Berichten getagd met: eten

Sambal

Geplaatst op 01/10/2014 door Oost Java Info

sambal

De meesten in Nederland weten wel wat sambal is. Het is een fijn gewreven kruidenmengsel, bestaande uit uitjes, rode of groene pepertjes (“cabe”), tomaten en andere ingredienten, zoals jahe (gember), jinten en meer. Cabe wordt altijd gebruikt voor het maken van sambal. Sambal is bijna altijd erg heet (pedas). In Nederland is sambal te koop onder meer in potjes in supermarkten.
Hier maakt men de sambal altijd zelf.  De kruiden worden eerst in kleine stukjes gesneden, en daarna in een “cobek” fijn gewreven. Het mengsel wordt op de borden gelegd, zodat men het zelf kan aanmengen met een hap.
Op de lokale markten kan men diverse soorten verse sambals kopen, die in bakken uitgestald staan en in plastic zakjes verkocht worden.
Elke Ibu heeft haar eigen sambal, door toevoeging van verschillende kruiden kan zij de sambal een eigen smaak geven.Sambal is doorgaans erg heet (pedas). Je hoort dan ook regelmatig van maagklachten door het eten van veel sambal. Echter, een maaltijd zonder sambal is bijna ondenkbaar, immers smakeloos. Dus, hoewel men weet, dat het niet echt gezond is om het te heet te eten, gaat men er mee door.
Anderszijds schijnt sambal ook gezond te zijn, met name door de rode pepers, cabe. Rode peper is gezond, zo heb ik mij laten vertellen. Het zit vol vitamine C en capsicum, relatief meer dan in sinaasappel. Van capsicum worden ook medicijnen gemaakt tegen verkoudheid. Capsaïcine is de stof, die de scherpe smaak geeft aan de rode peper. De neus gaat ervan open; je kunt beter ademhalen.
In elke warung staan op de tafeltjes een fles sambal en ketjap. Want bij bv. bakso en mie ayam wordt geen sambal geserveerd, men kan naar believen de fles hanteren om het eten op smaak te brengen. Maar ook als wel sambal wordt geserveerd, staan er die flessen op tafel.
Ontbijt met brood en zo, zoals wij dat gewend zijn, bestaat hier niet. Ontbijt is rijst, sambal, wat groenten en eventueel wat tahu/tempe.
Ik ben erg blij, dat ik in de Indomaret (een kleine supermarkt) brood, boter, jam en koffie kan kopen.

 

 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Maaltijd vandaag / eten en drinken | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

Rijsttafel

Geplaatst op 19/08/2014 door Oost Java Info

Rijsttafel in Nederland

Grote bekendheid heeft in Nederland de rijsttafel in een Indonesisch restaurant. Rijsttafel is niet een gerecht, maar vele gerechtjes, die tesamen worden geserveerd.
Op Java komt men de rijsttafel niet tegen. De rijsttafel is van oorsprong niet een indonesisch gerecht, maar komt van de Europeanen, die in Indonesie gewoond hebben vroeger. Uit gastvrijheid en om in aanzien te stijgen lieten Europeanen in de koloniale tijd zo veel mogelijk gerechten tegelijk op tafel serveren, dit werd op den duur min of meer gestandaardiseerd en resulteerde in de Rijsttafel.  Tempo Dulu tijd.
Er zijn op Java nog enkele restaurants, die rijsttafel serveren, maar de meeste indonesiers weten niet, wat het is. En op Oost Java ken ik geen restaurant, dat rijsttafel serveert.
Wat er in de verte een beetje op lijkt, is de Warung Bebas. Daar kan men tegen een vaste prijs kiezen uit een groot aantal gerechten. Soms staan deze gerechten al op tafel en kan men zich vrij bedienen. In andere warungen moet men naar een vitrine, waar de gerechten uitgestald zijn, en daar opscheppen.
Ik heb gemerkt, dat er een groot verschil is tussen de warungen, wat men serveert. Bijna de ene warung is vrijwel geen vlees, de andere warung biedt vis en vleesgerechten. Daarnaast worden tahu- en tempegerechten en groenten doorgaans aangeboden, alsmede eieren (gebakken of gekookt), alsmede wat andere gerechten. Drinken is niet inbegrepen in de prijs. Bier is niet beschikbaar, en ook andere alcoholische dranken niet.
De prijs is over het algemeen niet aan de hoge kant. Ongeveer rp 20.000 – 25.000 per persoon. Exclusief drinken.
Omdat zeer veel indonesiers met de hand eten, wordt meestal een schaaltje met water (met daarin wat citroensap) voor elke gast op tafel neergezet, zodat hij de vingers daarin kan wassen.
Het met de hand eten gebeurt van hoog tot laag. Zelfs de president eet met de hand, als hij een bezoek brengt aan een desa. Het is volstrekt “done” en volgens de mensen hier is het eten lekkerder, dan wanneer je het met een lepel eet.

Warung bebas

Warung Bebas

 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Maaltijd vandaag / eten en drinken | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

Vis kopen (4 juni 2014)

Geplaatst op 04/06/2014 door Oost Java Info

 

puger

Gisteren weer eens in het vissersstadje Puger geweest om verse vis te kopen. Het is 45 minuten rijden vanaf mijn desa. Op de markt in Tanggul wordt ook vis verkocht, maar de versheid ervan vertrouw ik helemaal niet.
Puger is een volstrekt authentiek stadje, waar nooit een toerist te bekennen is. Het stadje is ook bekend (berucht) vanwege de vele bordelen die er zijn. De dames zitten niet achter glas, maar zijn achter in warungen aan het werk, is mij verteld.
Puger is er vol van activiteit, want de vis moet worden ingeladen in vrachtwagens voor vervoer naar o.a. Surabaya. Met kleinere vrachtwagentjes wordt ijs aangevoerd, nodig om de vis te koelen, tijdens het transport. In de haven liggen honderden vissersboten; veel wordt in de nacht gevangen.
Een tonijn van ongeveer een kilo: euro 1,5. Het is echter wel stevig afdingen.
De verkopers zijn vrouwen, terwijl het inladen van de vis in vrachtwagens mannenwerk is.
Je zou verwachten, dat er vis-restaurants zijn, maar dat is niet het geval, op een enkele warung na. Zoals gezegd, toeristen komen er niet, die zouden waarschijnlijk wel van vis-restarants gebruik maken. En de mensen uit de buurt nemen de vis mee naar huis, om daar te bereiden.
Hieronder de foto’s.

Puger

puger

 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Maaltijd vandaag / eten en drinken | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

Fruit (2)

Geplaatst op 04/05/2014 door Oost Java Info

Blimbing

Blimbing

Enige tijd geleden heb ik het gehad over de Durian, Nangka, Jeruk, Mangga en de Rambutan.
Deze keer weer een aantal veel voorkomende vruchten.
Het seizoen van de rambutans en de mangga’s is inmiddels voorbij. Bij mij in het dorp is het aanbod van fruit bijna helemaal afhankelijk van welke oogst er is. In de stad Jember zijn wel vruchten van buiten het seizoen te koop. Nu zijn er veel meloenen (semangka’s) te koop en blimbings. Jeruken zijn er altijd en bijna steeds ook de salaks. Appels (niet echt mooie) zijn er ook veel. Appels komen veelal uit de buurt van Malang.
Een van mijn favoriete vruchten is de manggis, zie foto hieronder. Erg zoet.
Over eten gesproken, het valt mij steeds op hoe bescheiden men eet in mijn desa. Ik kijk wel eens naar eetprogramma’s op de nederlandse TV op mijn laptop (bv. Smaakpolitie) en dan valt mij de overdaad en hoeveelheid van het eten in nederland erg op. Een keuze in de supermarkten aan vleessoorten, groenten uit allerlei delen van de wereld, sauzen, kruiden, en veel meer, zoals je dat zelfs in Surabaya niet aantreft. Hier, ik heb het eerder vermeld, een beetje rijst, doorgaans geen vlees, maar tahu of tempe, klein beetje groenten, eventueel een maiskoekje en dat was het. Vrijwel geen afwisseling. Ook een nieuw gerecht proberen te maken, gebeurt hier niet. Gekokkerel met kruiden, sauzen en diverse ingredienten is er niet bij. Waar mensen hier in de steden meer geld te besteden hebben, zal het mogelijk wat anders zijn.

Papaya

papaya

——————–
Manggis

manggis

——————–
Avocado

avocado

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Maaltijd vandaag / eten en drinken | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

Bakso, Mie Ayam en Nasi Goreng

Geplaatst op 04/03/2014 door Oost Java Info

Bakso

In mijn desa zijn geen restaurants. Voor uitgebreid eten en enige keuze moet je naar de stad Jember.
Wel zijn in mijn desa een paar warungen, houten bankjes onder (’s avonds) wit TL-licht. Als daar 2-3 mensen zitten, is het er druk. Je kunt ook je bestelling mee naar huis nemen (bungkus = verpakt in papier).
“Uit eten” gaan is er hier niet bij. Voor rp 3000 – 4000 kan voor een gezin al worden gekookt. Hoewel mijn desa niet een echt arme desa is, vindt men uit eten gaan zonde van het geld.
De meest voorkomende gerechten in de warungen zijn: Bakso (soort kippesoep met balletjes), Mie Ayam (mie met een klein beetje kip) en Nasi Goreng. Nasi Goreng is meestal pas aan het einde van de middag te verkrijgen.
De porties zijn, vergeleken met de hoeveelheden in nederlandse restaurants, zeer beperkt. Mie Ayam bevat hooguit een grote eetlepel stukjes kip. De Nasi Goreng wordt geleverd met een gebakken ei (extra betalen).
Bij het eten wordt koude of warme thee gedronken of water.
De genoemde gerechten hierboven kosten rp 4000 – 5000 (exclusief drinken). Gaat vader samen met moeder en een kind naar de warung, dan betaalt hij gauw voor alles zo’n rp 22.000 (inclusief drinken). Een fors bedrag hier in de desa.

Mie Ayam

Mie Ayam

———————
Nasi Goreng

Nasi Goreng

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Maaltijd vandaag / eten en drinken | Tags: , , , , | Een reactie plaatsen

De groenteboer

Geplaatst op 22/01/2014 door Oost Java Info

groenteboer aan huis

Voor wie niet ’s ochtends vroeg naar de markt kan, zijn er de “groenteboeren” die rond 7.00 – 8.00 uur langskomen.
Het zijn bijna altijd dames, de een is op de brommer, de ander op de fiets. Achter op hun brommer/fiets hebben zij een stellage, waarin de groenten en meer: groenten, pakjes mie, visjes (tongkol = soort makreel) in bakjes (3 stuks), tahu/tempe, vaak wat snacks en wat fruit.
Zij hebben hun vaste routes door de desa.
Het aanbod weerspiegelt de soberheid van het eten in de desa, waarover ik al eerder schreef. Sober, echter wel gezond. Vlees slechts enkele keren per maand. In plaats van vlees is er elke dag (in olie) gebakken tahu of tempe.
Het meeste eten wordt thuis gebakken in olie (goreng). Er is weinig afwisseling in het eten.
Witte rijst is echter het hoofdbestanddeel van het eten voor de dorpelingen. Als men een paar uur geen witte rijst heeft gegeten, voelt men zich zwak en hongerig worden. Het blijft voor de mensen hier daarom een groot raadsel, hoe het mogelijk is, dat ik dagen of weken zonder witte rijst kan.
Ik blijf het bij tijden wel eens lastig vinden elke dag eten, gebakken in olie. Gelukkig kan ik mijn toevlucht nemen tot bijvoorbeeld aardappel- of pasta-gerechten, die ik zelf bereid.

 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Maaltijd vandaag / eten en drinken, Winkels, markt, aankopen | Tags: , , | Een reactie plaatsen

Beleefdheden, omgangsvormen

Geplaatst op 11/01/2014 door Oost Java Info

Om het samenleven in de desa plezierig te maken en te houden, heb ik een aantal omgangsvormen moeten en willen leren. Javanen zijn een uiterst hoffelijk volk, dus goede omgangsvormen zijn van groot belang.
Deze omgangsvormen zijn:
– bij een begroeting: met beide handen de hand van de gast aanvatten, en daarna met mijn rechterhand even mijn borst aanraken.
NB: de gast zegt als groet: “As-salam alaykum” en het antwoord van de gastheer is “Wa alaykumu salam”.
– niet met de benen over elkaar zitten.
– het zitten op de grond is volstrekt correct.
– bij gesprekken: niet luidruchtig, geen pijnlijke of indiscrete vragen stellen, of iemand in verlegenheid brengen, de sfeer moet plezierig blijven.
– bij alles wat aangeraakt wordt, steeds de rechterhand gebruiken.
– geen gebruik van alcohol, alleen water, thee of koffie. Eventueel wat snacks.
– met de rechterhand eten is volstrekt correct en gebeurt veel.
– niet helpen met opruimen of afruimen.
– wil je roken, dan het pakje sigaretten op tafel of op de grond leggen, zodat anderen ook ervan kunnen roken.
– het is volstrekt niet correct om niet mee te eten als dit tijdens het bezoek wordt aangeboden. Dus geen opmerkingen als: “het schikt toch wel ?” en zo. Uiteraard eet je mee.
– het is gebruikelijk om niet te converseren tijdens het eten, dat komt na het eten wel. Opmerkingen over het eten zijn niet correct.

Zeer beleefde begroeting van ouders

 

 

Categorieën: Omgangsvormen | Tags: , , , , | Een reactie plaatsen

Tientallen doden op Java door foute Arak (06 jan. 2014)

Geplaatst op 06/01/2014 door Oost Java Info

Een veilige fles Arak

Volgens persberichten zijn de afgelopen tijd tientallen doden gevallen door het drinken van “foute” Arak.
Zie onze eerdere waarschuwing van enige tijd geleden hieronder.
————————————————————————————————————–
Op Oost Java is alcohol (wijn, jenever etc), behalve bier, moeilijk te verkrijgen.
Wel is alom lokale arak te koop, met name in kleine toko’tjes.
Het is absoluut af te raden om deze lokale Arak te kopen. Ook de Politie waarschuwt voor het gebruik van deze arak.
Deze lokale arak wordt vaak gemengd met methanol en/of spiritus. Het is puur gif.
Per jaar vallen er vele doden vanwege het drinken van dit soort Arak.

Wilt U toch Arak kopen, koop dan de officiele in de supermarkt. De flessen zijn verzegeld, en met deze arak is niets mis.
Het is wel veel duurder (plm rp. 150.000 per fles), maar echt veilig.

Deze waarschuwing geldt ook voor Bali !

 

 

Categorieën: Maaltijd vandaag / eten en drinken | Tags: , , , , | Een reactie plaatsen

Bakso

Geplaatst op 06/01/2014 door Oost Java Info

Het vrijwel goedkoopste gerecht, dat men hier (en overal op Java) kan krijgen is Bakso. Het is een vermicellisoep met balletjes.
Overal ziet men de bakso-verkoper met zijn kaki-lima, zijn rijdende “keuken”. Sommigen gaan ermee door de straten, anderen hebben een vaste standplaats. De bakso-verkoper heeft alleen bakso in de aanbieding, en geen andere gerechten. Er zijn ook warungen, waar men Bakso verkoopt.
De kosten voor een bakso zijn rp 4000 – 5000.
In zijn rijdende keuken heeft de verkoper een grote pan met hete bouillon, vermicelli, vlees-balletjes, vaak wat gevulde kroepoek en wat groenten. Op smaak klaargemaakt met sambal, kecap; tevens heeft hij lepels en kommetjes bij zich.
De bakso wordt ter plekke klaargemaakt. Je kunt vraagtekens zetten bij de hygiene, want de kommetjes worden na het eten schoongemaakt in een emmertje met water, en met een half natte doek gedroogd.
Ik ben er echter nooit ziek van geweest.

Warungen, die Bakso verkopen, serveren meestal ook Mie Ayam.

 

 

 

Categorieën: Maaltijd vandaag / eten en drinken | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

Het eten in de desa (31 dec. 2013)

Geplaatst op 31/12/2013 door Oost Java Info

Een eenvoudige desa-maaltijd

Het dagelijks eten in mijn desa is uiterst sober. De in Nederland zo bekende rijsttafel zult U er niet aantreffen, deze kent men niet.
Gekookt wordt een een plek, achterin het huis. Er wordt gekookt op een vuur van hout (zie foto). Fornuizen zijn er niet, sommigen hebben een 1-pits comfort op een gasfles.
In de ochtenduren wordt rijst gekookt, en wat groente. Daarbij wordt wat tahu/tempe gefrituurd. Doorgaans ook wat maiskoekjes en/of aardappelkoekjes. Vlees komt niet op het menu voor, alleen maar bij feestdagen. Wel eventueel wat kleine gefrituurde visjes. Brood wordt niet gegeten.
Vaste etenstijden zijn er niet, men eet als men honger heeft.
Tussendoor kan er wat “gorengans” gegeten worden: pisang goreng ((gefrituurde pisang), tahu goreng (gefrituurde tahu), en andere gefrituurde hapjes.
Men drinkt water, of soms thee of koffie. Alcohol is in de desa en verre omstreken niet te krijgen.

Op feestdagen komt er vaak kip of rundvlees op tafel. Varkensvlees is niet te verkrijgen. En ook diverse soorten javaanse zoetigheden, gemaakt van rijst, rijstemeel, kleefrijst en gula java komen dan op tafel.
In mijn desa en omstreken zijn geen restaurants.
Er is een enkele warung met beperkt menu, verder zijn er de “Bakso”-verkopers (soort vermicelli-soep met een paar balletjes).

Een traditioneel fornuis

——————
Gorengans

 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Maaltijd vandaag / eten en drinken | Tags: , , , , , , | Een reactie plaatsen

Blog op WordPress.com.