Dorpsleven, cultuur en Adat

Homosexuelen (24 april 2015)

De tolerantie jegens homosexuelen lijkt in Nederland afgenomen.
In het Midden Oosten staan zware straffen op homosexualiteit, tot de doodstraf toe.
In Rusland heeft men door middel van publieke acties geprobeerd acceptatie af te dwingen, hetgeen niet is gelukt.
Voor de RK Kerk mag je het wel zijn, maar niet doen, als ik het goed heb begrepen.
In Indonesie lees en hoor ik bijna niets over homo’s. Laatst had ik het over homo’s met een paar mensen uit de desa. Ja, zeiden ze, er zijn er hier genoeg van, maar “tidak apa apa” (maakt niet uit). In een dorp verderop zouden nogal wat travestieten zijn. Homo’s gaan gewoon naar de moskee. Er is geen agressie naar homo’s in mijn regio; maar waarom homo’s zo zijn, begrijpen ze niet.
Buitenlanders denken nog wel eens, dat veel jongens homo zijn, omdat ze vaak met elkaar in 1 bed slapen. Waar echter de huizen klein zijn en het aantal beschikbare bedden gering is, deelt men het bed graag met anderen. Dit heeft niets te maken met homosexualiteit.
Wat hier voor hetero’s geldt, geldt ook voor homo’s: “jangan ganggu” dwz: veroorzaak geen onrust, verstoor het samenleven niet. Met andere woorden: geen dronkenschap, geen luidruchtig of opzichtig gedrag, let op je kleding. Houdt men zich hieraan, dan is er ook voor homo’s geen probleem.
De mannen- en de vrouwenwereld zijn hier gescheiden; mannen komen bij elkaar en vrouwen ook. Alleen bij bezoek komen man en vrouw samen. Dus als 2 homo’s met elkaar optrekken, dan is er niets aan de hand.
In Nederland heeft men de enorme behoefte het eigen “ego” voorop te stellen (ik doe/ zeg wat ik wil, ik kleed mij zoals ik wil etc.). Zelfs kwetsen en/of beledigen van anderen lijkt hieronder te vallen tegenwoordig. Homo’s willen publiekelijk helemaal voor hun homo-zijn uitkomen.
Zo niet dus in Indonesie. Het ego is helemaal ondergeschikt aan de gemeenschap, waarin men leeft. Dit wordt de kinderen al vanaf de geboorte bijgebracht. De Adat regelt de menselijke verhoudingen en niet het ego. Homo’s, die zich publiekelijk als zodanig willen manifesteren, krijgen het zeker moeilijk met de omgeving.
Het publiekelijk afdwingen van acceptatie middels bv. demonstraties zal weinig goeds brengen.
Zolang homo’s, net als de hetero’s, zich gedragen naar de Adat, hebben zij in Indonesie weinig problemen te verwachten. Er is wat dit betreft geen verschil tussen homo’s en hetero’s. Dus geen gezoen in het openbaar, niet hand-in-hand lopen, geen klef gedoe, en gepaste kleding.
Dus, een nederlands homostel, dat op vakantie naar Indonesie gaat, heeft niets te vrezen, als het zich maar aan de (ook voor de hetero’s) geldende regels houdt.
Indonesie is een enorm groot land met veel volkeren en culturen. Ik heb geschreven over de positie van homo’s in mijn regio. In de provincie Aceh is het veel slechter gesteld voor homo’s. In deze provincie geldt de sharia wetgeving, stokslagen voor homo’s, onbegrijpelijk. In Jakarta echter zijn bekende homo-cafe’s. Een divers beeld dus.


 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Omgangsvormen | Tags: , | 1 reactie

Pasen en feestdagen (5 april 2015)

Kaart van de verspreiding van de verschillende religies in Indonesie

Het is Pasen, ik wens U allen goede Paasdagen.
Goede Vrijdag was een officiele vrije dag in Indonesie. Aan de veiligheid voor de kerkgangers is weer de nodige aandacht besteed.
In Indonesie zijn 6 erkende godsdiensten: Islam, Protestisme, Katholicisme, Hinduisme, Boeddhisme en Confucianisme. Dat betekent veel vrije dagen tijdens de belangrijkste feestdagen van deze religies.
Laatst was het  Nyepi, de Stiltedag op Bali. Ook dit is een officiele vrije dag in Indonesie; Bali is voor 90% hindoeistisch, buiten Bali zijn er weinig hindoe’s.  Toch is het een landelijke feestdag. Op 2 uur rijden van mijn desa, in Lumajang, is een desa, waar de meeste mensen hindoe zijn. Ook voor de Boeddisten zijn er 2 vrije dagen per jaar.
Tijdens de 2 weken na Lebaran (Suikerfeest) is het vooral op Java (want het dichstbevolkt) buitengewoon druk. Het is dan zeer moeilijk om vlieg- en treintickets te kopen; houdt U daar ernstig rekening mee, als U in die periode in Indonesie bent.
Behalve de religieuze feestdagen, zijn ook Nieuwjaarsdag, Dag van de Arbeid en Bevrijdingsdag officiele feestdagen.
Verder hebben veel regio’s nog feestdagen, die echter landelijk niet worden gevierd.
Een officiele vrije dag betekent, dat de meeste overheidsgebouwen dicht zijn, evenals de scholen.
In mijn desa merk je helemaal niets van de vrije dagen, behalve dat er veel  kinderen ’s ochtends al aan het spelen zijn.
Het leven gaat gewoon door, ondanks officiele vrije dagen.


 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Islam / Religie, Landelijk en politiek | Tags: , , , , , , | Een reactie plaatsen

Dak buren ingestort (april 2015)

Het dak van het huis van de buurman is enige weken geleden ingestort na een hevige regenbui. De bamboe, waar de dakpannen op lagen, was verrot.
De familie (4  personen) bivakkeert sindsdien in een achterkamertje, waar dakbedekking van asbest-platen is. Hun vaste tukang was nog elders bezig, op hem moesten ze wachten.
Inmiddels is men al een  paar dagen aan het werk; een “hoofd” tukang, met 2  assistenten. Het hele dak is er inmiddels af; de meeste dakpannen, en veel houten planken  kunnen opnieuw worden gebruikt. Er wordt rustig aan gewerkt, maar aan het einde van de werkdag is veel gedaan, valt mij op.
Het dagelijks leven van de buren gaat gewoon door; hun tokootje is de gehele avond open. Maar enige stress is wel merkbaar bij ze; het is een enorme troep in en rond huis.
Het loon voor de tukang is ongeveer rp  60.000, voor de assistent rp 50.000 en voor de koelie  rp 40.000.
Ik schat dat het maken van het nieuwe dak zo’n 700-800 euro gaat kosten.
Overigens, asbest wordt hier nog volop gebruikt, met name als dakbedekking. Het wordt keurig op maat gezaagd. Het is goedkoop en gaat lang mee.
Vlak voor mijn vertrek naar Indonesie indertijd, heb ik mijn tuin opgeruimd, en vond toen een asbestpijp van 50 cm lang en diameter 40 cm. Ik heb het achterin de kofferbak gelegd, en ben naar de  Gem. Vuilstortplaats gegaan om het daar weg te gooien. Grote ontzetting daar; ik mocht het  terrein niet op, kreeg speciale plasticzakken mee  en formulieren moesten worden ingevuld. Toen ik wat later de zak terug bracht, werd die in ontvangst genomen door iemand in speciale kleding.


 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat | Tags: , , , | 2 reacties

Tandarts Jember kliniek

Een kijkje bij de tandarts in de Jember-klinik.
Een van de jongens in de buurt had een ontsteking aan zijn tandvlees, waar hij veel pijn van had.
We zijn naar de tandarts van de Jember-klinik in de stad Jember gegaan. De tandarts was een jonge vrouw, ik schat haar begin 30. Het tandvlees werd behandeld, hij kreeg medicijnen en moet over 4 dagen terugkomen voor vervolgbehandeling. Uiterst professioneel, met de nodige uitleg over wat er aan de hand was met het tandvlees. Ze heeft een assistent.
Er werken meer vrouwelijke tandartsen in de Jember-klinik. Ik heb mijzelf daar ook meerdere malen laten behandelen, tot volle tevredenheid. Het enige, dat vervelend is, is dat je geen afspraken kunt maken. Heb je geluk, dan ben je binnen 20 minuten aan de beurt; vandaag moesten we 1,5 uur wachten.
Tandarts in de Jember-klinik: een heel ander verhaal dan de tandarts in de desa even verderop, zie mij verslag: link

Er zijn ook particuliere tandartsen met praktijk aan huis; er schijnen goede tandartsen bij te zijn, maar ik heb daar geen ervaring mee.


 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

Olga Syahputera en Entertainment (28 maart 2015)

Olga Syahputera, overleden op 32-jarige leeftijd op 27 maart 2015.

Olga Syahputera, overleden op 32-jarige leeftijd op 27 maart 2015.

Gisteren is in een ziekenhuis overleden Olga Syahputera, op de leeftijd van 32 jaar. Olga is overleden ten gevolge van hersenvlies-ontsteking. Hij was de meest populaire en geliefde presentator van vele TV-programma’s in Indonesie. Jarenlang druk in de weer met het presenteren van en meedoen aan vele soorten entertainment-programma’s voor de TV, maar ook in het land. Vaak meermalen per dag, van het ene optreden naar het andere.
Hij was ook een sociaal betrokken persoon. Hij maakte programma’s, waarin hij de aller-armsten onder de aandacht bracht en hielp.
Er is buitengewoon veel aandacht op de TV voor het overlijden van Olga; vanuit verschillende plaatsen rechtstreekse uitzendingen: de aankomst van het stoffelijk overschot thuis, de gang naar de begraafplaats, de begrafenis zelf, interviews met zijn ouders, vrienden en kenissen.

Op de TV hier zijn elke dag vele entertainment-programma’s te zien; spelletjes, muziek, praatprogramma’s, “idols”, talentenjachten en meer.
In Nederland is op entertainmentgebied erg veel te doen: tentoonstellingen, concerten, optreden van allerlei soorten bands en meer. Bijna elke dag is er wel wat. Elke stad heeft wel een agenda op internet, waaruit je een keuze kunt maken wat te doen het komende weekeinde. Mensen kunnen zichzelf niet vermaken, maar moeten vermaakt  worden.
De samenleving zonder entertainment is ondenkbaar. En het entertainment-gebeuren heeft natuurlijk ook economisch gezien veel betekenis; er gaat heel veel geld in om.

In mijn district geen entertainment.  In Jember-stad misschien eenmaal per maand een optreden van een artiest.
Bij mij in de desa (en ook in de omringende desa’s) wordt alleen iets georganiseerd na het Suikerfeest (Lebaran). Gedurende ongeveer anderhalve maand vinden er dan allerlei activiteiten plaats: paalklimmen, touwtrekken, wandeltochten, het Carnaval, een optreden van een plaatselijke artiest en meer.
De rest van het jaar geen vermaak in de aanbieding. Op de zaterdagavonden (en ook op andere avonden) komen de jongens uit de desa bij elkaar, in een leegstaand bushokje, in een warung of bij iemand thuis. Een biertje met elkaar drinken is er (doorgaans) niet bij, het wordt koffie of een sapje; eventueel met een mini-zakje chips of nootjes.
En niemand heeft het over ge-entertaind worden. Bijna alle jongeren hebben een mobieltje, waar dan ook heel veel gebruik gemaakt wordt. Op het terras voor mijn huis komen bijna elke avond een paar jongeren langs omdat ik WIFI heb; ze kunnen hun Facebook dan bijwerken.
De jongens, die een vriendinnetje hebben, gaan in de avonduren naar het huis van hun vriendin. Het zelfde beeld, ik schreef het al eerder, druk met het mobieltje en Facebook.

In  de grote steden is meer te doen, maar bij lange na niet op de schaal zoals in Nederland.

Begrafenis Olga Syahputera


 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Landelijk en politiek | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

Ongemakken (23 maart 2015)

stroom, elektriciteit

Stroomuitval in mijn buurt

Ik woon nu ruim 2 jaar in de desa op Java; hiervoor 6 jaar op Bali. Een enorme overgang, met name wat betreft voorzieningen.
Rijkgevulde supermarkten, gericht op buitenlanders, zoals die er op Bali zijn, zul je hier niet vinden, hooguit in Surabaya. De supermarkten in Jember steken schraal af tegen die op Bali. Dit betekent, dat ik voor het bereiden van maaltijden aangewezen op lokale produkten, en het moet doen zonder (westerse) kruiden, behalve dan zout en peper; ketchup en tomatensaus is er gelukkig wel. Kip en groenten koop ik op de pasar in mijn desa.
Regelmatig kook ik nederlands, want het desa-eten biedt mij te weinig, hoewel het doorgaans wel smakelijk is. Regelmatig een aardappelgerecht of spaghetti heb ik nodig.
Zo nu en dan uit eten gaan in een restaurant kon op Bali. Er zijn daar restaurants in overvloed. Hier geen restaurants, een enkel restaurant in Jember, maar dat is een uur rijden vanaf mijn desa.
Ik eet dus vrij basic, maar dat went.
Een ander ongemak zijn de vele stroomuitvallen. Met name in de regentijd valt meermalen per week de stroom uit. Het duurt 3-5 uur, voordat de stroom er weer is. Funest voor de inhoud van de koelkast; ook voor de computer. Op Bali viel ook wel eens de stroom uit, maar veel minder vaak en korter dan hier. Vaak valt de stroom ’s avonds uit; dan is het dus letterlijk duimen draaien, want het is aardedonker, op een enkel kaarsje na, en je kunt helemaal niets doen, behalve zitten. Voor de indonesiers niet zo een probleem, want die gaan dan gewoon een slaapje doen.
Regelingen voor schadevergoeding zijn hier onbekend.

De kwaliteit van de grote doorgaande wegen op Oost Java is over het algemeen voldoende tot ruim voldoende. De binnenwegen bij mij in de regio zijn er vaak heel slecht aan toe. Soms kan ik hele stukken maar stapvoets rijden in de eerste versnelling. En het kan jaren duren, voordat ze gerepareerd worden. Als de gaten in de weg te diep worden, gooien de burgers er wat puin in. Klagen is er hier niet bij. Men neemt dit ongemak gewoon. Op Bali is er het probleem, dat veel doorgaande wegen veel te smal zijn voor het vervoer (bussen, taxi’s) van de enorme aantallen toeristen. De doorgaande wegen op Oost Java zijn meestal voldoende breed.

De enorme aantallen toeristen en blanken, die op Bali wonen, kleuren Bali; heel veel op Bali staat in het teken van geld. Met vriendelijkheid worden buitenlanders gepaaid. Veel natuurschoon is al verloren gegaan; veel wordt bedreigd door de ongeremde bouw van hotels, vila’s en restaurants. Er zijn al gebieden, waar het grondwaterpeil onvoldoende is voor de sawah’s; het water gaat naar zwembaden, hotels en meer.
In het gehele district Jember komen zelden toeristen. In mijn desa en omgeving komen helemaal nooit buitenlanders. Ik had de eerste maanden in mijn desa dan ook heel veel bekijks. Kleine kinderen, die huilend wegliepen, omdat ze dachten, dat ik een “hantu” (spook) was. Heel veel mensen, die mij verbaasd aankeken, en niet wisten, of en zo ja, hoe ze mij moesten groeten.
Inmiddels is deze fase achter de rug, en kennen de meesten in de desa mij. We maken praatjes met elkaar, als ik wandelingen maak. De Javaan is introvert, kijkt ernstig in eerste instantie. Maar is zeer vriendelijk; het is echter wel zaak om hem niet op een joviale, westers enthousiaste wijze te bejegenen. Vriendelijke ingetogenheid komt het beste over bij de Javaan.

Zo in het kort een vergelijking tussen Bali en Oost Java. Materieel (supermarkten, winkels, restaurants etc.) ben ik er erg op achteruit gegaan sinds ik in de desa woon.
Echter: de wijze, waarop men mij heeft opgenomen in de desa en hoe ik wordt geaccepteerd, maakt al het “verlies” meer dan goed. Ik ben hier volkomen veilig, er wordt op mij gelet. Thuishulp en zo heb ik niet nodig, als ik ziek ben, daar zijn de mensen voor.


 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat | Een reactie plaatsen

Alcohol (17 maart 2015)

De balinese Hattenwijn

Het wordt steeds moeilijk om aan een biertje of een fles wijn te komen. Dit jaar heeft de regering besloten de verkoop van bier niet meer toe te staan in warungen en kleine winkeltjes. Alleen nog in grote supermarkten is nog bier te krijgen.
In Indonesie wordt de balinese “Hattenwijn” geproduceeerd; ook Bintang-bier is een indonesisch produkt, evenals de sterke drank Arak.
Op Bali geldt dezelfde regel, alleen zijn daar veel meer grote  supermarkten dan hier op Oost Java. En veel van die supermarkten hebben nog ook een aparte afdeling voor wijn en sterke drank. Ik weet hier in mijn regio geen winkel, waar ik een fles wijn zou kunnen kopen. Bier lukt nog wel.
De wijn op Bali is erg duur. Buitenlandse importwijnen kosten minimaal ongeveer 20 euro per fles. De wijn, die op Bali wordt gemaakt (onder andere de Hatten-wijn) is goedkoper, vanaf ongeveer 12 euro per fles. Ik hoor verschillend praten over deze Bali-wijn. De een vindt hem lekker, de ander niet om te drinken.
Zowel op Bali als op Java is huisgemaakte arak (sterke drank) te koop. Het is echter levensgevaarlijk om deze arak te drinken. Elk jaar vallen er tientallen, zo geen honderden doden in Indonesie door het drinken van deze arak. Deze arak wordt vermengd met gifstoffen, zoals methanol, spiritus en meer. Natuurlijk zullen de warung-houders U verzekeren, dat de arak te vertrouwen is, maar gelooft U hen niet.
Maar ook officieel uitziende flessen (Smirnoff, Vodka, Gordon en meer) kunnen giftige drank bevatten.
Kijkt U dus goed uit bij het kopen van drank.

Alcohol is volgens de Koran niet toegestaan, even als varkensvlees. Aan het niet eten van varkensvlees houdt iedereen zich, er is nergens varkensvlees te koop; bij alcohol ligt dat anders. Mijn zoon en zijn vrienden drinken graag een biertje mee. Enige discretie is echter op zijn plaats bij het drinken van bier, we drinken het binnen.

In Indonesie geproduceerde arak


 

 

 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Maaltijd vandaag / eten en drinken | Tags: , , , , | Een reactie plaatsen

Verjaardagsfeest (12 maart 2015)

Het zoontje van de Ibu van mijn huishouden is vandaag jarig. Hij is 9 jaar geworden.
Voor het eerst heeft de moeder een verjaardagsfeest georganiseerd. Vroeger was er geen geld voor.
Het was een echt indonesisch feest, erg formeel en vriendelijk, maar de sfeer zat er goed in.
Er waren ongeveer 40 kinderen (van 6-10 jaar), de meesten met hun moeder. Er was tijdens het feest geen enkele vader; vaders hebben overdag hun eigen activiteiten. Het feest heeft ongeveer 2 uur geduurd.
De kinderen zagen er op hun mooist uit, mooie kleren en goed gekapt. Elk kind had een kadootje bij zich. Alle kado’s worden ongeopend op een tafel gelegd, en worden pas geopend, als iedereen vertrokken is. Bij de kado’s is een briefje van de gever.
Nadat alle kinderen er waren, werden wat snacks uitgedeeld, waarna werd begonnen met een korte toespraak van de moeder, die het feest leidde en die de toespraak beeindigde met een kort gebed. Daarna sprak kort een dochter van de Ibu, ook zij sloot af met een kort gebed.
In de toespraken wordt bedankt voor ieders komst, men verontschuldigt zich voor de povere ontvangst (helemaal niet pover !). En men hoopt op Allah’s zegen voor dit feest. In Indonesie geen bijeenkomst zonder toespraken; jong en oud kunnen dit, het wordt al vroeg geleerd.
Hierna wordt de jarige toegezongen, vervolgens wordt de taart aangesneden en de stukken verdeeld.
Hierna wordt er gezongen, en proberen sommigen wat te dansen. Ook werden balonnen doorgeprikt, waaarin een briefje met een vraag om te beantwoorden zat.
Tenslotte krijgt iedereen (ook de moeders) een bord “soto”, waarna men weer vertrekt. Soto is rijst, met kippebouillon, kleine stukjes kip (nog geen halve eetlepel) en tahu/tempe, een paar kleine stukjes gekookte aardappel en een schijfje tomaat / komkommer en kroepoek. Aan deze soto is sinds gisteren gewerkt. Kip moet gekookt, gebakken en klein gesneden worden, evenals tempe en tahu en andere ingredienten. De bouillon vergt ook de nodige aandacht. Tot gisterenavond zijn 6 dames vanaf de middag er mee bezig geweest. Er moest soto zijn om 70 borden te vullen.
Opmerkelijk is, hoe rustig een en ander verloopt. Geen schreeuwende, gillende of rennende kinderen. En toch vrolijk en veel plezier. Ook onder elkaar zijn de kinderen respectvol. Naar de moeders toe zijn zij zeer beleefd. Moeders staan in hoog aanzien hier. Men komt slechts in het paradijs via de moeder, wordt gezegd.


 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Omgangsvormen | Tags: , , , , , , | Een reactie plaatsen

Sawah’s beschadigd (9 maart 2015)

Sawah door de wind / regen platgeslagen

De laatste dagen hebben we slecht weer gehad, veel regen en veel wind.
Hierdoor zijn veel sawah’s beschadigd, dat wil zeggen op hele stukken van de sawah zijn de rijstplantjes door de wind en de regen plat tegen de grond gedrukt.
Niet hele sawah is plat, maar merkwaardigerwijze alleen stukken in de sawa, soms midden in de sawah, soms alleen aan de zijkanten.
Hier valt niets aan te doen. Deze rijst kan wel geoogst worden, maar is van mindere kwaliteit. En brengt ook minder op voor de boeren. Veel boeren hebben dus een mindere oogst dit jaar, en bijgevolg ook minder inkomsten. Regelingen voor inkomsten-derving bestaan hier niet.
Ik heb gehoord, dat ook jeruk-bomen zijn beschadigd door de wind.

Sawah’s kunnen ook (gedeeltelijk) verwoest worden door de hama-bacterie. Als er in de sawah’s grote bruine plekken zijn, dan is het de hama-bacterie, die dit heeft aangericht. Deze rijst is verloren.

Wat bruin is, is door de hama-bacterie veroorzaakt.


 

 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

Zoenen

Verliefde stelletjes lopen hier zelden hand en hand

De dochter van buurman, ik schat haar 17 jaar, heeft verkering. Dat maak ik op uit het feit, dat elke avond dezelfde jongen langs komt, en enige uren blijft. Ik zie ze elkaar niet zoenen, of elkaar knuffelen, zoals we dat zo vaak zien in Nederland bij verliefde stelletjes. Het stel is bezig met hun mobieltje, of met internet. Ze hebben echter wel plezier met elkaar.
Een andere jongedame hier vlakbij heeft ook een vriend; hetzelfde beeld: druk met hun mobieltje, of samen bij mij op het terras, waar WIFI is. Enige blijk van affectie is niet te zien, behalve wat lachen.
Op straat zie je slechts een enkele keer een stelletje hand in hand lopen. Meestal lopen de jongen en het meisje naast elkaar, zonder elkaar vast te houden.
Blijken van affectie, zoals zoenen en knuffelen, zijn niet geschikt voor het openbare terrein. Dat doe je thuis, als je samen alleen bent. Dat geldt niet alleen voor Indonesie, maar voor heel Z-O Azie.
Ouders en kinderen kunnen elkaar zoenen, familieleden, die close zijn, ook. Maar het is volstrekt not-done, als ik iemand zou kussen. Behalve dan mijn zoon, anderen absoluut niet. Geheel anders dan in Nederland, waar zowat iedereen elkaar lijkt te kussen, tot driemaal toe vaak dan ook.
De mannenwereld en de vrouwenwereld zijn duidelijk gescheiden. Bij bezoek zitten doorgaans de vrouwen bij elkaar en de mannen ook, tenzij het een klein gezelschap is. Ook in de moskees zitten de mannen en de vrouwen gescheiden.
Ook bij een huwelijk wordt niet gekust. Het bruidspaar is geconcentreerd op de bruiloft, en kijkt elkaar slechts een heel enkele keer aan. Het huwelijk is een heel formele zaak, helemaal conform de Adat. Een stralend bruidspaar, dat duidelijk laat zien, dat ze van elkaar houden, maak je hier niet mee.
Net zoals blijken van affectie, is ook bloot niet voor het openbaar. Blote ruggen bij de dames, decolletees, blote schouders, je zult het hier bijna niet zien. Alleen mannen, die lichamelijk werk doen, doen dat vaak zonder bovenkleding.
Waar niemand hier alleen is, de muren van de huizen dun zijn, waardoor alles te horen valt, heb ik mij afgevraagd, waar ze “het” dan doen. Ik heb het laatst durven vragen aan 2 jongens, die regelmatig langskomen vanwege de WIFI bij mij thuis. Heel makkelijk, zeiden ze. We maken er geen lawaai bij. Ja, zeiden ze, we weten, dat de blanken op dit gebied vaak heel luidruchtig zijn, maar hier niet dus. Wij doen het rustig, zonder anderen te storen.

zoenen, verliefd


 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Omgangsvormen | Tags: , , , , | Een reactie plaatsen

25 Jaar geleden (20 febr. 2015)

wartel

De Wartel (warung telpon)

25 Jaar geleden was er in mijn desa geen electriciteit. Geen lampen en verlichting dus. Voor verlichting gebruikte men kaarsen. Hoewel er tegenwoordig overal electriciteit is, valt de stroom toch geregeld uit in het regenseizoen; de electriciteitsdraden zijn allemaal bovengronds, en bij een zware regenbui of wind kunnen ze breken. Gemiddeld duurt zo’n stroomstoring 3-5 uur. Vooral ’s avonds erg vervelend, je kunt helemaal niets, alleen de uren uitzitten bij een kaarsje.
Ook was er toen nog geen TV, dat wil zeggen, er was 1 TV in de desa, en die stond opgesteld in de Pendopo (een open dak-constructie) bij de Balai Desa (gemeentehuis). Daar konden de dorpelingen TV kijken, zwart wit nog en slechts een paar uur.
Wat later kregen enkele welgestelden in de desa hun eigen TV, waar velen kwamen kijken.
Mobieltjes waren er niet. Om te bellen was er de “Wartel”, Warung telpon. Daar kon je bellen. Wartels zie je tegenwoordig ook niet meer, omdat echt iedereen nu een mobieltje heeft. Toen ik ruim 30 jaar geleden Nederland wilde bellen vanuit Jakarta, duurde het wel 8 uur voordat de verbinding tot stand was gekomen. In de Wartel ging dat meestal niet, je moest naar het postkantoor.
Brommers waren er toen ook nog niet; er werd veel gelopen, sommigen hadden een oude fiets. Wel waren er toen veel meer bemo’s (mini busjes) dan tegenwoordig. Je kon er bijna overal mee komen. Tegenwoordig heeft elk gezin wel een brommer, wat betekent, dat het aantal mini busjes sterk is afgenomen. Van Gambirono aan de grote weg Jember-Tanggul naar mijn desa rijdt geen openbaar vervoer. Wil men naar Gambirono, dan is er altijd wel iemand die je daarheen met de brommer wil brengen. Je kunt ook de becak nemen.
Over de vele sloten en kanaaltjes aan de binnenwegen waren nog geen stenen bruggetjes. Ze waren van bamboe. Bamboe gaat een paar jaar mee, maar gaat dan rotten, en wordt dan erg gevaarlijk, om er overheen te lopen. Vooral kinderen waren er bang voor in het donker.
De avonden waren dus donker en stil. Rond 9 uur in de avond gingen de meesten slapen, en men stond weer op rond 4-5 uur in de ochtend.
Zo is er dus de afgelopen 25 jaar veel veranderd. Met name voor de jeugd is de wereld veel ruimer geworden; men zit op Facebook, je kunt urenlang bijna gratis bellen, als de beller en degene, die wordt gebeld, dezelfde provider hebbben. En door de vele brommers is men veel mobieler.

Bamboe bruggetjes


 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

Het weer (10 febr. 2015)

Sawah onder water, weg oogst.Ondergelopen sawah’s, weg oogst

Het regenseizoen lijkt weer terug. Januari stelde in mijn regio niet zoveel voor, zo nu en dan een regenbui, maar overdag veel zon, en in de namiddag bewolking. Elders op Java de gebruikelijke banjirs (overstromingen), landverschuivingen en meer ellende. Jakarta staat weer in veel delen onder water.
Bij overstromingen of landverschuiving komt er vaak een vluchtelingenstroom op gang, mensen kunnen niet meer in hun huizen wonen. Ze worden dan opgevangen in moskee’s, tenten, grote schuren. De overheid voorziet deze mensen dan van drinken en voeding, hoewel deze hulp regelmatig wat aan de late kant komt.
Sinds een paar dagen in mijn regio dus weer elke dag regen. De rijstvelden lijden er niet onder, want de bewatering is hier goed. Alleen als de sawah’s helemaal onder water komen, is voor de oogst te vrezen. Maar zover lijkt het hier niet te komen. Omdat mijn desa in een heel grote laagvlakte ligt, is er ook geen gevaar voor landverschuivingen. Ook in het verleden hebben zich in mijn regio geen grote problemen voorgedaan in verband met het weer, zo vertellen de ouderen.
Maar dit jaar is het regenseizoen anders dan men gewend is. Het regenseizoen duurt tot april / mei. Vorig jaar in april nog felle onweersbuien.

Jakarta, regenseizoen 2015

Jakarta febr. 2015


 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Het weer, aardbevingen, vulkaanuitbarstingen en natuurgeweld | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

Dagelijks eten (6 febr. 2015)

groenteboer aan huis

Groentenboer aan huis

Rond de jaarwisseling was ik weer eens een week op Bali. Ook deze keer heb ik weer met verbazing gekeken naar al die vele, vele restaurants in Ubud, en andere plaatsen. Dure en goedkope restaurants, gespecialiseerde en algemene restaurants, volop keuze aan indonesische, westerse en andere gerechten. Helemaal gericht op de vele toeristen.
Hoe anders hier op Oost Java. In Jember-stad is er een Pizza-Hut, een KFC en een enkel ander restaurant (de stad telt 300.000 inwoners). Voor de toerist valt er op culinair gebied weinig te halen. Wel natuurlijk een overvloed aan warungen, en kleinere eetgelegenheden, waar men 1 0f 2 kleine gerechten verkoopt.
Op Bali verbaas ik mij over de overvloed aan restaurants, hier in de desa verbaas ik mij over het zeer eenvoudige eten van de desa-bewoners. ’s Ochtends vroeg komt de “groenteboer’ aan huis (zie foto beneden); daar koopt men wat bladgroenten, tempe/tahu en eventueel een klein visje.
Is de groentenboer vertrokken, dan wordt voor de hele dag gekookt. Uiteraard is nasi putih (witte rijst) het hoofdbestanddeel van de maaltijd. Geen eten zonder witte rijst. Het eten wordt afgedekt op het aanrecht gezet, en wie wil eten, neemt wat. Gezamenlijk eten is er doorgaans niet bij. En komt het zo uit, dat men gezamenlijk eet, dan gebeurt dit in stilte. Tafelgesprekken zijn not-done. Eten doet men doorgaans zittend op de grond.
Op Bali zijn nogal wat grote supermarkten, met erg veel westers aanbod: veel westerse kruiden en sauzen, veel soorten vlees, ruim aanbod aan diverse groenten; ruim voldoende om thuis lekker te koken.
Vis kopen vind ik altijd riskant hier in de tropen. Een enkele keer rijden we naar het vissersplaatsje Puger, aan de kust, 3 kwartier rijden, om daar wat vis te kopen, maar dat is dezelfde dag natuurlijk op. Ook vis bewaren in de koelkast, vind ik hier niet veilig.

Eenvoudige desa maaltijd


 

 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Maaltijd vandaag / eten en drinken | Tags: , | Een reactie plaatsen

Laron (1 febr. 2015)

In de regentijd verschijnen er vaak ’s avonds, als het net donker is, de “laron”, een-dagsvliegen. Overdag zijn ze er niet, maar zodra het donker is verschijnen ze. Ze komen bij honderden en duizenden op lampen af, blijven daar bijna een uur omheen vliegen, en vallen dan dood neer. Ze doen helemaal geen kwaad. Het is echter wel zaak, om de lampen thuis dan even uit te doen, en de deuren te sluiten, want anders is de vloer bezaaid met dode larons.
De cicaks (zie foto hier beneden) doen zich tegoed aan deze vliegen; ze eten ook muggen en andere vliegende beestjes. Ik heb al eerder geschreven, dat overal in Indonesie cicaks zijn, in huis en buiten. In elke kamer zijn er wel een paar. Ze zijn schuchter en doen helemaal geen kwaad. In mijn slaapkamer heb ik er wel 6, achter de kast verschuilen ze zich, als ik in de kamer ben. Het lijkt wel, of ze zuignapjes hebben aan hun pootjes, want ze lopen heel snel langs muren en het plafond. Regelmatig lees ik klachten van toeristen, dat in hun kamer cicaks waren. Alleen in de dure en zeer dure hotels zullen ze niet voorkomen, maar verder zijn ze overal. Wie niet tegen cicaks kan, moet absoluut niet naar Indonesie; er is niemand, die eraan denkt ze weg te halen voor toeristen.


 

 

 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat | Tags: , , | Een reactie plaatsen

Blog op WordPress.com.