhuis, de meerdere.

Ik ben nu dus weer naar Jember Klinik gegaan, omdat ik daar een paar keer eerder ben behandeld.
Maar het vooruitzicht om 2-3 dagen op en neer van mijn desa naar het ziekenhuis te rijden en weer terug, trok mij nu niet echt aan. Dus ik besloot mij op te laten nemen.
Zo’n ziekenhuisopname kun je zelf regelen. Je gaat naar de EHBO-afdeling en vertelt je klachten en wat je wilt. Tevens zeg je, dat je gedurende de onderzoeken en de uitslag in het ziekenhuis wilt verblijven.
Bij de “Inschrijving” worden je gegevens genoteeerd en je krijgt een kaart, waarop alle soorten kamers met hun prijzen vermeld staan.
Er was keuze uit 7 soorten kamers, van “economy” (meerderen op zaal zonder AC) tot luxe VIP (voor 1 persoon, AC, koelkast en meer).
Een verwijsbriefje voor een opname bestaat hier niet. Ook is er geen Verzekeringsmaatschappij, die allerlei voorwaarden en eisen stelt. Ik betaal die kamer en daarmee uit. Opname gaat alleen niet door, als er geen plaats meer is, maar dat gebeurt zelden.

Een aantal zaken die opvallen:
– De enorme rust in het ziekenhuis. Geen gehaast personeel, iedereen loopt rustig dooor de gangen. Iedereen is vriendelijk. Stress is nergens te bekennen.
– Er is ruim voldoende personeel, met name verplegend personeel. En dat doet uiterst relaxed zijn werk. Tijd voor een praatje is er altijd.
– Bij elke patient is familie aanwezig. Ze slapen op de kamer van de patient, of in de gangen, of op beschikbare banken.
– Verzekeringsmaatschappijen spelen geen rol, de arts doet, wat hij nodig vindt. Behandelcode’s en dat soort zaken zijn dus onbekend hier.
– Bij de administratie zijn de prijzen van alles (doktersbezoek, operaties, medicijnen, foto’s, scans en meer) bekend. Als de dokter een behandeling voorstelt, kun je daar nagaan, hoeveel het gaat kosten. Dus geen onverwachte rekening achteraf.

Bij elke patient is dus familie. Verzorging, bewassing, eten en meer is een zaak voor de familie. Verplegend personeel doet alleen het verplegen van de patient op voorschrift van de dokter.
Als de dokter op “visite” komt, wordt het gesprek met de familie gevoerd, pas in tweede instantie eventueel met de patient.
De familie speelt dus een belangrijke rol en is niet weg te denken.
Toeristen, die alleen reizen, of blanken, die hier geen familie hebben, hebben een probleem als ze alleen in het ziekenhuis worden opgenomen. Wie wast ze, wie zorgt voor het eten, wie zorgt voor schone kleding en meer ? Er zal wel een oplossing komen, maar ideaal is het zeker niet.

Als de uitslag van de onderzoeken eenmaal bekend is en eventueel een behandelplan, kun je naar huis, na betaald te hebben. Betaling geschiedt “cash” of met een credit-card bij de “Cashier”. Je krijgt een uitgebreide nota mee, en een “medical report”. Tevens krijg je mee alle rontgen-foto’s, en CT-scans en eventueel andere zaken. Ook de bonnen van alle gebruikte medicijnen, gebruikt verband etc. Ik heb dat betaald, dus ze zijn mijn eigendom.

Over Indonesische ziekenverzekeringen en de zorg voor de allerarmsten een volgende keer.


 

 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

Mobieltjes (okt. 2014)

Vroeger was het samen praten, nu is ieder voor zich aan de mobiel

Vrijwel iedereen in mijn desa heeft tegenwoordig een mobieltje en daar wordt zeer veel gebruik van gemaakt, met name door de jongeren.
Mobieltjes kunnen op krediet worden gekocht met een aanbetaling.
Je kunt zeer voordelig kunt, als de ander dezelfde provider heeft.  Zo kun je wel 2 uur bellen voor rp 2000 via IM3. En tientallen sms-jes versturen.
Het mobieltje is hier altijd bij de hand. Moet er even gestopt worden voor een rood stoplicht, dan is het meteen kijken op de mobiel. In wachtkamers is bijna iedereen bezig met zijn mobiel. Winkelpersoneel, dat even niets te doen heeft, kijkt op de mobiel.
Thuis is men voortdurend bezig met de mobiel.
Over wat men elkaar zo frequent heeft te berichten, weet ik niet. Op mijn oude nummer kreeg ik vaak sms-jes met de mededeling “Vergeet niet te eten straks” of “Het regent hier” of “Ik ga even uitrusten” en meer van dit soort belangwekkende sms-jes. Vandaar voor mij een nieuw nummer.
Bij de jongeren is Facebook ook zeer populair. De meesten hebben een account. Probleem met Facebook is, dat er internet in de buurt moet zijn.
Er zijn ook abonnementen voor internet op de mobiel. Maar de kwaliteit van de internet-verbinding is erg wisselend. In mijn desa erg matig, in grotere steden beter. En de kosten zijn voor een “werkende jongere” hoog, per maand rp 50.000.
Het plaatsen van “selfies” is haast een rage. Weinig spontane foto’s, maar erg veel geposeer.
De mobieltjes, waar je ook op kunt internetten, worden steeds populairder. Er zijn vele soorten van dit soort mobieltjes van Chinese makelij.
De mobieltjes van de in Nederland bekende merken, zijn hier ook te krijgen. Probleem met Chinese mobieltjes is, dat ze doorgaans kwalitatief erg slecht zijn, maar goedkoop. Toch worden ze grif verkocht. Wachten met aankoop, tot er geld is voor een betere (en dus duurdere) mobiel, is er niet bij.


 

 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

Sambal

sambal

De meesten in Nederland weten wel wat sambal is. Het is een fijn gewreven kruidenmengsel, bestaande uit uitjes, rode of groene pepertjes (“cabe”), tomaten en andere ingredienten, zoals jahe (gember), jinten en meer. Cabe wordt altijd gebruikt voor het maken van sambal. Sambal is bijna altijd erg heet (pedas). In Nederland is sambal te koop onder meer in potjes in supermarkten.
Hier maakt men de sambal altijd zelf.  De kruiden worden eerst in kleine stukjes gesneden, en daarna in een “cobek” fijn gewreven. Het mengsel wordt op de borden gelegd, zodat men het zelf kan aanmengen met een hap.
Op de lokale markten kan men diverse soorten verse sambals kopen, die in bakken uitgestald staan en in plastic zakjes verkocht worden.
Elke Ibu heeft haar eigen sambal, door toevoeging van verschillende kruiden kan zij de sambal een eigen smaak geven.Sambal is doorgaans erg heet (pedas). Je hoort dan ook regelmatig van maagklachten door het eten van veel sambal. Echter, een maaltijd zonder sambal is bijna ondenkbaar, immers smakeloos. Dus, hoewel men weet, dat het niet echt gezond is om het te heet te eten, gaat men er mee door.
Anderszijds schijnt sambal ook gezond te zijn, met name door de rode pepers, cabe. Rode peper is gezond, zo heb ik mij laten vertellen. Het zit vol vitamine C en capsicum, relatief meer dan in sinaasappel. Van capsicum worden ook medicijnen gemaakt tegen verkoudheid. Capsaïcine is de stof, die de scherpe smaak geeft aan de rode peper. De neus gaat ervan open; je kunt beter ademhalen.
In elke warung staan op de tafeltjes een fles sambal en ketjap. Want bij bv. bakso en mie ayam wordt geen sambal geserveerd, men kan naar believen de fles hanteren om het eten op smaak te brengen. Maar ook als wel sambal wordt geserveerd, staan er die flessen op tafel.
Ontbijt met brood en zo, zoals wij dat gewend zijn, bestaat hier niet. Ontbijt is rijst, sambal, wat groenten en eventueel wat tahu/tempe.
Ik ben erg blij, dat ik in de Indomaret (een kleine supermarkt) brood, boter, jam en koffie kan kopen.


 

 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Maaltijd vandaag / eten en drinken | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

Motoren (28 sept. 2014)

Het meest voorkomende model

In Nederland wordt onderscheid gemaakt tussen bromfietsen en motoren. Daarnaast zijn er nog andere gemotoriseerde twee-wielers met allerlei beperkingen. Al deze soorten gemotoriseerde twee-wielers hebben hun eigen regels. Althans, zo was het toen ik indertijd Nederland verliet.
In Indonesie is er alleen maar de motorbike. Een bromfiets / motor. Vrijwel elk gezin heeft er tenminste 1.
De meeste motorbikes hebben een CC  van 110, 115, 125 en 150. Er zijn zwaardere modellen, maar die zijn veel duurder. Een motorbike kost nieuw rond de rp 14.000.000.
Het feit, dat bijna iedereen een motorbike heeft, betekent onder meer, dat er naar mijn desa geen openbaar vervoer meer is; een bemo (mini bus) kan niet uit. Het aantal bemo’s in Indonesie is sterk afgenomen. Maar in de buurt is er altijd wel iemand, die mij naar de grote weg kan brengen, waar wel openbaar vervoer is.
De motorbike wordt voor van alles gebruikt. Vader, moeder en 2-3 kinderen gaan ermee een dagje uit. Veel bakso-verkopers hebben een “kook-stellage” achter op de motorbike, en zijn dus mobiel.
Minder prettig is, dat de motorbike overal mee naartoe wordt genomen; het parkeren van een motorbike komt weinig voor. Op een pasar malam bijvoorbeeld moet je je langs vele motorbikes heen draaien om vooruit te komen. Alleen in grotere steden is bewaakt parkeren. Op vele plekken, waar je denkt rustig te kunnen kuieren, zijn er die motorbikes.
De meeste motorbikes worden op krediet gekocht. Zeer veel motorbikes worden gestolen. Met een speciaal tangetje kan het stuurslot in 1-2 seconden worden vernield, en met een aangepaste sleutel ben je in mum van tijd vertrokken.  De bestolen eigenaar blijft met een groot probleem achter. Die vele diefstallen van motorbikes zijn de reden, dat men zijn motorbike niet alleen wil laten. Die gaat dus overal mee naar toe. ’s Avonds wordt de motorbike in huis gestald.
Als ik in de desa naar de markt ga, dan wordt mij gezegd, dat ik de motorbike niet moet parkeren bij de markt; die gaat dus mee de markt op.
Overigens zijn de berijders van motorbikes over het algemeen zeer ongedisciplineerd  op de weg. Zeer hard rijden, zig-zaggend toegemoetkomend verkeer vermijdend. De meeste dodelijke ongevallen zijn ongevallen met motorbikes.
De eerlijkheid gebiedt mij te zeggen, dat toeren op zo’n motorbike in de namiddag, als de hitte wat afneemt, erg plezierig is.


 

 

 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat | Tags: , | Een reactie plaatsen

Het weer (23 sept. 2014)

kedelai

Kedelai klaar voor de oogst

Het weer is momenteel onplezierig. Tot de middag veel zon en helder, in de namiddag half tot soms zwaar bewolkt, maar geen regen. Het is overal zeer droog. Dat betekent veel “abu” (stof) in de lucht, waar veel mensen ziek van worden. Op veel plaatsen op Java erge droogte, bijvoorbeeld in Lumajang, hier 2 uur rijden vandaan. De temperatuur overdag loopt nu op tot 33 C. De nachten zijn nog fris met 23-24 C, dus iets minder koud.
De waterput tegenover mijn huis huis staat droog, is nog niet eerder voorgekomen. Gelukkig is er nog water in de put achter mijn huis.
Waterleidingen zijn hier niet in de regio. In grote steden wel, maar het water, dat het waterbedrijf PAM levert, is niet drinkbaar. De WC doorspoelen (ik ben een van de zeer weinigen, die een WC heeft), gebeurt door met een kom, water uit de waterbak, die in de badkamer is, in de pot te scheppen. Waar de riolering buiten uitkomt, weet ik niet, en ik wil het eigenlijk ook niet weten.
In de desa dus alleen waterputten. Na koken, kan dat water gedronken worden. Veel huishoudens echter kopen drinkwater in de winkel.

Er is wel een omslag in het weer merkbaar, als aanloop naar het regenseizoen. Vaak veel wind. De namiddag bewolking wordt donkerder. Het regenseizoen begint met zo nu en dan een forse bui, beginnend in oktober tot het volle regenseizoen eind november.
Over ruim een week begint de oogst van de kedelai (grondstof voor tahu / tempe en soja), waarna de sawah’s klaar gemaakt worden voor de rijst. Waarschijnlijk is er dan al genoeg water gevallen voor de sawah’s.


 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Het weer, aardbevingen, vulkaanuitbarstingen en natuurgeweld | Tags: | Een reactie plaatsen

De Gamelan

Opstelling van een javaanse gamelan

De Gamelan is een wezenlijk onderdeel van de Javaanse en Balinese cultuur tot op vandaag. Het is kenmerkend voor Indonesische volksmuziek.
Op Bali hoort de Gamelan bij de vele tempel-ceremonies. Geen tempel-ceremonie zonder gamelan. Daarnaast worden met name voor de toeristen, dansen opgevoerd in ondermeer de Puri’s (paleizen) van de balinese koningen. Beroemd zijn de dansen in Ubud Palace. Vaak kan men ’s avonds bij tempels gamelan-orkesten zien en horen oefenen. Van jongsaf aan worden kinderen vertrouwd  gemaakt met de gamelan. De meeste jongeren kunnen zonder meer terecht in een gamelan-orkest.
Op Java is de gamelan vooral verbonden met de vorsten-hoven op midden Java: Yogyakarta, Surakarta, Paku Alaman en Mangkunegaran. Doch ook door desa’s worden gamelan-orkesten uitgenodigd voor een optreden; evenals vaak bij officiele gelegenheden. Bij een Wayang Kulit hoort ook een gamelan. Op Java kom je de gamelan minder vaak tegen dan op Bali, hoewel ze niet minder populair is.
De orkesten zorgen vaak voor de muzikale begeleiding van dans-, theater- en met name wajangvoorstellingen.
De Balinese gamelanmuziek verschilt sterk van de Javaanse. De Balinese vorm kent schrille tonen en levendige ritmes, de Javaanse vorm daarentegen heeft langzame, afgemeten klanken.

De gamelan wordt als een van de hoogst ontwikkelde muzikale vormen ter wereld beschouwd (aldus deskundigen). Wanneer het eerste gamelanorkest is ontstaan, is niet duidelijk. Bronzen, koperen en ijzeren slaginstrumenten dateren al van de prehistorie.

Een gamelanorkest bestaat voornamelijk uit slaginstrumenten, zoals drums, kulintangs, gongs en xylofoons, maar ook bijvoorbeeld fluiten.
De instrumenten worden volgens een vast patroon geplaatst.
De gamelan hanteert een microtonale toonschaal, die afwijkt van de in het Westen gebruikelijke gelijkzwevende stemming en maakt gebruik van complexe ritmische structuren. Javaanse Gamelans gebruiken 2  “tuning systems”: slendro and pelog. Sléndro is een systeem met vijf noten aan het octaaf, gelijkmatig verdeeld, terwijl pelog zeven tonen heeft aan het octaaf, met ongelijke tussenpozen, gewoonlijk gespeeld in vijf noot subsets van de zeven-tone verzameling.

Ook de dansen, die begeleid worden door de gamelan, zijn op Bali en Java verschillend. Balinese dansen zijn doorgaans veel sneller en levendiger. Javaanse dansen veel trager. De dansen, die vertoond worden aan de Hoven van Yogyakarta en Surakarta zijn in de allerhoogste mate “halus”, in hoogste mate verfijnd en voldoen aan de allerhoogste standaards, die er zijn. Dit “halus” tref je in die zin niet aan bij de balinese dansen, deze zijn wat “volkser”.

In mijn laatste bericht vertelde ik over emotie en muziek. Op de video’s hieronder is duidelijk te zien, dat elke vorm van persoonlijke expressie ontbreekt bij de danseressen. Is er al iets, dat lijkt op een persoonlijke expressie, dan is dat voorgeschreven. De dansen beschrijven een verhaal, of deel van een verhaal en zijn geen uitdrukking van persoonlijke emoties. Hoe anders in het Westen !

.– Video Javaanse dans aan het Hof van de Susuhunan (Sultan) van Surakarta: link
De Sultan is te herkennen aan zijn paarse jasje, hoger zittend dan de anderen. Deze dans is in de allerhoogste mate “halus”, ten zeerste verfijnd, mede wegens de aanwezigheid van de Sultan.

– Video Balinese dans in Puri (Palace) Ubud: link
De dansen in Ubud Palace staan bekend om hun hoge niveau. Elke avond te zien hier en op andere plaatsen in Ubud en elders op Bali.

Opstelling van een balinese gamelan


 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat | Tags: , | Een reactie plaatsen

Blog op WordPress.com.