Maaltijd vandaag / eten en drinken

Eten vandaag: “bungkus” (29 okt. 2018)

Vandaag was ik op de markt in Bangsal, een stadje aan de weg Jember – Tanggul, ongeveer 8 km van mijn desa. Bij een paar “Ibu’s” (marktvrouwen) was er eten te koop. Je kunt aangeven, wat je wilt hebben. Het eten wordt verpakt in papier; het pakketje wordt bungkus genoemd.
Mijn bungkus bestond uit:
– gele rijst (nasi kuning),
– kleine balletjes gefrituurde aardappelpuree,
– een gekookt ei,
– 4 stokjes kippenlevertjes,
– gekookte groenten met geraspte kokos.
Het heeft prima gesmaakt. Het eten is bijna altijd zodanig “pedas” (heet), dat ik de ibu vraag naar niet-hete gerechten en haar ook vraag geen sambal bij te voegen; de sambal is mij gewoon te heet. Anderen kunnen er wel tegen.
Deze maaltijd heeft mij rp15.000 gekost (minder dan 1 euro).

Het eten verpakken in een bungkus is zeer gebruikelijk. Krijgt U de maaltijd niet op in een restaurant, vraag dan, of ze het restant “bungkus” (verpakken).


Mijn andere sites:
– Sultans en Raja’s in Indonesie: link
– Indonesie Nieuws – actuele berichten: link

 

Categorieën: Maaltijd vandaag / eten en drinken | Tags: , , | Een reactie plaatsen

De maaltijd vandaag (28 mei 2018)

De maaltijd vandaag werd genuttigd na het openen van de vasten (“buka puasa”) rond 17.30 uur.
De maaltijd bestond uit:
* witte rijst,
* pepes: in bananenblad gestoomde vis met sambal),
* groenten-schotel: bladgroenten met tauge in bouillon,
* banaantjes,
* stukjes ananas,
* kroepoek.

De maaltijden in mijn regio (en heel Java) zijn niet de gerechten, die men kan krijgen in de chinees-indische restaurants in Nederland. Alleeen gado-gado is hier bij warungen te krijgen. Alle andere in Nederland bekende indische gerechten (foe yong hai, kip in ketjap-saus, de diverse soepen, tjap tjoi) hebben hun oorsprong in de nederlandse tijd in Indonesie. Wat betreft de bekende rijst-tafel in Nederland: uit gastvrijheid en om in aanzien te stijgen lieten Europeanen in de koloniale tijd zo veel mogelijk gerechten tegelijk op tafel serveren, dit werd op den duur min of meer gestandaardiseerd en resulteerde in de Rijsttafel. Het gebruik kostte aardig wat geld, er moesten genoeg bedienden en koks betaald worden om alle gerechten te bereiden. In het ‘Hotel des Indes’ in Batavia werden er minstens 24 bedienden gebruikt om alles op te dienen. De rijsttafel werd verspreid door Indië gangers die zich voor de oorlog vestigden in Nederland.
De javanen, die ik spreek, kennen de rijst-tafel niet.

Categorieën: Maaltijd vandaag / eten en drinken | Tags: , , | Een reactie plaatsen

De maaltijd vandaag (24 mei 2018)

Het “buka puasa” (onderbreken van het vasten) is rond 17.30 uur. De maaltijd van vandaag bestond uit:
* witte rijst,
* 2 groentengerechten van inlandse groenten,
* stukjes komkommer,
* gefrituurde maiskoekjes,
* sambal, op de foto in het midden,
* kroepoek.

Een welhaast basic maaltijd, niet geheel mijn smaak, maar erg gezond en licht verteerbaar.
Morgen mag in de vroege ochtend nogmaals gegeten worden, daarna begint het vasten weer. De vrouw van mijn buurjongen die 2 maanden geleden bevallen is, vast niet; zwangere vrouwen en vrouwen met baby’s vasten niet.
Het is in de desa rustiger dan gewoonlijk, er wordt veel gerust. De Ramadhan is hier een volstrekt normale aangelegenheid; de hele samenleving is erop ingesteld.
Er komen zo nu en dan al mensen van verre om het Suikerfeest met familie te vieren over 3 weken. Over anderhalve week zal het “mudik” oftewel “pulang kampung” goed op gang komen.

Categorieën: Maaltijd vandaag / eten en drinken | Tags: , | 2 reacties

Ramadhan (19 mei 2018)

Vandaag is het de derde dag van de Ramadhan. Van zonsopgang (ca. 04.30 uur) tot zonsondergang (ca 17.30 uur) wordt niet gegeten en gedronken. Ook van roken en sex dient men zich te onthouden. In mijn desa houdt iedereen zich aan het vasten. Maar uitgezonderd van het vasten zijn zwangere vrouwen en vrouwen met baby’s, zieken, oude mensen en reizigers.
In Nederland is de Ramadhan een item: is het wel gezond, kunnen scholieren wel een examen doen, hoe streng moet je vasten en meer.
In Indonesie wordt de Ramadhan al eeuwen in ere gehouden; er is geen enkele discussie, het hoort er gewoon bij. De hele samenleving is er op ingesteld. Overdag zijn de meeste warungen gesloten. Het is lastig om dan aan eten te komen. De mini-supermarkten en winkels in Jember zijn wel open.
Na zonsondergang (ca. 17.30 uur) is het “buka puasa”; dan mag er weer gegeten en gedronken worden. In de grotere steden is er dan een run op allerlei warungen, die speciale gerechten verkopen. In mijn desa echter niet; de maaltijden zijn zeer eenvoudig, echter wel gezond.
Ik zelf hou mij slechts gedeeltelijk aan het vasten; ik ben de jongste niet meer, en het klimaat vergt veel. Desa-bewoners hebben mij aangeraden om rond het middaguur toch wat te eten. En een hele dag niet drinken is met het vele zweten niet te doen. Zo wordt hier tegenaan gekeken, zonder scherpslijperij. Omdat ik slechts gedeeltelijk vast, zal ik aan het einde van de Ramadhan een donatie geven, waarmee rijst en olie voor de armsten uit de buurt wordt gekocht. Het doen van een donatie op deze wijze is goed mogeljk.

Het “mudik” oftewel “pulang kampung” (naar de familie in de kampung gaan om het Suikerfeest te vieren) begint voorzichtig op gang te komen. Maar de grootste drukte zal over ongeveer 2 weken beginnen. Vliegtuigen, treinen en bussen zijn dan overvol. En op de grote wegen worden posten ingericht voor onder meer politie en EHBO. De jaarlijkse volksverhuizing.

De maaltijd van vandaag na zonsondergang

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Islam / Religie, Maaltijd vandaag / eten en drinken | Tags: , , | Een reactie plaatsen

Pauze in de berichtgeving – toch nog een bericht: “Selapanan” (28 april 2018)

Ik had een pauze in de berichtgeving aangekondigd, maar dit bericht over de “Selapanan” lijkt mij de moeite waard.
Ik heb al meermalen bericht over de geboorte van de zoon van mijn buurjongen. Woensdag 25 april was het een maand en 10 dagen geleden, dat hij werd geboren. Dat betekent, dat er een gebedsbijeenkomst thuis wordt gehouden; bij deze bijeenkomst krijgt de jonggeborene zijn namen en wordt een klein stukje van zijn haar geknipt. De bijeenkomst wordt geleid door een kyai (imam). Deze bijeenkomst heeft de naam “Selapanan”; het is  een javaanse traditie, waarvan de wortels reiken tot de hindu-periode op Java. Uitgenodigd voor de Selapanan zijn in elk geval familie-leden, de buren en vrienden; er worden ongeveer 75 mannen verwacht. Aan het einde van de bijeenkomst gaat de vader met zijn jonggeboren zoon op de arm alle mannen langs; elke man zegt een gebed of fluistert de jonggeborene iets toe.
De taakverdeling tussen mannen en vrouwen wordt bepaald door de Adat. De hele huishouding, kinderen opvoeden en verzorgen en het beheer eventueel van een tokootje thuis is de taak van de vrouwen. Taak van de mannen is zorgen voor financiele inkomsten, zwaar werk thuis en het bezoeken van de godsdienstige plechtigheden bij mensen thuis. Daarom worden bij de Selapanan alleen mannen verwacht.
Na afloop van de Selapanan is er een gemeenschappelijke maaltijd, de Selamatan. Na een Selapanan wordt “Gulai kambing” gegeten. Bij een Selapanan voor jongens worden 2 geiten geslacht. Gulai kambing wordt gegeten met diverse bijgerechten. Gulai is een curry-achtig gerecht. Na de meeste godsdienstige plechtigheden thuis wordt “Soto” geserveerd, maar na een Selapanan dus Gulai.
Maar niet alleen Gulai moet worden bereid, alle mannen krijgen een “berkat” mee naar huis na de Selapanan. De berkat is een doos, waarin onder meer zit rijst, sate van geit, groenten, pisang goreng, zoete snacks. Deze berkat is voor het gezin van de mannen, die bij de Selapanan aanwezig waren.
De voorbereidingen voor de Gulai Kambing en voor de berkat hebben 3 dagen geduurd. Veel vrouwen uit de buurt hebben meegeholpen. De mannen hebben de 2 geiten achter het huis geslacht, schoongemaakt, gevild en in stukken gehakt. De vrouwen hebben er vervolgens Gulai van gemaakt.

Eerdere berichten hierover:
– Vervolg bevalling (25  maart 2018): https://oostjavainfo.wordpress.com/2018/03/25/vervolg-bevalling-25-maart-2018/
– Bevalling (22 maart 2018): https://oostjavainfo.wordpress.com/2018/03/22/bevalling-22-maart-2018/

Het bereiden van de vele gerechten

Het villen van een van de geslachte geiten

De “keuken” achter het huis.

Groenten snijden

Grote pannen op een geimproviseerd fornuis

De gebedsbijeenkomst

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Het gezin, ouders en kinderen, Islam / Religie, Maaltijd vandaag / eten en drinken | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

De maaltijd van vandaag (11 febr. 2018)

De maaltijd van vandaag bestond uit:
– witte rijst,
– groentenschotel (stukjes soort aubergines, sperciebonen, sambal),
– 2 kleine stukjes vis aan een stokje,
– kroepoek.

Een maaltijd, bijna zonder vet. Een simpel gerecht, echter smakelijk.
U ziet, dat U voor een Gado-gado, babi panggang, kip in ketjapsaus of een Foe Yong Hai niet naar de desa moet gaan. Deze gerechten kent men hier niet.

Categorieën: Maaltijd vandaag / eten en drinken | Tags: , | Een reactie plaatsen

Maaltijd vandaag (29 jan. 2018)

De maaltijd van vandaag was aan de luxere kant dan gewoonlijk. Dat kwam, omdat er garnalen waren gekocht, bij een verkoper, die langs het huis kwam. Garnalen worden graag, maar erg weinig gegeten, omdat ze in verhouding duur zijn.

De maaltijd van vandaag bestond uit:
– witte rijst met hele kleine stukjes mais (nasi jagung), vandaar dat de rijst wat geel is,
– gekookte garnalen met stukjes tempe en schijfjes ketimun (soort kleine komkommer) en tomaat
– kroepoek.

Vlees komt lang niet elke dag op tafel. Een kilo kip op de markt (niet gefileerd) kost tussen de rp 25.000 en rp 40.000 per kilo. De prijzen schommelen erg; dat geldt voor bijna alle produkten op de markt.
In plaats van vlees, komt wel vaak vis op tafel; bijna altijd kleine tongkol (soort makreel), gebakken of gefrituurd. Deze tongkol is goedkoop. De groenteboer (per fiets met de verkoopwaar achterop) heeft bijna altijd wel tongkol.

De maaltijd van vandaag

Tongkol in kleine bamboe-bakjes te koop bij de groentenboer

De groentenboer

 

Categorieën: Maaltijd vandaag / eten en drinken | Tags: , | Een reactie plaatsen

Ibu sajur – de Groenteboer (20 nov. 2017)

Elke ochtend, rond 8 uur, komt “Ibu Sajur” langs, de groentenboer. Zij heeft op haar motor een hele stellage bevestigd, waar de koopwaar zich bevindt; soms in zakjes, soms los.

Het is verbazend, wat er allemaal te koop is; een rit naar de pasar is niet meer nodig de dag van aankoop bij haar.
Ze verkoopt diverse soorten groenten, kruiden, visjes, eieren, mais, kleine snacks, cabe (kleine pepertjes), tomaten, komkommertjes, tahu, tempe, zout en peper (in mini-zakjes), kroepoek, aardappeltjes, zakjes voor bouillon en meer. Het aanbod is per dag anders, is afhankelijk wat er beschikbaar is. Alleen vlees is er niet te koop, daarvoor moet je naar de pasar.

Ik doe er vaak ook mijn boodschappen, als ik rp 6000 (plm. 40 euro-cent) uitgeef, is het veel.
Er rijden veel van deze Ibu sajurs rond in de desa, elk heeft zijn eigen route en klanten. Meestal komen ze aan het einde van de middag weer langs. Het zijn de vrouwen, die groentenboer zijn, mannen heb ik dit nog niet zien doen.

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Maaltijd vandaag / eten en drinken, Winkels, markt, aankopen | Tags: , , | Een reactie plaatsen

Maaltijd vandaag (15 november 2017)

De maaltijd vandaag heeft de naam “tumis wortel”, bestaande uit:

– witte rijst,
– stukjes wortel, stukjes kool en stukjes tahu in bouillon gekookt,
– visje (tongkol),
– stukje gebakken tempe.

Zoals gebruikelijk zeer eenvoudig, doch voedzaam.
Tijdens het eten wordt niet gepraat, men eet in stilte. Het gesprek komt na de maaltijd.
Als men gaat eten, wordt dit altijd de anderen meegedeeld: “saya makan ya” (ik ga eten); men wil tijdens het eten niet gestoord worden.
Gezamenlijk eten is niet gebruikelijk, diegene die trek heeft, gaat eten; andere eventueel pas later.
Wonderlijk die cultuurverschillen. In Nederland is een maaltijd bij uitstek een sociale aangelegenheid, er wordt bijgepraat en van gedachten gewisseld. In Indonesie wordt in stilte gegeten en komt het gesprek pas na de maaltijd.


 

Categorieën: Maaltijd vandaag / eten en drinken | Tags: , , | Een reactie plaatsen

Maaltijd vandaag (5 november 2017)

De maaltijd van vandaag:
– 2 stukjes gekookte mais,
– klein visje (tongkol, soort makeel),
– gekookte groenten,
– stukje gebakken tempe (buine balletje),
– stevige hoeveelheid sambal (rood),
– witte rijst.

Een indonesische maaltijd, zoals die niet te krijgen is in een nederlands indonesisch restaurant.
Dit is de maaltijd van rond het middaguur; de restjes worden gegeten aan het eind van de middag. De sambal is onmisbaar; zonder sambal kan er niet gegeten worden.

Categorieën: Maaltijd vandaag / eten en drinken | Tags: , , | Een reactie plaatsen

“Berkat” en “Selamatan”

Bij moslims vinden er regelmatig gebeds-bijeenkomsten plaats aan huis. Er zijn vele aanleidingen om zo een gebeds-bijeenkomst te houden. Bijvoorbeeld op de 7e dag na iemands overlijden, en ook op de 40-ste, 100–ste en 1000-ste dag na het overlijden.
Is een vrouw zwanger, dan wordt op de 7e maand van de zwangerschap een gebedsdienst bij huis gehouden.
Ook bij pas geboren baby’s vindt er een gebeds-bijeenkomst plaats. En ook enige maanden na de geboorte.
Doorgaans zijn het de mannen, die als gezinshoofd aanwezig zijn bij de gebedsbijeenkomst. Gebruik is, dat er een uitnodiging uitgegaat. Uitgenodigd worden doorgaans vrienden, bekenden, buren. Deze uitnodiging wordt in de loop van de ochtend bij de mensen thuis bezorgd. Op die uitnodiging staat vermeld de reden van de bijeenkomst, hoe laat die zal plaats vinden (meestal begin van de avond) en degene, van wie de uitnodiging uitgaat.
Deze gebeds-bijeenkomsten duren plm 45 minuten. De mannen zijn bijna allemaal gekleed in sarong en een mooi overhemd. Als hoofddeksel dragen de meesten de songkok (zwarte hoofddeksel). Er worden gebeden gereciteerd en een stuk uit de Koran voorgelezen. Samenzang vindt niet plaats, is onbekend. Elke man kan deze bijeenkomsten “leiden”. Er zijn geen vaste voorgangers.

Aan het einde van een gebeds-bijeenkomst vindt er een “selamatan” plaats: een gezamenlijke maaltijd voor de aanwezigen bij de gebedsbijeenkomst. Deze maaltijd is in mijn desa doorgaans eenvouding (een soto, of rijst met wat kip en toebehoren).
De gebeds-bijeenkomst en de selamatan vinden (uiteraard) zittend op de grond plaats. Zij, die niet op de grond kunnen zitten, gebruiken een krukje of een stoel.
Aan het einde van de selamatan krijgen de aanwezigen een “berkat” mee: een doos met rijst met toebehoren. Deze is bestemd voor de gezinsleden thuis.

“Berkat”

De “Selamatan”

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Islam / Religie, Maaltijd vandaag / eten en drinken | Tags: , , | 7 reacties

Maaltijd vandaag (14 oktober 2017)

De middagmaaltijd bestond vandaag uit:
– witte rijst,
– gesneden en gekookt groentenmengsel met kleine stukjes makreel,
– sambal,
– kroepoek.

Een spotgoedkope maaltijd. Echter wel voedzaam en gezond.
Ik heb al meer middagmaaltijden gepubliceerd hier en U ziet, dat het dagelijks eten in mijn regio zeer eenvoudig is. De indonesische maaltijden, die in Nederland worden verkocht in de restaurants, hebben niets te maken met het eten hier op Java. Babi panggang is taboe (varkensvlees), kip in ketjapsaus onbekend in mijn regio, van rijsttafel heeft niemand gehoord. De nasi goreng in nederland is niet te vergelijken met de nasi goreng hier. Gado gado komt voor, maar is veel eenvoudiger dan in nederland.
Zoete en zoetzure sauzen gebruikt men hier niet.
Vlees (kip) komt hooguit eenmaal per week op tafel, en dan nog in kleine hoeveelheden.
Het “nederlandse indonesische eten” komt uit de nederlandse periode in Indonesie. De nederlanders hadden geld en personeel.

Categorieën: Maaltijd vandaag / eten en drinken | Tags: , , , | 3 reacties

Maaltijd vandaag: Mie Ayam (sept. 2017)

Vandaag in het vissersplaatsje Puger een “Mie Ayam” gegeten in een warung.
Mie ayam is mie in een bouillon, met wat gesneden groeten, klein beetje kip en stukjes komkommer. Het kan op smaak worden gebracht met ketjap, tomatensaus en sambal.
Ik had een Mie speciaal, dus kreeg ik er een “gehaktbal” bij.
Een zeer eenvoudige maaltijd, maar wel smakelijk.
Deze mie heeft rp 13.000 gekost, nog geen 1 euro; aan de prijzige kant, want in mijn desa krijg ik een heerlijke mie ayam al voor rp 5000, maar dan zonder die gehaktbal.
Mie ayam is een zeer populair gerecht; talloze warungen verkopen het.

Ik heb al vaker vermeld, dat het “indonesische” eten,  zoals dat in nederland te krijgen is, niets van doen heeft met de dagelijkse maaltijden hier. Zo is een indonesische rijsttafel onbekend, niemand heeft er van gehoord.

Categorieën: Maaltijd vandaag / eten en drinken | Tags: , , | Een reactie plaatsen

Maaltijd vandaag (20 july 2017)

De middagmaaltijd van vandaag.
Menu:
– witte rijst,
– gekookte kool met pepertjes,
– stukje tempe (links),
– stukje makreel (rechts),
– kroepoek.
Alles met een eetlepel zelfgemaakte sambal.

Heel andere kost, dan waaraan de meesten denken, als ze het over indonesisch eten hebben. Geen foe yong hai, babi panggang, kip in ketjapsaus en meer.
Uiterst sobere voeding, maar wel gezond.

Categorieën: Maaltijd vandaag / eten en drinken | Tags: , | Een reactie plaatsen

Blog op WordPress.com.