Berichten getagd met: ramadhan

Weer terug in de desa (15 april 2019)

Lovina

Inmiddels ben ik weer teruggekeerd in de desa, na mijn bezoek aan Bali. Ik was een paar dagen in Ubud en een paar dagen in Lovina, “overgebleven” kennissen ontmoet.. Op beide plaatsen ben ik de afgelopen jaar vaak geweest; ik zal verder niet ingaan op toeristische details, dit blog gaat immers over de desa.

De komende tijd staan 2 belangrijke gebeurtenissen op de agenda. Allereerst de presidentsverkiezingen op woensdag 17 april; het gaat tusen de huidige president Jokowi en zijn tegenstander Prabowo. Volgens de peilingen zal Jokowi gaan winnen.
Voor meer info over deze verkiezingen, zie Indonesie Actueel.

Op 5 mei aanstaande begint de vastenmaand de Ramadhan. En op 5 en 6 juni is het Lebaran, Idul Fitri (het Suikerfeest). Op onder meer de TV wordt steeds meer aandacht gegeven aan de komende vastenmaand. Ik blijf het steeds weer een opgave vinden om te vasten, hoewel ik door leeftijd en gezondheid slechts beperkt vast. Maar de desa-bewoners draaien hun hand er niet voor om.
Ruim een week voor Lebaran komt de nationale volksverhuizing op gang, het “pulang kampung”, oftewel “mudik”. Miljoenen mensen gaan naar hun geboortedorp, om daar met familie Lebaran te vieren. Velen, die met de auto reizen, zullen het dit jaar makkelijker hebben dan vroeger, omdat de grote snelweg Jakarta-Surabaya al in gebruik is; een aantal aftakkingen naar grote steden zijn ook al in gebruik.
Ik hou U op de hoogte.


 

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat | Tags: , | Een reactie plaatsen

Ramadhan (19 mei 2018)

Vandaag is het de derde dag van de Ramadhan. Van zonsopgang (ca. 04.30 uur) tot zonsondergang (ca 17.30 uur) wordt niet gegeten en gedronken. Ook van roken en sex dient men zich te onthouden. In mijn desa houdt iedereen zich aan het vasten. Maar uitgezonderd van het vasten zijn zwangere vrouwen en vrouwen met baby’s, zieken, oude mensen en reizigers.
In Nederland is de Ramadhan een item: is het wel gezond, kunnen scholieren wel een examen doen, hoe streng moet je vasten en meer.
In Indonesie wordt de Ramadhan al eeuwen in ere gehouden; er is geen enkele discussie, het hoort er gewoon bij. De hele samenleving is er op ingesteld. Overdag zijn de meeste warungen gesloten. Het is lastig om dan aan eten te komen. De mini-supermarkten en winkels in Jember zijn wel open.
Na zonsondergang (ca. 17.30 uur) is het “buka puasa”; dan mag er weer gegeten en gedronken worden. In de grotere steden is er dan een run op allerlei warungen, die speciale gerechten verkopen. In mijn desa echter niet; de maaltijden zijn zeer eenvoudig, echter wel gezond.
Ik zelf hou mij slechts gedeeltelijk aan het vasten; ik ben de jongste niet meer, en het klimaat vergt veel. Desa-bewoners hebben mij aangeraden om rond het middaguur toch wat te eten. En een hele dag niet drinken is met het vele zweten niet te doen. Zo wordt hier tegenaan gekeken, zonder scherpslijperij. Omdat ik slechts gedeeltelijk vast, zal ik aan het einde van de Ramadhan een donatie geven, waarmee rijst en olie voor de armsten uit de buurt wordt gekocht. Het doen van een donatie op deze wijze is goed mogeljk.

Het “mudik” oftewel “pulang kampung” (naar de familie in de kampung gaan om het Suikerfeest te vieren) begint voorzichtig op gang te komen. Maar de grootste drukte zal over ongeveer 2 weken beginnen. Vliegtuigen, treinen en bussen zijn dan overvol. En op de grote wegen worden posten ingericht voor onder meer politie en EHBO. De jaarlijkse volksverhuizing.

De maaltijd van vandaag na zonsondergang

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Islam / Religie, Maaltijd vandaag / eten en drinken | Tags: , , | Een reactie plaatsen

Ramadhan, de vastenmaand (2 april 2018)

Intussen zijn de Paasdagen in Nederland bijna voorbij. In mijn desa was er van Pasen niets te merken, er zijn immers geen christenen in mijn desa.
Op Goede Vrijdag en Tweede Paasdagwaren de scholen in Indonesie gesloten; het zijn officiele feestdagen in Indonesie.
Inmiddels nadert de jaarlijkse vastenmaand (“Bulan puasa”), de Ramadhan. Deze begint op 15 mei en eindigt op 15 juni en dan is het Lebaran, het Suikerfeest. Hier en daar wordt er al gesproken over de komende vastenmaand en het aansluitende Suikerfeest. Vele mensen uit de desa, die elders in Indonesie wonen en werken, “pulang kampung” oftewel “mudik”, dwz. gaan naar hun geboortedesa en hun familie daar om het Suikerfeest te vieren. Dit is de tijd, dat het verkeer vooral op Java vast komt te zitten. Miljoenen mensen zijn onderweg; treinen, vliegtuigen en bussen zijn vol, en op de wegen zijn enorme files. Voor hen, die met de auto van Bali naar Java gaan met de ferry, is het uren wachten bij Gilimanuk; ikzelf heb jaren geleden 8 uur moeten wachten voordat ik met de auto op een boot kon.
Er wordt alom gevast in de vastenmaand. Heel veel warungen zijn overdag gesloten, en het is lastig om aan een maaltijd te komen. Na “Maghrib” (het avond-gebed na zonsondergang, om plm 17.30 uur) mag er weer gegeten en gedronken worden. Zij die niet hebben kunnen vasten, kunnen in plaats daarvan geld doneren aan de moskee.
Uitgezonderd van het vasten zijn oude mensen, zieken, zwangere vrouwen, vrouwen met baby’s en reizigers.
Ikzelf vast “half”; in de tropenhitte is geen water drinken overdag geen optie voor mij. En rond het middaguur eet ik een thee-schoteltje eenvoudig eten. Het tropisch klimaat is zeker geen makkelijk klimaat.

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Islam / Religie | Tags: , , | Een reactie plaatsen

Verloop van de Ramadhan in de desa (11 juni 2016)

De eerste week van de Ramadhan zit erop. Duidelijk is te merken, dat het leven in de desa enigszins is ingezakt. In de middag is het erg rustig in de desa. En ook ’s avonds is er minder verkeer dan gebruikelijk.
Mijn indruk is, dat verreweg de meesten zich aan het vasten houden. Kinderen tot zo’n 7-8 jaar hoeven niet te vasten; ook oude mensen niet, maar de meeste oude mensen vasten toch.
Tijdens de avonden zijn vanuit de moskeen gebeden te horen via luidsprekers. In de nacht is het gelukkig rustig.
Na Magrib (rond 18.00 uur) is het “buka puasa”, wordt het vasten onderbroken tot Subuh (het eerste ochtend gebed rond 04.00 uur. Vlak voor Subuh wordt nog een keer gegeten, en dan pas weer na Magrib.
In de steden en grotere stadjes is er na Magrib een run op warungen en restaurants; men neemt het er goed van. In de supermarkten zijn erg veel zoetigheden in de aanbieding, met name allerlei soorten koekjes en dadels.
Het is een welhaast feestelijke bedoeling, dit buka puasa.
In mijn desa gaat het er veel rustiger aan toe. Veel extra lekkernijen zijn er niet. Daarvoor moet je naar Balung of Bangsalsari.
Ik vast slechts beperkt; drinken moet sowieso met de hitte hier, en gezondheid staat bij mij bovenaan. De desa-bewoners raden mij ook aan om in elk geval iets te eten rond het middaguur. Ik eet dan op mijn kamer, omdat het van geen respect getuigt om in het openbaar te eten, terwijl iedereen aan het vasten is.
Nog 3 weken en dan is het Suikerfeest, Lebaran. Hier en daar is men al begonnen met het opknappen van het huis, een verfje bijvoorbeeld. Ook wordt al nagedacht over het kopen van nieuwe kleren. Met Lebaran wil iedereen er goed uitzien. Langzamerhand gaat men steeds meer toeleven naar Lebaran, het jaarlijkse feest, dat zijn weerga niet kent.
De massale volksverhuizing op Java, het “pulang kampung”, komt over ongeveer een week langzaam op gang, met als hoogtepunt de laatste paar dagen voor Lebaran. Met Lebaran wil eigenlijk iedereen bij familie zijn.

Buka puasa

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Islam / Religie | Tags: , , , , | Een reactie plaatsen

6 Juni 2016: begin van de Ramadhan

Morgen, maandag 6 juni, begint de vastenmaand de Ramadhan. Van zonsopgang (plm 5.00 uur) tot zonsondergang (plm 18.00 uur) wordt niet gegeten en gedronken.
Overdag zijn de meeste warungen gesloten. Ik heb de afgelopen jaren al een paar keer de Ramadhan meegemaakt, en heb de indruk, dat verreweg de meesten zich hieraan houden; hoewel ik niet weet, of er achter een gesloten deur thuis toch wat wordt genuttigd.
De Ramadhan is een maand van bezinning, een maand waarin extra aandacht geschonken wordt aan verdraagzaamheid, vrijgevigheid, liefdadigheid en saamhorigheid. Volgens de islam leert vasten de mens aan zichzelf te bedwingen en kan het eigenschappen aanleren als discipline, uithoudingsvermogen en vooral zelfbeheersing, en leert het de mens aan, de baas te zijn over begeerten en lusten.
Zieken, zwangere vrouwen, ouden van dagen, militairen in oorlogstijd, jonge kinderen, reizigers en alle anderen voor wie het vasten een bedreiging vormt voor de gezondheid (denk bijvoorbeeld aan mensen met suikerziekte) of vertragend werkt op herstel van een ziekte, zijn echter niet overal verplicht om te vasten.
Een hele dag niet eten en drinken is voor mij niet mogelijk; in de hitte hier moet ik sowieso overdag veel drinken.
Mijn buurtje weet, dat het vasten mij moeilijk vergaat; ik krijg dan ook de raad, om toch wat te eten. Ik zal dat ook zeker gaan doen, maar op zo’n manier, dat anderen het niet zien; het is ongepast om tijdens de vastenmaand openlijk te eten of te drinken. Ik heb hier alle begrip voor.
Ik volg het nieuws in Nederland elke dag; ik lees de bekende dagbladen en kijk naar het NOS-journaal. Ik ben dus op de hoogte van de problemen, die er zijn met betrekking tot de Islam en moslims. Het moet mij echter van het hart, dat geen van de problemen, die zich in Nederland voordoen, aanwezig zijn in mijn gehele district. Er heerst hier een bijzonder verdraagzame sfeer, ook naar niet-moslims, zoals christenen, hindu’s en boeddhisten.
Bali wordt ook wel genoemd het “eiland der goden”, er zijn veel andere benamingen voor Bali, allemaal geven ze aan de bijzondere sfeer op Bali, zoals tolerantie en harmonie. Het Hindoeisme heeft een grote aantrekkingskracht op zeer veel toeristen; je kunt gewoon deelnemen aan de tempelceremonies, die erg kleurrijk zijn. En de vele soorten offertjes (groot en klein) raken velen.

Ik woon en leef nu al ettelijke jaren op Oost Java, al eeuwen lang geheel islamitisch. Door de tolerante sfeer hier en de verdraagzaamheid jegens anderen vind ik de benaming voor Bali “(ei)land der goden” ook in alle opzichten van toepassing op Oost Java. De Adat hier op Oost Java wordt niet verstoord door de miljoenen toeristen zoals op Bali. Het is hier in de desa daarom buitengewoon authentiek.

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Islam / Religie | Tags: , , , , | Een reactie plaatsen

Nyepi en Lebaran (25 febr. 2016)

Op Bali is het op 6 maart “Nyepi”, de stiltedag van Bali. Bali is dan afgesloten van de buitenwereld; vliegveld en havens zijn gesloten, er mag niemand de straat op, er wordt daar op toegezien door politie en Pecalang. Thuis moet het stil zijn, elektriciteit mag niet gebruikt worden en er is geen TV. De avond voor Nyepi is het Ogoh-Ogoh, vaak metershoge poppen worden door de dorpen gedragen; er zijn ware kunstwerken bij. Ik vond Nyepi altijd erg bijzonder, maar vele toeristen ontvluchten Bali; er zijn veel “Nyepi-packages”: 3 dagen en 2 nachten naar bv.  Lombok.

Voor de moslims begint de Ramadhan, de vastenmaand, op 6 juni, en eindigt op 6/7 july. Het einde van de Ramadhan wordt gevierd met het Suikerfeest, Lebaran oftewel Idul Fitri.
Hoewel het nog even duurt, hoor ik steeds vaker het woord Lebaran vallen. Langzamerhand wordt er naar toe geleefd. Het hele jaar wordt door de desa-bewoners gespaard voor Lebaran. Elke dag komt er iemand van de desa langs aan wie men geld kan afgeven. Het bedrag hangt af van wat men kan betalen, sommigen geven rp 5000, anderen rp 10.000 of meer. Het is geheel vrijwillig en het wordt bijgehouden in een boekje, dat men krijgt.
Tijdens de Ramadhan wordt het gespaarde bedrag van het afgelopen jaar uitbetaald; men kan het goed gebruiken, want het Suikerfeest word groots gevierd en men wil netjes en gul voor de dag komen.
Tijdens de Ramadhan komt een komplete volksverhuizing  op Java op gang; men wil Lebaran vieren in het “thuis-dorp”. Dit naar de thuis-desa gaan, heet “pulang kampung” of “mudik”. Vele miljoenen mensen zijn onderweg, treinen en vliegtuigen zijn overvol, evenals de wegen. Toen ik nog op Bali woonde, ben ik een week voor Lebaran met de auto naar de desa op Java gegaan. Bij Gilimanuk hebben we 8 uur in de file gestaan, voordat we op de boot konden.
Ik zal wederom verslag doen van deze volksverhuizing.
Het Suikerfeest duurt ruim een week, alle scholen zijn dicht, en heel veel mensen nemen vrij van hun werk; daarna begint het normale leven weer op gang te komen. Maar gedurende anderhalve maand zijn er overal nog vele festiviteiten in de desa’s, zoals touwtrekken, paalklimmen, wandeltochten, en Karnaval, waar altijd heel veel belangstelling voor is. Een heel bijzondere periode, waar ik naar uit kijk.

Bali heeft veel belangrijke Hindoe feestdagen, zoals Nyepi, Galungan en Kuningan, maar er zijn er veel meer. Tempelceremonies zijn het hart van deze feesten. Het is buitengewoon druk bij de tempels; het is ook een sociaal gebeuren.
Op Java is het wat dit betreft sober. Lebaran is het grote jaarlijkse feest, maar voor de rest van  het jaar zijn er geen grote feesten. Als ik aan Bali en Java denk, denk ik vaak aan de fabel “De krekel (Bali) en de mier (Java)”.

Nyepi, de Pecalang houdt de wacht

Pulang kampung, oftewel mudik. Massalnaaar het thuis-dorp gaan.

Categorieën: Dorpsleven, cultuur en Adat, Islam / Religie | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

Blog op WordPress.com.