Berichten getagd met: eten

Maaltijd vandaag (15 november 2017)

De maaltijd vandaag heeft de naam “tumis wortel”, bestaande uit:

– witte rijst,
– stukjes wortel, stukjes kool en stukjes tahu in bouillon gekookt,
– visje (tongkol),
– stukje gebakken tempe.

Zoals gebruikelijk zeer eenvoudig, doch voedzaam.
Tijdens het eten wordt niet gepraat, men eet in stilte. Het gesprek komt na de maaltijd.
Als men gaat eten, wordt dit altijd de anderen meegedeeld: “saya makan ya” (ik ga eten); men wil tijdens het eten niet gestoord worden.
Gezamenlijk eten is niet gebruikelijk, diegene die trek heeft, gaat eten; andere eventueel pas later.
Wonderlijk die cultuurverschillen. In Nederland is een maaltijd bij uitstek een sociale aangelegenheid, er wordt bijgepraat en van gedachten gewisseld. In Indonesie wordt in stilte gegeten en komt het gesprek pas na de maaltijd.


 

Categorieën: Maaltijd vandaag / eten en drinken | Tags: , , | Een reactie plaatsen

Maaltijd vandaag (5 november 2017)

De maaltijd van vandaag:
– 2 stukjes gekookte mais,
– klein visje (tongkol, soort makeel),
– gekookte groenten,
– stukje gebakken tempe (buine balletje),
– stevige hoeveelheid sambal (rood),
– witte rijst.

Een indonesische maaltijd, zoals die niet te krijgen is in een nederlands indonesisch restaurant.
Dit is de maaltijd van rond het middaguur; de restjes worden gegeten aan het eind van de middag. De sambal is onmisbaar; zonder sambal kan er niet gegeten worden.

Categorieën: Maaltijd vandaag / eten en drinken | Tags: , , | Een reactie plaatsen

Maaltijd vandaag (14 oktober 2017)

De middagmaaltijd bestond vandaag uit:
– witte rijst,
– gesneden en gekookt groentenmengsel met kleine stukjes makreel,
– sambal,
– kroepoek.

Een spotgoedkope maaltijd. Echter wel voedzaam en gezond.
Ik heb al meer middagmaaltijden gepubliceerd hier en U ziet, dat het dagelijks eten in mijn regio zeer eenvoudig is. De indonesische maaltijden, die in Nederland worden verkocht in de restaurants, hebben niets te maken met het eten hier op Java. Babi panggang is taboe (varkensvlees), kip in ketjapsaus onbekend in mijn regio, van rijsttafel heeft niemand gehoord. De nasi goreng in nederland is niet te vergelijken met de nasi goreng hier. Gado gado komt voor, maar is veel eenvoudiger dan in nederland.
Zoete en zoetzure sauzen gebruikt men hier niet.
Vlees (kip) komt hooguit eenmaal per week op tafel, en dan nog in kleine hoeveelheden.
Het “nederlandse indonesische eten” komt uit de nederlandse periode in Indonesie. De nederlanders hadden geld en personeel.

Categorieën: Maaltijd vandaag / eten en drinken | Tags: , , , | 3 reacties

Keuken – fornuis (3 okt. 2017)

Veel mensen in de desa koken op een kookplaat met 1 of hooguit 2 pitten. De kookplaat gebruikt gas. Bijna iedereen die een fornuis heeft, heeft een gasfles van 3 kilo. Zo’n gasfles kost rp 17.000, ruim 1 euro en gaat ongeveer 2 weken mee, dan is hij leeg.
Een niet onaanzienlijk deel van de mensen kookt op houtsvuur. Hout is vrijwel overal bij elkaar te sprokkelen en kost dus niets.
Keukens, zoals in Nederland, zijn hier niet. Meestal is achter het huis een aanbouwtje van bamboe, waar gekookt wordt. Er staan daar 1 of 2 bamboetafels, waarop de pannen staan. Een rek voor de borden is er meestal wel.
Ikzelf heb een keuken, bijna in nederlandse stijl, laten maken indertijd. Ik heb een koelkast, maar er is geen warm stromend water. Het water komt uit de put achter mijn huis. Afwasmiddelen en schoonmaakmiddelen zjn gewoon te verkrijgen.

Het fornuis bij de buren.

Mijn keuken.

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat | Tags: , , , , | Een reactie plaatsen

Maaltijd vandaag: Mie Ayam (sept. 2017)

Vandaag in het vissersplaatsje Puger een “Mie Ayam” gegeten in een warung.
Mie ayam is mie in een bouillon, met wat gesneden groeten, klein beetje kip en stukjes komkommer. Het kan op smaak worden gebracht met ketjap, tomatensaus en sambal.
Ik had een Mie speciaal, dus kreeg ik er een “gehaktbal” bij.
Een zeer eenvoudige maaltijd, maar wel smakelijk.
Deze mie heeft rp 13.000 gekost, nog geen 1 euro; aan de prijzige kant, want in mijn desa krijg ik een heerlijke mie ayam al voor rp 5000, maar dan zonder die gehaktbal.
Mie ayam is een zeer populair gerecht; talloze warungen verkopen het.

Ik heb al vaker vermeld, dat het “indonesische” eten,  zoals dat in nederland te krijgen is, niets van doen heeft met de dagelijkse maaltijden hier. Zo is een indonesische rijsttafel onbekend, niemand heeft er van gehoord.

Categorieën: Maaltijd vandaag / eten en drinken | Tags: , , | Een reactie plaatsen

Maaltijd vandaag (20 july 2017)

De middagmaaltijd van vandaag.
Menu:
– witte rijst,
– gekookte kool met pepertjes,
– stukje tempe (links),
– stukje makreel (rechts),
– kroepoek.
Alles met een eetlepel zelfgemaakte sambal.

Heel andere kost, dan waaraan de meesten denken, als ze het over indonesisch eten hebben. Geen foe yong hai, babi panggang, kip in ketjapsaus en meer.
Uiterst sobere voeding, maar wel gezond.

Categorieën: Maaltijd vandaag / eten en drinken | Tags: , | Een reactie plaatsen

BBQ (9 july 2017)

Ter gelegenheid van mijn terugkeer uit Nederland in de desa nu een week geleden, heb ik een BBQ laten houden bij mij achter het huis. De BBQ was bedoeld voor het buurtje, waar ik woon.
’s Ochtends hebben we in de visserplaats Puger vis gekocht en ’s avonds was er de BBQ. De vissen werden geroosterd op een stuk gaas, gespannen over wat stenen. Schillen van kokosnoten waren de brandstof. Als kruiden dienden zout en ketjap. Het roosteren van de vis gebeurde door de mannen, de vrouwen zorgden voor de groenten en de rijst.
De vis werd opgediend met witte rijst, stukjes komkommer en een beetje spinazie (sayur bayan).
Het eten gebeurde met de rechterhand, de meesten zaten op hun hurken. Tijdens het eten zoals gebruikelijk weinig gepraat, dit kwam pas na de maaltijd.
Voor nederlandse begrippen was het een uiterst eenvoudige maaltijd, ieder hooguit 2 visjes. Voor de desa was dit een maaltijd, die ze niet vaak krijgen.
Over de visserplaats Puger zal ik een volgende keer meer vertellen.

Een vissersboot in Puger

Het roosteren van de vis

Het resultaat

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Maaltijd vandaag / eten en drinken | Tags: , | 2 reacties

Sate

Om de andere dag komt langs mijn huis de Tukang Sate. Zijn keuken is achterop de brommer. Het is sate van kip. 10 stokjes voor rp 5000, ongeveer 35 eurocent. Het wordt ter plekke bereid. Het kan “pedas” (scherp) of niet. Buitengewoon smakelijk !

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Maaltijd vandaag / eten en drinken | Tags: , , | 1 reactie

Dagelijkse eenvoud (jan. 2016)

Ik heb al meermalen verteld over de uiterst eenvoudige dagelijkse kost hier in de desa. Niks geen rijsttafels, restaurants en meer. Hieronder een foto van de maaltijd van vanmiddag. Alleen de onvermijdelijke kroepoek staat niet op de foto. Vlees komt zelden “op tafel”, wel zo nu en dan een klein visje, lijkt op een sardientje. Rijst is er altijd; zonder rijst gaat men zich al snel slap voelen en hongerig, na een paar uur al.
Men eet wanneer het uitkomt of wanneer men honger heeft. Gezamenlijk eten als gezin is er niet bij. Degene, die eet, gaat meestal met de rug naar de mensen toe zitten; een eter laat men hier met rust. Dus geen tafelgesprekken. Degene, die gaat eten, zegt ook steeds tegen de aanwezigen: “saya makan dulu, ya” (ik ga nu eten).

Op de tweede foto mijn kapper in de desa. Wederom geen salons of luxere zaken in mijn desa. De kapper doet zijn werk goed; een knipbeurt kost rp 5000 (bijna 40 euro-cent). Creme’s, zalfjes, en geurtjes ontbreken. Met een oude spons wordt de nek schoongemaakt na het knippen. Er zijn 2 kappers in mijn desa. Voor een luxe beurt kan men terecht in de stad Jember, daar zijn wel salons.

Al met al een nogal “basic” bestaan in de desa. Ik heb daar geen problemen mee, omdat er veel tegenover staat; in het bijzonder opgenomen te zijn in de desa-gemeenschap. Geen vereenzaming of gebrek aan hulp, als het nodig is.

Dorpskapper

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Maaltijd vandaag / eten en drinken | Tags: , , , , , , | Een reactie plaatsen

Dagelijks eten

Rond de jaarwisseling was ik weer eens een week op Bali. Ook deze keer heb ik weer met verbazing gekeken naar al die vele, vele restaurants in Ubud, en andere plaatsen. Dure en goedkope restaurants, gespecialiseerde en algemene restaurants, volop keuze aan indonesische, westerse en andere gerechten. Helemaal gericht op de vele toeristen.
Hoe anders hier op Oost Java. In Jember-stad is er een Pizza-Hut, een KFC en een enkel ander restaurant (de stad telt 300.000 inwoners). Voor de toerist valt er op culinair gebied dus niks te halen. Wel natuurlijk een overvloed aan warungen, en kleinere eetgelegenheden, waar men 1 0f 2 kleine gerechten verkoopt.
Op Bali verbaas ik mij over de overvloed aan restaurants, hier in de desa verbaas ik mij over het zeer eenvoudige eten van de desa-bewoners. ’s Ochtends vroeg komt de “groenteboer’ aan huis (zie foto beneden); daar koopt men wat bladgroenten, tempe/tahu en eventueel een klein visje. Een gebakken eitje komt eer ook regelmatig bij. Vlees komt niet vaak op tafel, immers duur. Kroepoek is er wel altijd bij.
Is de groentenboer vertrokken, dan wordt voor de hele dag gekookt. Uiteraard is nasi putih (witte rijst) het hoofdbestanddeel van de maaltijd. Geen eten zonder witte rijst. Het eten wordt afgedekt op het aanrecht gezet, en wie wil eten, neemt wat. Gezamenlijk eten is er doorgaans niet bij. En komt het zo uit, dat men gezamenlijk eet, dan gebeurt dit in stilte. Tafelgesprekken zijn not-done. Eten doet men doorgaans zittend op de grond.
Op Bali zijn nogal wat grote supermarkten, met erg veel westers aanbod: veel westerse kruiden en sauzen, veel soorten vlees, ruim aanbod aan diverse groenten; ruim voldoende om thuis lekker te koken.
Carrefour in Jember heeft ook een supermarkt-afdeling, maar die is niet te vergelijken met die op Bali. Begrijpelijk, want er is geen vraag naar westerse producten. Culinaire hoogstandjes zijn dus hier eigenlijk niet mogelijk.
De vlees-afdeling in Carrefour bevat voornamelijk kip, soms wat rundvlees. Net zoals op de markt in mijn desa.
Vis kopen vind ik altijd riskant hier in de tropen. Een enkele keer rijden we naar het vissersplaatsje Puger, aan de kust, 3 kwartier rijden, om daar wat vis te kopen, maar dat is dezelfde dag natuurlijk op. Ook vis bewaren in de koelkast, vind ik hier niet veilig.

groenteboer aan huis

Eenvoudige maaltijd thuis

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Maaltijd vandaag / eten en drinken | Tags: , | Een reactie plaatsen

Sambal

De meesten in Nederland weten wel wat sambal is. Het is een fijn gewreven kruidenmengsel, bestaande uit uitjes, rode of groene pepertjes (“cabe”), tomaten en andere ingredienten, zoals jahe (gember), jinten en meer. Cabe wordt altijd gebruikt voor het maken van sambal. Sambal is bijna altijd erg heet (pedas). In Nederland is sambal te koop onder meer in potjes in supermarkten.
Hier maakt men de sambal altijd zelf.  De kruiden worden eerst in kleine stukjes gesneden, en daarna in een “cobek” fijn gewreven. Het mengsel wordt op de borden gelegd, zodat men het zelf kan aanmengen met een hap.
Op de lokale markten kan men diverse soorten verse sambals kopen, die in bakken uitgestald staan en in plastic zakjes verkocht worden.
Elke Ibu heeft haar eigen sambal, door toevoeging van verschillende kruiden kan zij de sambal een eigen smaak geven.Sambal is doorgaans erg heet (pedas). Je hoort dan ook regelmatig van maagklachten door het eten van veel sambal. Echter, een maaltijd zonder sambal is bijna ondenkbaar, immers smakeloos. Dus, hoewel men weet, dat het niet echt gezond is om het te heet te eten, gaat men er mee door.
Anderszijds schijnt sambal ook gezond te zijn, met name door de rode pepers, cabe. Rode peper is gezond, zo heb ik mij laten vertellen. Het zit vol vitamine C en capsicum, relatief meer dan in sinaasappel. Van capsicum worden ook medicijnen gemaakt tegen verkoudheid. Capsaïcine is de stof, die de scherpe smaak geeft aan de rode peper. De neus gaat ervan open; je kunt beter ademhalen.
In elke warung staan op de tafeltjes een fles sambal en ketjap. Want bij bv. bakso en mie ayam wordt geen sambal geserveerd, men kan naar believen de fles hanteren om het eten op smaak te brengen. Maar ook als wel sambal wordt geserveerd, staan er die flessen op tafel.
Ontbijt met brood en zo, zoals wij dat gewend zijn, bestaat hier niet. Ontbijt is rijst, sambal, wat groenten en eventueel wat tahu/tempe.
Ik ben erg blij, dat ik in de Indomaret (een kleine supermarkt) brood, boter, jam en koffie kan kopen.

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Maaltijd vandaag / eten en drinken | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

Warung

Een foto van de warung op 50 meter van mijn huis.
Op het menu staan Bakso (rp 7000) en Mie Ayam (rp 5000).
De warung gaat open rond een uur of 4 in de middag en sluitingstijd is afhankelijk van de aanloop, doch meestal rond 22.00 uur.
Alles wordt vers gemaakt.
De warung bestaat uit een paar bamboe-palen, waarop een asbest dak. Verder 2 gammele bankjes en 2 tafels.
Bijzonder gezellig.

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Maaltijd vandaag / eten en drinken | Tags: , , | Een reactie plaatsen

Rijsttafel

Grote bekendheid heeft in Nederland de rijsttafel in een Indonesisch restaurant. Rijsttafel is niet een gerecht, maar vele gerechtjes, die tesamen worden geserveerd.
Op Java komt men de rijsttafel zelden tegen. De rijsttafel is van oorsprong niet een indonesisch gerecht, maar komt van de Europeanen, die in Indonesie gewoond hebben vroeger. Uit gastvrijheid en om in aanzien te stijgen lieten Europeanen in de koloniale tijd zo veel mogelijk gerechten tegelijk op tafel serveren, dit werd op den duur min of meer gestandaardiseerd en resulteerde in de Rijsttafel.  Tempo Dulu tijd.
Er zijn op Java nog enkele restaurants, die rijsttafel serveren, maar de meeste indonesiers weten niet, wat het is. En op Oost Java ken ik geen restaurant, dat rijsttafel serveert.
Wat er in de verte een beetje op lijkt, is de Warung Bebas. Daar kan men tegen een vaste prijs kiezen uit een groot aantal gerechten. Soms staan deze gerechten al op tafel en kan men zich vrij bedienen. In andere warungen moet men naar een vitrine, waar de gerechten uitgestald zijn, en daar opscheppen.
Ik heb gemerkt, dat er een groot verschil is tussen de warungen, wat men serveert. Bijna de ene warung is vrijwel geen vlees, de andere warung biedt vis en vleesgerechten. Daarnaast worden tahu- en tempegerechten en groenten doorgaans aangeboden, alsmede eieren (gebakken of gekookt), alsmede wat andere gerechten. Drinken is niet inbegrepen in de prijs. Bier is niet beschikbaar, en ook andere alcoholische dranken niet.
De prijs is over het algemeen niet aan de hoge kant. Ongeveer rp 20.000 – 25.000 per persoon. Exclusief drinken.
Omdat zeer veel indonesiers met de hand eten, wordt meestal een schaaltje met water (met daarin wat citroensap) voor elke gast op tafel neergezet, zodat hij de vingers daarin kan wassen.
Het met de hand eten gebeurt van hoog tot laag. Zelfs de president eet met de hand, als hij een bezoek brengt aan een desa. Het is volstrekt “done” en volgens de mensen hier is het eten lekkerder, dan wanneer je het met een lepel eet.

Rijsttafel in Nederland

Warung Bebas

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Maaltijd vandaag / eten en drinken | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

Vis kopen

Gisteren weer eens in het vissersstadje Puger geweest om verse vis te kopen. Het is 45 minuten rijden vanaf mijn desa. Op de markt in Tanggul wordt ook vis verkocht, maar de versheid ervan vertrouw ik helemaal niet.
Puger is een volstrekt authentiek stadje, waar nooit een toerist te bekennen is. Het stadje is ook bekend (berucht) vanwege de vele bordelen die er zijn. De dames zitten niet achter glas, maar zijn achter in warungen aan het werk, is mij verteld.
Puger is er vol van activiteit, want de vis moet worden ingeladen in vrachtwagens voor vervoer naar o.a. Surabaya. Met kleinere vrachtwagentjes wordt ijs aangevoerd, nodig om de vis te koelen, tijdens het transport. In de haven liggen honderden vissersboten; veel wordt in de nacht gevangen.
Een tonijn van ongeveer een kilo: euro 1,5. Het is echter wel stevig afdingen.
De verkopers zijn vrouwen, terwijl het inladen van de vis in vrachtwagens mannenwerk is.
Je zou verwachten, dat er vis-restaurants zijn, maar dat is niet het geval, op een enkele warung na. Zoals gezegd, toeristen komen er niet, die zouden waarschijnlijk wel van vis-restarants gebruik maken. En de mensen uit de buurt nemen de vis mee naar huis, om daar te bereiden.
Hieronder de foto’s.

Puger

Puger

Puger

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Maaltijd vandaag / eten en drinken | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

Blog op WordPress.com.