De Adat in de desa (2 okt. 2014)

Geplaatst op 10/02/2014 door Oost Java Info

Moeders staan in hoog aanzien

Het leven hier in de desa gaat zijn gang, zoals het al eeuwen zijn gang gaat. Er wordt gewerkt, mensen overlijden, en kinderen worden geboren. En er wordt getrouwd.
Al deze activiteiten en gebeurtenissen worden “gestuurd” door de Adat, het eeuwenoude, traditionele gewoonterecht.
De gang van zaken bij een huwelijk, begrafenis of een geboorte gebeurt volgens de Adat. Het onderlinge verkeer tussen de mensen gebeurt volgens de Adat. Geen hulpverleners, geen zorginstanties, geen scholen, die zich met thuis bemoeien en ga zo maar door. Totaal andere wereld dan in Nederland.
Het heeft de nodige tijd van mij gevraagd om hieraan te wennen en zoveel mogelijk eraan mee te doen. De wereld voorbij de desa bestaat nauwelijks, betrokkenheid bij de politiek of maatschappelijke problemen is ver te zoeken.
Bewustwording van allerlei zaken, assertiviteit van burgers, kritisch meedenken, je komt het hier niet tegen.
De Adat regelt het leven. En 5 x daags is er de oproep tot gebed van de moskee te horen. Inmiddels ben ik vertrouwd mee en mis ik het zelfs, als ik buiten Java ben.
Toen ik op Bali te kennen gaf, naar Java te verhuizen, ben ik door vele Balinesen gewaarschuwd voor “die terroristen” daar. De Bomaanslagen in Kuta vele jaren terug, zijn nog steeds een trauma op Bali, begrijpelijk. Maar om dan de javaanse sate-verkoper op Bali, en de javaanse bakso-verkoper en de javaanse stratenmaker dan maar als een vierde-rangsburger te behandelen, daar heb ik mij steeds tegen verzet.
Het leven in de desa is uitermate vredig. Of ik nu christenen of buddhisten hier thuis ontvang, het maakt de mensen niet uit, iedereen wordt vriendelijk ontvangen. Een Islam hier, die zo anders is dan de Islam in de Arabische landen, waar men in Nederland mee te maken heeft. Veruit de meeste moslims in Indonesie hebben ook niets met “Arabie”: veel te fanatiek vinden ze. Ik zal een andere keer terugkomen op het zeer grote verschil tussen de Islam in Indonesie en de Arabische landen.

De kleine moskee achter mijn huis

zz

 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Islam / Religie | Tags: , , | Een reactie plaatsen

Parkeren

Geplaatst op 05/02/2014 door Oost Java Info

Een tot twee keer week ga ik van mijn desa naar de grote stad Jember, met de auto. Het is in Jember vaak lastig om je auto te parkeren. Anders dan in Nederland heb je hier echter de “tukang parkir”. Een tukang parkir is (altijd) een man, die een deel van een straat onder zich heeft wat betreft het parkeren van auto’s. Hij zorgt ervoor, dat je ergens in kunt parkeren, en later weer veilig uit kunt rijden. Je betaalt hem rp 2000. Maakt niet uit hoelang je parkeert. Deze tukang parkir heeft een vergunning om daar het verkeer te regelen, hij betaalt daarvoor met een deel van de opbrengst. Met name bij het achteruit rijden is het bijzonder handig, dat hij er is. Hij houdt aankomende auto’s tegen en maakt ruimte voor je.
Hetzelfde geldt voor de motorfietsen, die bij elkaar geparkeerd staan. Hij zorgt ervoor, dat de motorfietsen goed geparkeerd staan, en helpt je bij het vertrekken. De motorfietser betaalt rp 1000.
Op drukke of lastige kruispunten (waar geen stoplichten zijn) heb je de “vrijwillige” verkeersregelaar. Deze heeft geen vergunning, maar doet dit in de hoop op wat bijverdiensten. Ook deze verkeersregelaars zijn erg handig. De politie lijkt dit te gedogen.

park,

park

 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat | Tags: , , | Een reactie plaatsen

Markt in Tanggul (2 februari 2014)

Geplaatst op 02/02/2014 door Oost Java Info

“Zo maar” wat foto’s van de markt in Tanggul, ongeveer 10 km van mijn desa. De markt blijft een boeiend gebeuren. Het gros van de bevolking koopt op de markt; groenten, fruit, rijst en andere producten zijn in de steden ook in malls met supermarkten te verkrijgen, maar veel duurder. Aparte winkels voor groenten, vlees etc. zijn er niet.
Het aanbod van bv. groenten en fruit is helemaal afhankelijk van het seizoen.

1

2

3

5

 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Winkels, markt, aankopen | Tags: , | Een reactie plaatsen

Fruit (1)

Geplaatst op 31/01/2014 door Oost Java Info

Rambutan

Indonesie is rijk aan allerlei soorten fruit.
Bij mijn huis heb ik rambutan, jambu en mangga bomen.
De (goedkope) beschikbaarheid is afhankelijk van het seizoen. We hebben nu net het mangga-seizoen achter de rug, en de rambutan is al pluk-rijp. Op veel plaatsen langs de weg wordt de rambutan al aangeboden.
De Durian is berucht vanwege zijn onaangename geur. De eivormige of afgeronde vrucht is 15–30 cm lang en tot 8 kg zwaar. De schil bestaat uit zeskantige, dikke stekels. De vrucht bestaat uit vijf vruchtkamers met daarin een tot 6 cm groot zaad. Deze zaden zijn omgeven door dikke, eetbare, crèmekleurige tot donkergele, puddingachtige zaadmantels. Deze zaadmantels smaken zoet en aromatisch. De rijpe vrucht heeft een penetrante geur door de vorming van waterstofsulfide, waaraan de vrucht zijn alternatieve naam ‘stinkvrucht’ ontleent.
De nangka (jackfruit). Het is een van de grootste vruchten, die aan bomen groeit; het gewicht per vrucht kan wel 30 kg zijn. De jonge nangka wordt ook veel als groente gebruikt, gekookt. De vrucht is zo groot, dat op de markt stukken worden verkocht.
De jeruk is een klein citrusvruchtje. De blaadjes en ook het sap worden gebruikt in de Indonesische keuken. Djeroek limo heeft een matte en enigszins knobbelige schil en een friszure, aromatische smaak. Populair is het gebruik van het sap als drank: jeruk hangat (lijkt op kwast) en jeruk es (koud, met ijsblokjes).
De mangga (nl: mango) is een steenvrucht die in vorm varieert, afhankelijk van het ras. De vruchten zijn 5–20 cm lang, meestal asymmetrisch, ovaalvormig en vaak gekromd met aan het uiteinde een korte, brede tuit. De schil is tot 2 mm dik, glad en glanzend. Als de vrucht rijp is, kan deze groen, geel, oranje, rood of bontgekleurd zijn. Het rijpe vruchtvlees is zacht en sappig, geel van kleur en vezelig tot bijna vezelloos.
De oogst is enorm, op elke straathoek zijn manggga’s te koop tijdens het oogstseizoen.
De rambutan is een van de meest geliefde vruchten van Zuidoost-Azië. De vrucht groeit in trossen. De stekelige rode schil omvat de eetbare glazig witte, soms iets roodachtige sappige zaadmantel, die aangenaam zoetzuur aromatisch van smaak is. Ook de oogst is steeds erg groot. 

Nangka

—————————
Mangga

—————————
Durian

Durian

—————————
Jeruk

 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Maaltijd vandaag / eten en drinken | Tags: , , , , , | Een reactie plaatsen

Het weer (26 jan. 2014)

Geplaatst op 26/01/2014 door Oost Java Info

Bliksem in Jakarta

Het weer houdt nog steeds huis in delen van Indonesie.
Met name in Jakarta en Midden Java staat veel onder water. Het aantal doden in Jakarta bedraagt nu 25.
Gisteren is de regio Yogyakarta getroffen door een aardbeving, 6,5 SR. Er zijn geen slachtoffers, wel is er enige schade. Onder de mensen ontstond paniek.
Op Bali zijn 5 mensen omgekomen door het natuurgeweld, zware regenval en sterke wind. Ook waren er landverschuivingen.
De vulkaan Sinabung op Noord Sumatera wordt wat rustiger.
Het weer in mijn regio is niet verontrustend. Soms heftige regens en onweer, maar de volgende dag weer uren droog en zon. Temp. overdag max. 31 C, in de avond en nacht 24/25 C.

 

Categorieën: Het weer, aardbevingen, vulkaanuitbarstingen en natuurgeweld | Tags: , , | Een reactie plaatsen

Travestieten

Geplaatst op 24/01/2014 door Oost Java Info

Vandaag kwam mijn buurvrouw langs met in haar gezelschap 2 onvervalste “banci” – travestieten.
Ik had de komst van travestieten nu niet echt verwacht in deze zeer traditionele, islamitische desa.
Maar ik had een aardig gesprek met hen over hun leven in de desa.
Zij werken beiden in een (kap)salon, de een in Tanggul, de ander hier in de desa vlak bij de markt.
Zij vertelden, dat zij geen enkel probleem hadden met de dorpelingen in de desa; vroeger was het anders, maar de tolerantie begint hier nu ook door te werken. Hoewel de dorpelingen niet echt begrijpen, dat mensen zo kunnen zijn. De Adat, eeuwenoud en zeer sterk, staat kennelijk een toenemende tolerantie niet in de weg.
De een had een paar maanden op Bali gewerkt, en daar een blanke vriend opgedaan; het is mij niet duidelijk, of ze nu nog contact hebben met elkaar.
Het waren 2 vrolijke jongens (ik schat midden 20), die een levenslustige indruk maakten. Hun anders-zijn is geen punt hier. Een van de jongens leeft samen met een ander; de (homoseksuele) vrienden komen ook veel bij elkaar thuis, zonder dat iemand er wat van zegt.
Je moet alleen niet een ander “ganggu” (lastig vallen); maar dit geldt voor een ieder in Indonesie. Ook ik leef zodanig, dat ik een ander niet “ganggu”, hoewel ik daar eigenlijk niets voor hoef te laten.
Mijn buurvrouw vertelde, dat zij veel homoseksuele vrienden heeft, en het prettig vindt, om met ze om te gaan.

 

 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Islam / Religie | Tags: , , , , | Een reactie plaatsen

Geboorte (23 jan. 2014)

Geplaatst op 23/01/2014 door Oost Java Info

1

Aankomst pas geborone bij huis

Enige tijd geleden is de vrouw van buurman Ari bevallen van een dochter. Rond een uur of 11 in de ochtend voelde ze, dat het zover was, en is toen met de auto naar het plaatselijke streekziekenhuis gegaan (in Balung) voor de bevalling. Rond een uur of 3 kwam ze weer thuis, dus een snelle bevalling.
De buurvrouwen ontfermden zich meteen over de baby, die van hand tot hand ging. Moeder ging in huis rusten.
De vraag was, welke naam de baby moest krijgen. Men vroeg mij om advies voor een naam, en mij leek een koninklijke naam wel van toepassing, dus ik stelde Amalia voor. Ze vonden dit een schot in de roos; de naam werd Putri Ratu Amalia, roepnaam Amel.
De weken erna gingen de ouders met de baby regelmatig naar de plaatselijke Puskesmas (soort uitgebreide huisartsenpost) voor controle en inentingen. De zuigelingenzorg is gratis hier in de desa.
Het wassen van de baby gebeurde wekenlang door een ervaren moeder, die even verderop woonde. Rond 4 uur in de middag kwam zij langs, om de baby de grote dagelijkse “wasbeurt” te geven.
Behalve bij de bevalling komen er geen “deskundigen” aan te pas, die zich bemoeien met moeder en baby. Het zijn de moeders (en oma’s) uit de buurt, die voor de “begeleiding” zorgen.
Voor de huidverzorging van de baby worden moderne middelen (baby-zeep en poeders) gebruikt, maar ook bepaalde bladeren uit de natuur.
De baby is geen enkel moment alleen. Als de moeder moe is en rusten wil, dan zijn er de buurvrouwen, die zich over de baby ontfermen. De selendang (een doek van 2 meter lengte en 50 cm breed) is een niet te missen attribuut voor de baby. Daarin slaapt de baby, wordt de baby gewiegd.

Pas geboren baby van buurvrouw komt thuis.

 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

De groenteboer

Geplaatst op 22/01/2014 door Oost Java Info

groenteboer aan huis

Voor wie niet ’s ochtends vroeg naar de markt kan, zijn er de “groenteboeren” die rond 7.00 – 8.00 uur langskomen.
Het zijn bijna altijd dames, de een is op de brommer, de ander op de fiets. Achter op hun brommer/fiets hebben zij een stellage, waarin de groenten en meer: groenten, pakjes mie, visjes (tongkol = soort makreel) in bakjes (3 stuks), tahu/tempe, vaak wat snacks en wat fruit.
Zij hebben hun vaste routes door de desa.
Het aanbod weerspiegelt de soberheid van het eten in de desa, waarover ik al eerder schreef. Sober, echter wel gezond. Vlees slechts enkele keren per maand. In plaats van vlees is er elke dag (in olie) gebakken tahu of tempe.
Het meeste eten wordt thuis gebakken in olie (goreng). Er is weinig afwisseling in het eten.
Witte rijst is echter het hoofdbestanddeel van het eten voor de dorpelingen. Als men een paar uur geen witte rijst heeft gegeten, voelt men zich zwak en hongerig worden. Het blijft voor de mensen hier daarom een groot raadsel, hoe het mogelijk is, dat ik dagen of weken zonder witte rijst kan.
Ik blijf het bij tijden wel eens lastig vinden elke dag eten, gebakken in olie. Gelukkig kan ik mijn toevlucht nemen tot bijvoorbeeld aardappel- of pasta-gerechten, die ik zelf bereid.

 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Maaltijd vandaag / eten en drinken, Winkels, markt, aankopen | Tags: , , | Een reactie plaatsen

Drugs arrestatie (21 jan. 2014)

Geplaatst op 21/01/2014 door Oost Java Info

Gisteren, 20 januari, is op Airport Denpasar (Bali) een fransman gearresteerd. Hij had ruim 3 kg. crystal methamphetamine (harddrugs) in zijn koffer.
Voor deze hoeveelheid kan hij de doodstraf krijgen.
Vorig jaar is de engelse Lindsay Sandiford (59) tot de doodstraf veroordeeld; zij had 4 kg harddrugs bij zich bij aankomst op de Airport Denpasar. Al haar hoger beroepen hebben niets opgeleverd.
Een week geleden werd ook al een fransman aangehouden in zijn huis op Bali, wegens harddrugs bezit.

Indonesie heeft zeer zware straffen voor drugs.

 

Categorieën: Landelijk en politiek | Tags: , , | Een reactie plaatsen

Voorzieningen in het dorp (21 jan. 2014)

Geplaatst op 21/01/2014 door Oost Java Info

sumur

Waterput achter mijn huis

Water: Buiten de grote steden is er geen waterleiding. Dus in mijn dorp is ook geen waterleiding.
Maar in elk dorp hier in de regio zijn waterputten. Achter mijn huis is een waterput, waar ook andere gezinnen gebruik van maken, maar er zijn meer putten.
Het water is schoon (geen industrie in de buurt), maar niet drinkbaar, het moet eerst gekookt worden. Tijdens het droge seizoen daalt het waterniveau drastisch, maar het is nog niet voorgekomen, dat de put leeg was.

Electriciteit: Elk huis heeft electriciteit. Je moet kiezen voor een bepaalde capaciteit stroom: 450 W, 900 W, 1200 W, 2200 W, 3000 W of meer. Ondernemingen hebben een aparte regeling.
De meesten huishoudens hebben 450 W, of soms 900 W. Omdat ik AC heb, heb ik 900 W.
Bij verhogingen van de electriciteitsprijzen is er geen verhoging voor 450 en 900, of een heel geringe verhoging. Op deze manier ontziet men de mensen onderaan.
Tijdens het regenseizoen komen stroomstoringen regelmatig voor; die kunnen 4 uur of langer duren. Alle leidingen zijn bovengronds. Compensatieregelingen zijn er niet.

Gas: Gasleidingen zijn er niet. Gas dient men hier zelf te kopen. Voor huishoudens zijn er gasflessen te koop van 5 en 12 kg. Voor de veiligheid is het van groot belang een goede aansluiter van de slang op de fles te kopen. Er zijn al erg veel branden ontstaan door ontploffende gasflessen, vanwege slechte ansluiting.

Riool: In het dorp zijn geen riolen. Het water, dat wordt gebruikt voor de keuken en de was, wordt gewoon buiten weggegooid.
Ik heb thuis een WC laten aanleggen, de afvoer gaat naar een grote, betonnen, kuil. Om de zoveel jaar wordt die geleegd.

Gasfles 5 k

gas 3kg

————————
Gasfles 12 kg

gasfles 12 kg

 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat | Tags: , , , , | Een reactie plaatsen

Wasmachine (20 jan. 2014)

Geplaatst op 20/01/2014 door Oost Java Info

Veel wordt nog met de hand gewassen

Bij mij in het dorp wordt alle was heel vaak nog met de hand gedaan.
Men haalt koud water uit de put, en dan is het lang wrijven en wringen.
Men is daar nogal een tijdje mee zoet.
Het drogen van de was is in het regenseizoen lastig vanwege het drogen, maar na 2/3 dagen is de was uiteindelijk droog.

Ons huishouden bestaat uit 6 personen, dus ik vond een wasmachine geen luxe.
In de hele buurt kent men een wasmachine alleen van de TV, nog nooit een van dichtbij gezien.

Er is hier geen waterleiding. Dus het water voor de wasmachine moet uit de waterput (sumur) achter het huis komen. Daartoe is tussen de put en de wasmachine een electrische pomp geplaatst, die zorgt voor constante aanvoer van het water via een lange buis.
Toen na het installeren van de wasmachine de eerste wasbeurt zou beginnen, kwamen de buurtgenoten kijken.
Het gehele wasprogramma werd aandachtig gevolgd en besproken, onder het drinken van koffie.
Na het centrifugeren kon de was eruit, en werden de kledingstukken tegen het licht gehouden, om te zien, of de vlekken er wel uit waren.
Het resultaat van deze wasbeurt had ieders goedkeuring !

 

 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

Toko aan huis

Geplaatst op 19/01/2014 door Oost Java Info

toko

Even voorbij mijn huis in de desa hebben bewoners onlangs een klein toko’tje voor hun huis laten bouwen (zie foto).
Het toko’tje is klaar, en zo nu en dan komen er klanten.
Het aanbod is zeer beperkt: rookwaren, sapjes, een warm snackje, limonade voor de kinderen, krupuk, mie, wat zoetige snacks en ook benzine.
De vrouw des huizes draait het winkeltje. Haar man werkt vaak op een sawah. Het loon voor het werken op de sawah is een bepaald percentage van de oogst.
Daarnaast verkopen zij krupuk. Elke ochtend wordt de krupuk gebakken, en de man brengt dan met een brommer grote zakken vol met krupuk naar vaste afnemers.
Zo krijgt dit echtpaar dus inkomsten uit 3 bronnen: toko, sawah en krupuk-verkoop.
Ze kunnen er redelijk van leven, arm zijn ze niet. Er is geld voor kleding, laatst is de keuken enigzins verbouwd, hun jongste zoon kan binnenkort naar school. Vakanties of een weekeinde weg komt niet in het verhaal voor, voor de meeste indonesiers niet.
Zo zijn er tallozen, die met verschillende baantjes hun geld verdienen. Een vast maandsalaris is er niet, wel voor ambtenaren, politie en fabrieksarbeiders.

toko

 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

Terugblik op Kerstmis 2013

Geplaatst op 18/01/2014 door Oost Java Info

De 5 elementen van de Pancasila

Zoals ik reeds eerder meldde, is Kerstmis 2013 rustig verlopen.
Bijna 100.0000 man politie en 50.000 man van het leger waren paraat om de bijna 40.000 kerken en “places of worship” in Indonesie te beveiligen, en ongeregeldheden te voorkomen.
Ook waren er verspreid over het land initiatieven, waarbij moslims en christenen samenwerkten om een rustige gang van zaken bij de kerken te verzekeren.
De gouverneur van Jakarta en de generaal van Politie te Jakarta bezochten de R.K. Kathedraal in Jakarta en vervolgens een Protestantse kerk.
De President van Indonesie was aanwezig bij een christelijke Kerst-viering.
De FPI heeft niet te veel van zich laten horen, gelukkig. De FPI (Islamic Defenders Front oftewel Front Pembela Islam) is een religieus / politieke organisatie van fundamentalistische moslims. Zij laten geregeld van zich horen vanwege gewelddadige acties tegen onder meer christenen en kerken. Het is een betrekkelijke kleine organisatie, echter met een zeer luide stem. Zij vormen slechts een kleine minderheid in Indonesie.
In 2013 werden (naar ik heb kunnen achterhalen) ongeveer 300 incidenten gemeld jegens de christelijke minderheid. Zeer te betreuren en te veroordelen, temeer waar het officiele beleid van de regering dat van de Panca Sila (de Staatsfilosofie) is: “Eenheid in verscheidenheid”. Dwz. een pluralistische samenleving (etnisch en religieus), doch allen zijn indonesiers, die in harmonie moeten samenleven.
De President wordt nogal eens verweten, dat hij niet voldoende stelling neemt tegen agressie jegens minderheden.

Gelukkig zijn er geregeld voorbeelden in het nieuws, waarbij christenen en moslims broederlijk samenwerken en samenleven. Het is jammer, dat deze berichten zelden of nooit het grote (buitenlandse) publiek bereiken.
In mijn desa wordt in het geheel niet moeilijk gedaan over niet-moslims. Het is geen enkel item, om het zo maar te zeggen.

De 5 elementen van de Pancasila in het engels

 

Categorieën: Islam / Religie, Landelijk en politiek | Tags: , , , , , | Een reactie plaatsen

Nanti, Besok en Kemarin

Geplaatst op 16/01/2014 door Oost Java Info

Het indonesische woord “nanti” betekent “straks”.
Althans, dat dacht ik, toen ik nog maar een paar maanden in Indonesie woonde.
Ik heb uren zitten wachten op kennissen, die bij het weggaan “sampai nanti” zeiden, oftewel: “tot straks”.
Dagen later zag ik ze weer, en vroeg, waar ze gebleven waren, toen ze zeiden “tot straks”, ik had urenlang gewacht vertelde ik.
Ze waren zich van geen kwaad bewust. Totdat ik een nederlander sprak, die al jaren in Indonesie woonde. Hij vertelde mij, dat het woord “nanti” (straks) van alles kan betekenen.
Het kan letterlijk tot “straks” betekenen, maar ook “tot een andere keer” of “tot later een keer”.
Het is feitelijk eeen soort afscheidsgroet, waarbij je dat “nanti” maar open moet laten.

Hetzelfde doet zich voor bij het woord “besok” “morgen”.
“Besok” betekent letterlijk “morgen”, maar wordt ook gebruikt voor “later in de week” of gewoon “later eens”. Vaak gebruikt men dan “besok-besok”, als aanduiding van de toekomst.

Ook het woord “kemarin” “gisteren” heeft meerdere betekenissen. Letterlijk betekent het “gisteren”, maar het woord ook gebruikt om het verleden mee aan te duiden; dus bv. “laatst”, “vorige week”.

Precieze tijdsaanduidingen zijn in het dagelijks leven in de desa niet gebruikelijk. Anders dan in Nederland, waar men precies wil wanneer. Het punctuele Nederland, waar onzekerheid welhaast een taboe is, is hier ver te zoeken.
Als je eraan gewend bent, zoals ik nu zolangzamerhand, is het weldadig, gewoon geen stressmakende tijdsdruk. We zien wel.

 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Omgangsvormen | Tags: , , , , , , , , | Een reactie plaatsen

Blog op WordPress.com.